REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Zielone 鈍iat這 dla lapidarium?

Wieloletnia batalia o zachowanie ocala造ch nagrobk闚 cmentarzy niemieckich na p馧metku.

REKLAMA
Pierwszego listopada tego roku zaciekawieni pasa瞠rowie aut jad帷ych ulic Rusko-wy Br鏚 we wschodniej cz窷ci Bia這喚ki wskazywali kierowcom 鈍iate趾a migaj帷e w鈔鏚 przydro積ych krzak闚. Ci, kt鏎zy si zatrzymali, ze zdziwieniem mogli od-kry, 瞠 w miejscu, kt鏎e mijali codziennie w drodze do pracy i kt鏎e uwa瘸li za je-den z wielu za鄉ieconych zagajnik闚, znajduj si stare nagrobki.

Cmentarz ewangelicki na Ruskowym Brodzie jest jednym z kilku obiekt闚, 鈍iadcz帷ych o bogatej historii tych teren闚, gdzie obok Polak闚 i katolik闚 mieszkali ludzie innych wyzna i narodowo軼i. Zreszt wielu potomk闚 osadnik闚, przybysz闚 z p馧nocnych Niemiec, po kt鏎ych pozosta造 na terenie Bia這喚ki i o-ciennych gmin ma貫 nekropolie, zasymilowa這 si z miejscow ludno軼i - jak to cz瘰to mia這 miejsce w historii naszego kraju.

Od kilku lat o powstrzymanie dewastacji miejsca poch闚ku i uratowanie zacho-wanych p造t nagrobnych samotnie walczy豉 mieszkaj帷a w pobli簑 Teresa Falkow-ska. Zanim zamieszka豉 na Bia這喚ce nic nie wiedzia豉 o cmentarzach. Ten na Rus-kowym Brodzie odkry豉 podczas spaceru. Zacz窸a wertowa literatur i... nic nie znalaz豉. Sama wzi窸a si wi璚 do pracy. Opis jej dzia豉 i poczynionych ustale na temat cmentarzy ewangelickich na terenie Bia這喚ki znale潭 mo積a m.in. w szkicu zamieszczonym w "Kronice Warszawy" 1/2006 i "Spotkaniach z Zabytkami" 1/2005.

Z coraz liczniejszej grupy nowych mieszka鎍闚 zielonej Bia這喚ki wyodr瑿ni豉 si spora grupa, kt鏎a - jak si wydaje - wygra豉 batali o uratowanie ocala造ch do dzi nagrobk闚. Po raz pierwszy od kilkunastu lat urz璠nicy Bia這喚ki przychylili si do wniosku mieszka鎍闚 i staraj si o pieni康ze na uporz康kowanie teren闚 cmentarzy i zbudowanie lapidarium.

Historia tych stara jest bardzo d逝ga. Si璕a czas闚, gdy na zielonej Bia這喚ce mieszkali wy陰cznie autochtoni. Po raz pierwszy tematem zaj窸o si "Echo" (jeszcze jako "Echo Nadwi郵a雟kie") ponad 12 lat temu. By這 to przy okazji akcji Sprz徠ania 安iata. W闚czas w krzakach na Brzezinach dzieci odkry造 stare groby. Wtedy sz這 si do nich polnymi drogami w鈔鏚 p鏊 uprawnych. Wko這 ros造 zbo瘸 i warzywa. Dla dzieci, m這dych nauczycieli oraz dziennikarzy "Echa" by這 to niezwyk貫 odkry-cie, bo szybko sta這 si jasne, 瞠 nie s to pojedyncze groby, lecz stary, zniszczony cmentarz, kt鏎ego nie spos鏏 znale潭 na mapie Warszawy.

Z kolei starzy nauczyciele i dyrektor miejscowej szko造 powiedzieli nam wtedy, 瞠 to 瘸dne odkrycie, bo o istnieniu tych cmentarzy wiedz wszyscy okoliczni mieszka鎍y, a na niekt鏎ych grobach co roku 1 listopada pal si znicze.

Kilka lat p騧niej, pierwszy powa積y artyku na ten temat napisali Bart這miej Janicki i Micha Pilich w wydawanym dekad temu magazynie "Puls Warszawy". Ca造 tekst mo積a przeczyta na naszej stronie. Zaproponowali w闚czas: "Naj-rozs康niejszym rozwi您aniem wydaje si przeniesienie ocala造ch nagrobk闚 na jeden z cmentarzy i urz康zenie swoistego rodzaju lapidarium. Bior帷 pod uwag rozpocz皻 ju budow osiedli na Brzezinach, najlepszym do tego celu by豚y cmentarz w August闚ku. Czy jednak pomys ten popr w豉dze gminy? Pami皻ajmy, 瞠 historia osadnik闚 niemieckich jest cz窷ci historii Bia這喚ki. Lapidarium mog這-by sta si niepowtarzalnym w skali warszawskiej zjawiskiem, interesuj帷ym obiektem, kt鏎y gmina mog豉by wpisa na list swoich zabytk闚. Przecie nie ma ich zbyt wiele."

