REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Historia

Tragiczne dzieje legionowskiego getta. "Przeżyć udało się nielicznym"
REKLAMA

źródło: Żydowski Instytut Historyczny


REKLAMA

Tragiczne dzieje legionowskiego getta. "Przeżyć udało się nielicznym"

Całkiem niedawno, bo 4 października przypadała 75. rocznica likwidacji żydowskiego getta w Legionowie. Tymczasem, jak miałem okazję się przekonać, wielu młodych mieszkańców naszego miasta w ogóle nie wie, że było tu jakieś getto.

REKLAMA

W Legionowie i jego najbliższych okolicach mieszkało przed wojną kilka tysięcy Żydów, choć liczebność społeczności żydowskiej w rejonie trudno dziś określić precyzyjnie. Kiedy Niemcy zajęli Legionowo, podobnie jak w całym kraju nałożyli na obywateli żydowskiej narodowości obowiązek noszenia widocznych emblematów z gwiazdą Dawida. Z czasem represje wobec Żydów przybierały na sile. 15 listopada 1940 roku naziści utworzyli w Legionowie getto. Zostało ono zlokalizowane na terenie ówczesnego Ludwisina, czyli w rejonie dzisiaj wytyczanym z grubsza przez ulice Sobieskiego, Mieszka I, Prymasowską, Kozietulskiego, Pomorską i Zygmuntowską. Niemcy osiedlili na terenie getta od dwóch do trzech tysięcy osób - mieszkańców Legionowa, Łomianek, Nieporętu, Jabłonny, Zegrza, Serocka, Nowego Dworu, ale i przywożonych z północnej części Mazowsza.

Dzielnica żydowska nie była ogrodzona murem, ale za jej opuszczenie groziła śmierć. Wielu Żydów przekradających się na "aryjską" stronę w poszukiwaniu żywności, ubrań, leków przypłaciło te wyprawy życiem. Podobnie jak w innych funkcjonujących w Polsce gettach, także w Legionowie utworzona została Rada Żydowska, czyli Judenrat. Jego siedziba znajdowała się przy ulicy Chrobrego 77, a przewodniczącym został znany przed wojną kupiec Jechiel Rosenberg. W getcie działała również policja żydowska.

Część mieszkańców getta została wydelegowana do robót przymusowych w legionowskim obozie pracy przymusowej, wielu Żydów pracowało też w obozie w Piekiełku. Judenrat musiał dostarczać codziennie kilkuset robotników.

Likwidacja getta w Legionowie rozpoczęła się wczesnym rankiem 4 października 1942 roku, w dniu święta Simchat Tora. O 4 rano pod getto podjechały furmanki z całej okolicy, zaś samochody przywiozły niemieckich (z psami) i ukraińskich żołnierzy. SS zażądało, by kierownictwo Judenratu zebrało wszystkich na centralnym placu. Ludziom tłumaczono, że zostaną przeniesieni do lepszego getta, do Warszawy. Kobiety, starcy i dzieci zostali załadowani na furmanki, zaś mężczyźni na piechotę popędzeni przez Strugę do Radzymina.

Dzięki informacjom przekazanym przez polskich policjantów - w nocy poprzedzającej likwidację część mieszkańców zbiegła, chroniąc się w okolicznych lasach. Inni próbowali ukryć się na terenie getta. Ci, których Niemcy odnaleźli, byli rozstrzeliwani na miejscu. W ten sposób zginęło około 200 obywateli pochowanych potem w rowie melioracyjnym biegnących do Jabłonny i w dołach wykopanych w pobliskim zagajniku. Ci, którzy trafili do Radzymina wysłani zostali wprost do komór gazowych w Treblince. Zginęło tam 1500 legionowskich Żydów.

