REKLAMA
REKLAMA

Historia

Tragiczne dzieje legionowskiego getta. "Przeżyć udało się nielicznym"
REKLAMA

źródło: Żydowski Instytut Historyczny


REKLAMA

Tragiczne dzieje legionowskiego getta. "Przeżyć udało się nielicznym"

Całkiem niedawno, bo 4 października przypadała 75. rocznica likwidacji żydowskiego getta w Legionowie. Tymczasem, jak miałem okazję się przekonać, wielu młodych mieszkańców naszego miasta w ogóle nie wie, że było tu jakieś getto.

REKLAMA
REKLAMA

W Legionowie i jego najbliższych okolicach mieszkało przed wojną kilka tysięcy Żydów, choć liczebność społeczności żydowskiej w rejonie trudno dziś określić precyzyjnie. Kiedy Niemcy zajęli Legionowo, podobnie jak w całym kraju nałożyli na obywateli żydowskiej narodowości obowiązek noszenia widocznych emblematów z gwiazdą Dawida. Z czasem represje wobec Żydów przybierały na sile. 15 listopada 1940 roku naziści utworzyli w Legionowie getto. Zostało ono zlokalizowane na terenie ówczesnego Ludwisina, czyli w rejonie dzisiaj wytyczanym z grubsza przez ulice Sobieskiego, Mieszka I, Prymasowską, Kozietulskiego, Pomorską i Zygmuntowską. Niemcy osiedlili na terenie getta od dwóch do trzech tysięcy osób - mieszkańców Legionowa, Łomianek, Nieporętu, Jabłonny, Zegrza, Serocka, Nowego Dworu, ale i przywożonych z północnej części Mazowsza.

Dzielnica żydowska nie była ogrodzona murem, ale za jej opuszczenie groziła śmierć. Wielu Żydów przekradających się na "aryjską" stronę w poszukiwaniu żywności, ubrań, leków przypłaciło te wyprawy życiem. Podobnie jak w innych funkcjonujących w Polsce gettach, także w Legionowie utworzona została Rada Żydowska, czyli Judenrat. Jego siedziba znajdowała się przy ulicy Chrobrego 77, a przewodniczącym został znany przed wojną kupiec Jechiel Rosenberg. W getcie działała również policja żydowska.

Część mieszkańców getta została wydelegowana do robót przymusowych w legionowskim obozie pracy przymusowej, wielu Żydów pracowało też w obozie w Piekiełku. Judenrat musiał dostarczać codziennie kilkuset robotników.

Likwidacja getta w Legionowie rozpoczęła się wczesnym rankiem 4 października 1942 roku, w dniu święta Simchat Tora. O 4 rano pod getto podjechały furmanki z całej okolicy, zaś samochody przywiozły niemieckich (z psami) i ukraińskich żołnierzy. SS zażądało, by kierownictwo Judenratu zebrało wszystkich na centralnym placu. Ludziom tłumaczono, że zostaną przeniesieni do lepszego getta, do Warszawy. Kobiety, starcy i dzieci zostali załadowani na furmanki, zaś mężczyźni na piechotę popędzeni przez Strugę do Radzymina.

Dzięki informacjom przekazanym przez polskich policjantów - w nocy poprzedzającej likwidację część mieszkańców zbiegła, chroniąc się w okolicznych lasach. Inni próbowali ukryć się na terenie getta. Ci, których Niemcy odnaleźli, byli rozstrzeliwani na miejscu. W ten sposób zginęło około 200 obywateli pochowanych potem w rowie melioracyjnym biegnących do Jabłonny i w dołach wykopanych w pobliskim zagajniku. Ci, którzy trafili do Radzymina wysłani zostali wprost do komór gazowych w Treblince. Zginęło tam 1500 legionowskich Żydów.