Niestety poprzednie w豉dze Bia這喚ki, chocia cz瘰to zmieniali si koalicjanci Jerzego Smoczy雟kiego, nigdy nie zaj窸y si spraw, mimo wielu artyku堯w m.in. na 豉mach "Echa Bia這喚ckiego", "Herolda Bia這喚ckiego", "Gazety Wyborczej" czy "Nowej Gazety Praskiej" oraz w wydanej przez Bia這喚cki O鈔odek Kultury ksi捫ce "Historia Bia這喚ki" (wyd. II).

- Cmentarzami powinni si zaj望 ci, do kt鏎ych one nale膨 - odpowiada zwykle na pytania dziennikarzy by造 burmistrz Jerzy Smoczy雟ki, a jedne z najbardziej warto軼iowych zabytk闚 dzielnicy niszcza造 w krzakach, by造 dewastowane przez wandali, a nawet u篡wane jako budulec fundament闚 okolicznych dom闚, co po-twierdzaj starzy mieszka鎍y Brzezin.

Na wiosn tego roku Teresa Falkowska zaprezentowa豉 s御iadom - mieszka-com zielonej cz窷ci dzielnicy histori cmentarzy jako miejsca poch闚ku dawnych mieszka鎍闚 Bia這喚ki - niemieckich osadnik闚 z XVIII-XIX wieku, kt鏎zy przybyli na te ziemie w celu osuszania bagien. Z inicjatywy Partnerstwa Ulic Zielonej Bia這-喚ki w sierpniu 2007 r. mieszka鎍y utworzyli Komitet dla Zachowania Dziedzictwa Historycznego Bia這喚ki. Troska o ochron d鏏r kultury i historii dzielnicy po陰czy豉 ludzi w r騜nym wieku, r騜nego wyznania i r騜nych zawod闚.

Na pocz徠ku do w豉dz dzielnicy skierowano postulaty w sprawie uporz康kowa-nia teren闚 dawnych ewangelickich cmentarzy. Dotyczy to nekropolii przy Rusko-wym Brodzie oraz przy ulicy Kamykowej. Cz這nkowie komitetu wskazali r闚nie potrzeb budowy lapidarium z ocala造ch p造t nagrobkowych i zachowanie teren闚 cmentarzy jako teren闚 zielonych. W dalszej perspektywie zaproponowano utwo-rzenie Izby Historycznej, jako miejsca spotka dla dzieci i m這dzie篡. W pa寮zier-niku br., przed zbli瘸j帷ym si 安i皻em Zmar造ch, harcerze z 51 Warszawskiej Dru篡ny Harcerskiej ZHP "Venturi" wykarczowali krzaki i zebrali 鄉ieci do dw鏂h kontener闚 podstawionych przez wydzia ochrony 鈔odowiska. Po uporz康kowaniu cmentarza na Ruskowym Brodzie, okoliczni mieszka鎍y ujrzeli ods這ni皻e pomniki, a w dniach 1 i 2 listopada na wszystkich epitafiach zap這n窸y znicze. Partnerstwo Ulic Zielonej Bia這喚ki zebra這 podpisy pod spo貫czn inicjatyw dotycz帷 cmen-tarzy - efektem by這 poparcie oko這 400 os鏏. Akcja by豉 prowadzona mi璠zy in-nymi w trakcie zorganizowanego przez Stowarzyszenie Zielona Bia這喚ka pikniku.

W odpowiedzi na akcj, w豉dze Bia這喚ki zorganizowa造 spotkanie umo磧iwia-j帷e prezentacj inicjatywy przedstawicielom Ko軼io豉 Ewangelicko-Augsburskiego, Sto貫cznemu Konserwatorowi Zabytk闚 i Towarzystwu Opieki nad Zabytkami. Jego efektem jest plan dzia豉 na najbli窺z przysz這嗆.

Pierwszym i zasadniczym problemem by豉 kwestia w豉sno軼i grunt闚. Ze wzgl璠u na ma陰 liczb wiernych na tym terenie i brak mo磧iwo軼i roztoczenia opie-ki nad miejscowymi, starymi cmentarzami, Ko軼i馧 Ewangelicki nie wyst徙i, w okre郵onych przepisami prawa terminach, o zwrot tych nieruchomo軼i i w efekcie na mocy przepis闚 dekretu z 1946 roku o maj徠kach opuszczonych i poniemiec-kich, cmentarz w 1956 roku sta si w豉sno軼i Skarbu Pa雟twa. Obecnie w豉dze dzielnicy musz wyst徙i z wnioskiem do s康u o potwierdzenie, i teren jest fak-tycznie w豉sno軼i Skarbu Pa雟twa. Na tym tle toczy si bowiem sp鏎 urz璠闚, podzielone zdania s te w鈔鏚 prawnik闚. Przepisy nie s jednoznaczne i jest mo磧iwe, 瞠 cmentarze powinny zosta skomunalizowane na mocy przepis闚 III RP.