Nielicznym udało się przeżyć dzięki polskim sąsiadom. Rodziny Jagiełłowiczów i Szklarków przechowały do wkroczenia Rosjan pięcioosobową rodzinę Zawiesińskich, Flisiukowie od 1942 roku ukrywali rodzinę Libmanów, wdowa Maria Kierszyn ocaliła mieszkającą po sąsiedzku rodzinę Kaźmierków. Cudem uratował się słynny w Legionowie felczer cieszący się sławą uzdrowiciela Daniel Segał. W getcie zginęła jego żona i dwoje dzieci. Mimo tragicznych wspomnień pozostał w Legionowie. Zamieszkał w domu rodziny Grzelaków przy ulicy Batorego, przyjmował pacjentów. Warto przy okazji przypomnieć, że w Chotomowie, w sierocińcu prowadzonym od lat 20. przez siostry zakonne, schronienie w czasie okupacji znalazło wiele okolicznych żydowskich dzieci z okolic Legionowa i nie tylko.

(wk)

źródło: Żydowski Instytut Historyczny, Muzeum Historyczne w Legionowie, przekazy rodzinne.


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Legionowo

Tragiczne dzieje legionowskiego getta. "Przeżyć udało się nielicznym"

źródło: Żydowski Instytut Historyczny






Ten tekst nie ma jeszcze komentarzy na forum. Twój może być pierwszy...


  Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (tj. adresu IP, który zapisze się automatycznie) przez Echo Media Plus sp. z o.o. z siedzibą w Legionowie, ul. Wspólna 3.
Niniejsza zgoda jest warunkiem koniecznym do skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Dane osobowe są przetwarzane w sposób zapewniający ich bezpieczeństwo i poufność. Z Inspektorem Ochrony Danych można kontaktować się mailowo pod adresem poczty elektronicznej: rodo@gazetaecho.pl.
Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie w zakresie celu ich podania, tj. skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl.
W tym wypadku nie jest możliwe wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu IP.
Mają Państwo prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawa do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych na mocy RODO.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 



REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA


więcej
REKLAMA

 



REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Usługi inne
 Szybkie i bezbłędne transkrypcje nagrań w języku polskim na tekst w pliku edytowalnym. Transkrypcja dosłowna lub wedle życzenia. Tekst może być zredagowany i sformatowany wg wskazań zamawiającego. transkrypcjedebest@gmail.com

Kupię samochód
 Chcesz szybko sprzedać swoją ciężarówkę bez ogłoszeń i tracenia czasu? Skontaktuj się z nami! Przyjedziemy, uzgodnimy cenę, do każdego klienta podchodzimy indywidualnie. Prowadzimy skup ciągników siodłowych i samochodów ciężarowych 4x2, 4x4, 6x2, 6x4, 6x6, 8x4, 8x8 takie jak: wywrotki, gruszki do betonu, śmieciarki, asenizacyjne, skrzyniowe, chłodnie, autocysterny itp. Interesują nas pojazdy w każdym stanie technicznym, zarejestrowane, wyrejestrowane, a także do złomowania. Jeśli chcesz sprzedać swój samochód - prześlij nam swoją ofertę lub zadzwoń: tel. 720 848 838 Zapraszamy na stronę: www.trabor.pl

Lokal użytkowy sprzedam
 Pilna i niezawodna oferta kredytowa Jesteśmy stowarzyszeniem inwestorów prywatnych. Oferujemy kredyty indywidualne lub komercyjne o wartości od 10 000 do 50 000 000 euro na poziomie 2% z maksymalnym okresem spłaty 25 lat. Skontaktuj się z nami przez e-mail: kimdescamper@gmail.com

2-pokojowe sprzedam
 Niespłacona oferta kredytowa Udzielamy pożyczki w wysokości od 2 000 do 2 000 000 EUR bez żadnego protokołu osobom fizycznym, moralnym; osoby lub kierownik firmy. Jeśli chcesz skorzystać z kredytu lub finansowania na realizację swoich projektów, nie martw się! Dajemy Ci pożyczkę po maksymalnie 48 godzinach. Kontakt: claranoter@gmail.com


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
Sezonowa wyprzedaż w DUKA do -70% na wybrane produkty
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Najnowsze wydanie

REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
REKLAMA
REKLAMA