REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Zabytki

Świat się zmienia, Murowanka ma się dobrze
REKLAMA

źródło: Facebook / Centrum Narracji Historycznej "Murowanka"


REKLAMA

Świat się zmienia, Murowanka ma się dobrze

Przepiękny, ceglany budynek budynek stojący przy hałaśliwej drodze krajowej nr 2 pamięta obie wojny światowe, zabór rosyjski i zupełnie zapomniany fort w Wawrze.

REKLAMA
REKLAMA

Stojąc w korku na Płowieckiej nie sposób nie przyjrzeć się niewielkiemu budynkowi z czerwonej cegły, słusznie sprawiającemu wrażenie pochodzącego z innego świata. Choć jeszcze kilka lat temu Murowanka była niemal ruiną, dziś wygląda tak, jakby hałas, spaliny i cały współczesny zgiełk jej się nie imały. Żeby zrozumieć, czym była, musimy cofnąć się do początku ubiegłego wieku.

Od wiejskiej szkoły...

Wieś Wawer była wówczas siedzibą gminy, obejmującej m.in. Saską Kępę, Gocław, Grochów, Międzylesie i Kawęczyn. Wśród ok. 300 mieszkańców osady około dwóch trzeci stanowili katolicy, ale mieszkali tam także Żydzi, protestanci i prawosławni. Istniała już wówczas linia Kolei Nadwiślańskiej, zaś w miejscu dzisiejszego parku Matki Mojej znajdował się ziemny fort Suworowa, w którym stacjonowało rosyjskie wojsko. Dalej na południe, przy skrzyżowaniu dróg w kierunku Brześcia i Lublina, znajdowała się (i znajduje do dziś) karczma, nazywana czasem "zajazdem napoleońskim".

W jej pobliżu stanął w 1903 roku niewielki budynek z czerwonej cegły, który okoliczni mieszkańcy nazwali Murowanką. Była to szkoła elementarna - odpowiedniczka dzisiejszej podstawówki. Od dnia jej otwarcia wawerskie dzieci już nie musiały chodzić do szkółki parafialnej w Zerzniu, ale w pierwszych latach istnienia Murowankę kończyło zaledwie... sześć osób rocznie.

Po odzyskaniu niepodległości i zamachu stanu Józefa Piłsudskiego, jeszcze za życia marszałka, przed wejściem ustawiono pomnik ku czci jego samego i pamięci poległych podczas walk o niepodległość miejscowych żołnierzy. To była już zupełnie inna rzeczywistość, bez stacjonującego w pobliżu rosyjskiego wojska. Pobliski fort najpierw został częściowo rozebrany, następnie przejęty przez polskie wojsko, a ostatecznie zlikwidowany. Mijały kolejne dekady, a mury Murowanki opuszczały kolejne pokolenia uczniów. Również podczas II wojny światowej, gdy odbywało się w niej tajne nauczanie. Tak było aż do lat 50.

...do muzeum dzielnicy europejskiej metropolii

Opuszczona szkoła przez pewien czas pełniła funkcję składu pomocy naukowych i sprzętu sportowego, potem mieścił się w niej dział techniczny spółdzielni "Społem". Przez następnych kilkadziesiąt lat popadała w ruinę. "Gdyby budynek stał w innej lokalizacji, już dawno byłby użytkowany, a tak spokojnie niszczeje, czekając w nieskończoność na decyzję" pisaliśmy pięć lat temu. Od tego czasu sporo się zmieniło. Murowanka lśni po remoncie. Odzyskała nawet utracony w wyniku zawieruch historii ganek i stanął obok niej, jako atrakcja turystyczna, wagon kolejki wąskotorowej. Co dalej? Paweł Ajdacki z Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Wawer od kilku lat stara się o urządzenie tam Muzeum Wawra.

- W założeniu będzie to miejsce przyjazne, które oprócz gromadzenia materialnych pamiątek historycznych będzie służyło edukacji i kontaktom międzypokoleniowym - pisał w opisie projektu, który złożył dwa lata temu do budżetu obywatelskiego dzielnicy. - W muzeum będą się odbywały spotkania z osobami ciekawymi, starszymi, prelekcje czy pokazy filmowe.

Murowanka gościła już pierwszych zwiedzających podczas ubiegłorocznej Nocy Muzeów. Teraz wawerscy aktywiści starają się o utworzenie przy dawnej szkole przestrzeni edukacyjnej, w której odbywałyby się lekcje plenerowe, kino pod chmurką czy też pokazy rekonstruktorów historycznych. 114-letnia Murowanka jest krzepką staruszką, która nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa.

Dominik Gadomski

historyk, redaktor portalu tustolica.pl

Na podstawie:

* "150 lat Gminy Wawer. Vademecum krajoznawcze Wawra i okolic" pod red. Doroty M. Kozielskiej, Warszawa 2015.

