Między nami sąsiadami

Senator - adwokat radzi czytelnikom "Echa"

Dobry sąsiad to skarb, jednak niestety czasem trafi się taki, który swoim zachowaniem czyni sąsiedztwo uciążliwym, a nawet nie do zniesienia. Czy Rafał Trzaskowski może być następny? Kraków właśnie zrobił coś, co jeszcze niedawno wydawało się politycznie niewyobrażalne. W jednym z największych i najbardziej liberalnych miast w Polsce mieszkańcy odwołali prezydenta w referendum. Nie pomogły opowieści o nowoczesnej metropolii, ekologii i zrównoważonym rozwoju. Okazało się, że nawet wielkomiejski elektorat ma swoją granicę cierpliwości, a poczucie lekceważenia mieszkańców potrafi być silniejsze niż partyjne sympatie. Zawsze naj-lepszym rozwiązaniem byłoby dogadanie się z są-siadem, jednak jeżeli jest to niemożliwe, to nie jes-teśmy bezradni. Każdy ma prawo do niezakłóconego korzystania z własnego mieszkania, w ramach przy-jętych reguł współżycia społecznego.

Podstawą prawną jest art. 144 kodeksu cywil-nego, który służy zwalczaniu tzw. immisji (chodzi o działania i zaniechania, które naruszają prawa sąsia-dów). Immisjami w prawie nazywa się takie korzys-tanie z własnej nieruchomości (grunt, mieszkanie), którego skutki występują na nieruchomości sąsiada. Tak więc nigdy nie będzie immisją np. wejście bez zgody na grunt sąsiada.

Zgodnie z art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynika-jącą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejs-cowych.

Immisje dzieli się na bezpośrednie i pośrednie. Immisje bezpośrednie polegają na bezpośrednim skierowaniu na grunt sąsiedni jakichś substancji np. takim usta-wieniu rynny, by woda spływała już na nieruchomość sąsiednią. Immisje bez-pośrednie są co do zasady zakazane. Natomiast immisje pośrednie polegają na pośrednim oddziaływaniu na grunt sąsiedni - może to być np. wytwarzanie hałasu, przykrych zapachów, zanieczyszczeń powietrza, gazów, pyłów, dymów. Immisje pośrednie o ile nie przekraczają przeciętnej miary, są dozwolone.

Niestety nie ma prostej odpowiedzi na to, kiedy immisje przekraczają prze-ciętną miarę i są zakazane, a kiedy jeszcze mieszczą się w ramach przyjętych stosunków miejscowych i należy je znosić.

W przytoczonym przypadku gołębi, kwestią wątpliwą jest czy gołębie można uznać za immisje, ale być może sąd by tak postąpił. Ważną kwestią jest to, jak dużo gołębi posiada sąsiad (im więcej tym lepsza sytuacja w procesie), gdzie pan mieszka (jeżeli w mieście to są spore szanse), a także jak bardzo uciążliwe są gołębie (im bardziej tym większe są szanse). W przypadku uciążliwej muzyki sprawa jest prostsza, bo jest to na pewno uciążliwe i przez sądy traktowane jako niedozwolona immisja.

Każdy kto czuje, że sąsiad swoim zachowaniem utrudnia mu życie może na podstawie art. 144 k.c. wystąpić do sądu i domagać się, by nakazał uciążliwemu sąsiadowi zmianę zachowania. Jeżeli w efekcie uciążliwego zachowania sąsiada ponieśliśmy jakąś szkodę, to możemy też dochodzić odpowiedniego odszkodo-wania.

Adw. Robert Smoktunowicz
Senator RP.