Przedstawiciele ewangelik闚 z這篡li na r璚e burmistrza o鈍iadczenie, 瞠 nie zg豉szaj roszcze maj徠kowych do dzia貫k, na kt鏎ych znajduj si cmentarze i nie zamierzaj ubiega si o uzyskanie do nich prawa w豉sno軼i. Otwarta zosta豉 droga do pe軟ej realizacji spo貫cznej inicjatywy. Cz這nkowie komitetu zach璚aj do kontaktu wszystkich mieszka鎍闚 zainteresowanych nie tylko tematem cmentarzy ewangelickich, czy osadnictwem na terenach Bia這喚ki, ale te po prostu histori miejsca, w kt鏎ym mieszkaj.

Ze strony internetowej www.mojabialoleka.pl mo積a z kolei wys豉 poczt闚k do w豉dz z poparciem inicjatywy dotycz帷ej cmentarzy ewangelickich.

Chcia這by si powiedzie - nareszcie, cho do fina逝 jeszcze daleko. Inicjatywa cieszy i smuci jednocze郾ie. Cieszy, bo uratowane zostan resztki cmentarzy niemieckich. Smuci - bo trzeba by這 nap造wu du瞠j populacji m這dej inteligencji, 瞠by poruszy sumienie wszystkich ludzi odpowiedzialnych za los nagrobk闚. A przecie temat od 1998 roku - czyli od czasu opublikowania artyku逝 Janickiego i Pilicha jest 鈍ietnie znany varsavianistom.

Dziennikarz "Echa" by na wszystkich cmentarzach zar闚no podczas pami皻nej akcji Sprz徠ania 安iata, jak i dzi. Po sporej cz窷ci grob闚 nie ma ju 郵adu.

Bartek Wo貫k
przy wsp馧pracy przedstawicieli Komitetu dla Zachowania Dziedzictwa Historycznego Bia這喚ki oraz Partnerstwa Ulic Zielonej Bia這喚ki: Agnieszki Borowskiej,
Teresy Falkowskiej, Rafa豉 Ignasiaka i Krzysztofa Madeja



  • Pole
  • Polub Tu Bia這喚ka
  • Udost瘼nij







Ten tekst nie ma jeszcze komentarzy na forum. Tw鎩 mo瞠 by pierwszy...


  Wyra瘸m zgod na przetwarzanie moich danych osobowych (tj. adresu IP, kt鏎y zapisze si automatycznie) przez Echo Media Plus sp. z o.o. z siedzib w Legionowie, ul. Wsp鏊na 3.
Niniejsza zgoda jest warunkiem koniecznym do skomentowania artyku逝 i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl zgodnie z rozporz康zeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony os鏏 fizycznych w zwi您ku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przep造wu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Dane osobowe s przetwarzane w spos鏏 zapewniaj帷y ich bezpiecze雟two i poufno嗆. Z Inspektorem Ochrony Danych mo積a kontaktowa si mailowo pod adresem poczty elektronicznej: rodo@gazetaecho.pl.
Dane osobowe s przetwarzane wy陰cznie w zakresie celu ich podania, tj. skomentowania artyku逝 i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl.
W tym wypadku nie jest mo磧iwe wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu IP.
Maj Pa雟two prawo wniesienia skargi do Prezesa Urz璠u Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawa do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych na mocy RODO.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma si zaczyna pogrubienie i wpisz [b].
Na ko鎍u pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma si zaczyna kursywa i wpisz [i].
Na ko鎍u kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonk, kt鏎a chcesz wstawi w tre軼i w miejscu kursora: 
adres url:
tytu: 
adres e-mail:
tytu: 

nick: 
has這: 
powt鏎z has這: 
e-mail: 
data urodzenia: 
p貫: 

wi璚ej



REKLAMA
REKLAMA


wi璚ej


REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Najcz窷ciej czytane

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Wyprzeda -55%!
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZE烙NE
U篡wamy informacji zapisanych za pomoc cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowa u篡tkowni­k闚. Mog te stosowa je wsp馧pracuj帷y z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotycz帷e cookies mo積a zmieni w przegl康arce. Korzystaj帷 ze strony wyra瘸sz zgod na u篡wanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przegl康arki.
REKLAMA
REKLAMA