Budynek przy Chmielnej 15 wpisany do rejestru zabytków

Budynek przy ul. Chmielnej 15 w Warszawie został wpisany do rejestru zabytków. Obiekt zaprojektowali architekci Szymon Syrkus i Alfred Przybylski jako siedzibę Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Pałac Karasia wrócił na chwilę i odświeżył dyskusję Warszawskie Krakowskie Przedmieście na kilka tygodni cofnęło się w czasie. Wszystko za sprawą ekipy filmowej nowej wersji "Lalki". W ramach scenografii odtworzono m.in. fragment nieistniejącego dziś Pałacu Karasia - jednego z najbardziej rozpoznawalnych niegdyś budynków tej części stolicy. Scenografia na nowo rozbudziła dyskusję: czy Warszawa powinna odbudować ten zabytek naprawdę? Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków Marcin Dawidowicz podkreślił w uzasadnieniu decyzji, że wartość historyczna budynku wynika zarówno z jego związku z odbudową ulicy Chmielnej, jak i działalnością organizacji zrzeszającej kombatantów oraz byłych więźniów politycznych.

Powojenna odbudowa ulicy Chmielnej

Budynek powstał w miejscu kamienicy zniszczonej podczas II wojny światowej. Koncepcję urbanistyczną odbudowy ulicy Chmielnej opracował Zygmunt Stępiński, który po wojnie kierował pracownią rekonstrukcji historycznych założeń w Biurze Odbudowy Stolicy.

Po wojennych zniszczeniach zachowały się jedynie fundamenty i fragmenty murów parteru dawnej kamienicy. Początkowo planowano jej remont, jednak ostatecznie w 1950 roku zatwierdzono projekt nowego budynku biurowego autorstwa Syrkusa i Przybylskiego.

Architektura i socrealistyczny wystrój

Projekt zakładał budowę 3,5-kondygnacyjnego obiektu dostosowanego gabarytami do zabudowy ulicy Chmielnej. Początkowo elewacja miała modernistyczny charakter, jednak około 1952 roku zmieniono jej wygląd, aby lepiej współgrała z sąsiednią zabudową.

Prace budowlane prowadziło Zjednoczenie Budownictwa Miejskiego. W budynku znalazły się m.in. pomieszczenia klubowe, biblioteka, czytelnia, świetlica, sala zebrań oraz biura zarządu i redakcji pisma "Za Wolność i Lud".

Ściany holu ozdobiono płaskorzeźbami autorstwa artystów związanych ze środowiskiem kombatanckim. Dzieła przedstawiały m.in. braterstwo broni, polską partyzantkę oraz wyzwolenie z obozów koncentracyjnych.

REKLAMA

Budynek związany z historią kombatantów

Jak podkreśla konserwator zabytków, obiekt dokumentuje próbę odbudowy polskiej kultury artystycznej po II wojnie światowej oraz dostosowania architektury do estetyki socrealizmu. Budynek pozostawał siedzibą związku do lat 90. XX wieku. Po przeniesieniu organizacji do nowej siedziby przy al. Ujazdowskich 6a obiekt zaczął pełnić funkcje usługowe i biurowe.

Red