Nielicznym udało się przeżyć dzięki polskim sąsiadom. Rodziny Jagiełłowiczów i Szklarków przechowały do wkroczenia Rosjan pięcioosobową rodzinę Zawiesińskich, Flisiukowie od 1942 roku ukrywali rodzinę Libmanów, wdowa Maria Kierszyn ocaliła mieszkającą po sąsiedzku rodzinę Kaźmierków. Cudem uratował się słynny w Legionowie felczer cieszący się sławą uzdrowiciela Daniel Segał. W getcie zginęła jego żona i dwoje dzieci. Mimo tragicznych wspomnień pozostał w Legionowie. Zamieszkał w domu rodziny Grzelaków przy ulicy Batorego, przyjmował pacjentów. Warto przy okazji przypomnieć, że w Chotomowie, w sierocińcu prowadzonym od lat 20. przez siostry zakonne, schronienie w czasie okupacji znalazło wiele okolicznych żydowskich dzieci z okolic Legionowa i nie tylko.

(wk)

źródło: Żydowski Instytut Historyczny, Muzeum Historyczne w Legionowie, przekazy rodzinne.


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Legionowo

Tragiczne dzieje legionowskiego getta. "Przeżyć udało się nielicznym"

źródło: Żydowski Instytut Historyczny




REKLAMA





Ten tekst nie ma jeszcze komentarzy na forum. Twój może być pierwszy...


komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

Jak chcesz autoryzować ten wpis?



nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 

REKLAMA




REKLAMA


więcej
REKLAMA
CHCESZ 400 ZŁ NA ZAKUPY NA ALLEGRO? ZAŁÓŻ KARTĘ
ŁAPIE CIĘ GŁÓD? ZAMÓW PIZZĘ
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Poszukuję do wynajęcia
 Firma budowlana poszukuje do wynajęcia terenu w Warszawie i okolicach pod bazę sprzętowo-transportową o powierzchni do 10.000 m2 Tel. 602 176 786

Dam pracę
 Opis stanowiska: Osoba zatrudniona na tym stanowisku będzie odpowiedzialna za sprzątanie biura oraz magazynu , utrzymanie czystości i porządku w pomieszczeniach ogólnodostępnych (np. sala konferencyjna itp.), bieżące uzupełnianie materiałów i środków czystości w kuchni i toaletach. Wymagania: Poszukujemy osoby: sumiennej i rzetelnej, chętnej do pracy, punktualnej, dokładnej. Gotowość rozpoczęcia pracy: do ustalenia- najlepiej od 26 lutego lub od 1 marca Oferujemy: Praca umowa zlecenie w godz. 13.00-17.00. Wynagrodzenie 1100 pln brutto. Mościska-pod Warszawą. Prosimy o przesyłanie CV oraz na adres: anna.augustynowicz@galaxy.com.pl. Kontakt tel pon-pt 08.00-15.00.

Nauka
 Czy przeszło Ci przez głowę, żeby po prostu mówić po angielsku? I nie chodzi mi o to, żeby myśleć co powiedzieć tylko po prostu mówić. Daj mi 3 minuty i zobacz jak w prosty sposób pomogę Ci przez Internet. Ja nazywam się Joanna i po prostu LUBIĘ UCZYĆ angielskiego. Zanim na prawdę pomyślisz jak to będzie kiedy wreszcie zaczniesz dobrze mówić po angielsku... Zobacz sama: 1. Motywacja - raz ją miałam a raz nie, 2. Czas - najczęściej go nie miałam, 3. Zmęczenie - ciężko uczyć się po pracy, kiedy człowiek jest zmęczony, 4. Mistrzyni wymówek - tutaj znalazłam zawsze coś, żeby jednak się nie uczyć, np., nie mam czasu, nie chce mi się, pracuję na zmiany, przecież już próbowałam już i nic z tego nie wyszło... W czasie naszej pierwszej rozmowy poproszę Cię o jedną rzecz, Wiesz jaką? Żebyś powiedziała mi dlaczego chcesz mówić po angielsku. Nawet nie wiesz jakie to ważne. Joanna Mój mail: joanna.angielski@interia.pl Tel: 575 249 030 Wejdź na mają stronę: www.angielski-skype.pl

GIEŁDA SĄSIADÓW - PILNIE POSZUKUJĘ
 Skup Aut Warszawa rok od 2000r TOYOTA AUDI BMW MERCEDES KAŻDY ROK I MODEL Auta całe uszkodzone Dobrze zapłacimy za Twoje stare auto Posiadamy własny transport Wycena gratis Więcej info na naszej stronie : www.kupieautowarszawa.com.pl tel 534 555 777


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Najnowsze wydanie

REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.