* Andrzej Umgelter, "Dwie szkoły wawerskie" [w:] "Stolica", 42, Warszawa 1985.


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Wawer





30.03.2017 13:11 #mon
Skoro budynek ma się dobrze to dlaczego , na tej działce za budynkiem jest składowisko rożnych odpadów, zwłaszcza części placów zabaw/ ćwiczeń??
04.04.2017 16:14 #Wawerszczak
Jeśli już mówimy o Murowance, to warto też wspomnieć pobliską dawną szkołę wtedy numer 102 (naprzeciwko, po drugiej stronie ulicy Minerskiej), dla której w latach sześćdziesiątych Murowanka była podręcznym magazynem. Później wybudowano w Wawrze nową tysiąclatkę, a budynek dawnej podstawówki został sprzedany. Ale niektórzy pamiętają, patrz: STODRUGA na NK. Przy okazji pozdrawiam koleżanki i kolegów, absolwentów "stodrugiej". Odezwijcie się na tym forum, popiszemy trochę a może i pogadamy na żywo...

  Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (tj. adresu IP, który zapisze się automatycznie) przez Echo Media Plus sp. z o.o. z siedzibą w Legionowie, ul. Wspólna 3.
Niniejsza zgoda jest warunkiem koniecznym do skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Dane osobowe są przetwarzane w sposób zapewniający ich bezpieczeństwo i poufność. Z Inspektorem Ochrony Danych można kontaktować się mailowo pod adresem poczty elektronicznej: rodo@gazetaecho.pl.
Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie w zakresie celu ich podania, tj. skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl.
W tym wypadku nie jest możliwe wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu IP.
Mają Państwo prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawa do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych na mocy RODO.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 



REKLAMA

REKLAMA
REKLAMA

REKLAMA


więcej
REKLAMA

 



REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Usługi inne
 Czy jestes w potrzebie pozyczki? Chcesz byc stabilna finansowo? nie trzeba miec pieniadze, aby rozwinac swój biznes? Oferujemy wszystkie rodzaje kredytów dla obu osób i wspólpracuje ciala, oferujemy kredyty firmowe, kredyt auto, pozyczki dzialalnosci, kredyty onsolidation zadluzenia i pozyczek osobowych na poziomie 2% stopy procentowej oraz z wygodnym czas, który jest do negocjacji. Oferta ta przeznaczona jest dla wszystkich, ze bedzie w stanie splacic w stosownym time.Email nas teraz do rozwiazania kredytowego : credit123alior@gmail.com

Nieruchomości poszukuję
 KUPIĘ MIESZKANIE 1-2 pokoje na Bielanach, za gotówkę, do remontu, może być zadłużone. Marcin tel. 512-560-829

GIEŁDA SĄSIADÓW - PILNIE POSZUKUJĘ
 Witam, z tej strony Olivia 25 lat. Chętnie poznam normalnego faceta bez kompleksów i nałogów. Nie szukam sponsora, nie interesuje mnie jakie masz zarobki, samochód itp. Przede wszystkim cenię kulturę osobistą i dobry charakter, wygląd dla mnie to sprawa drugorzędna, jednak fajnie by było zobaczyć zdjęcie osoby z którą się kontaktuje. Zainteresowany osoby zapraszam do kontaktu. Więcej moich zdjęć można zobaczyć - umowiesie.pl/olivia88

Inne do wynajęcia
 KANGU SELF STORAGE URSYNÓW (Magazyny do wynajęcia) Magazyn posiada trzy kondygnacje. Znajduje się tu 676 boksów do wynajęcia o łącznej powierzchni 2866 m2. Dostępne powierzchnie magazynowe liczą od 1 m2 do 22m2. U nas można bezpiecznie zmagazynować zarówno meble, rzeczy sezonowe, sprzęt sportowy, jak i sprzęt elektroniczny, komputerowy, dokumenty firmowe czy nawet skutery i żywność. Dzięki 24-godzinnemu dostępowi nasi klienci mogą odwiedzać wynajmowane pomieszczenia w dogodnym dla nich czasie przez 7 dni w tygodniu. Najwyższej jakości zabezpieczenia przeciwpożarowe oraz najnowocześniejszy system monitoringu i kontroli dostępu. Gwarantujemy również czystość i optymalną temperaturę w wynajmowanym magazynie. Zapraszamy do zapoznania się z naszą stroną: https://kangu24.com/pl/magazyn-self-storage-warszawa-ursynow/


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Najnowsze wydanie

REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
REKLAMA
Sezonowa wyprzedaż w DUKA do -70% na wybrane produkty
REKLAMA
oprawki-50%