REKLAMA
REKLAMA

Zabytki

Świat się zmienia, Murowanka ma się dobrze

źródło: Facebook / Centrum Narracji Historycznej "Murowanka"


REKLAMA

Świat się zmienia, Murowanka ma się dobrze

Przepiękny, ceglany budynek budynek stojący przy hałaśliwej drodze krajowej nr 2 pamięta obie wojny światowe, zabór rosyjski i zupełnie zapomniany fort w Wawrze.

REKLAMA

Stojąc w korku na Płowieckiej nie sposób nie przyjrzeć się niewielkiemu budynkowi z czerwonej cegły, słusznie sprawiającemu wrażenie pochodzącego z innego świata. Choć jeszcze kilka lat temu Murowanka była niemal ruiną, dziś wygląda tak, jakby hałas, spaliny i cały współczesny zgiełk jej się nie imały. Żeby zrozumieć, czym była, musimy cofnąć się do początku ubiegłego wieku.

Od wiejskiej szkoły...

Wieś Wawer była wówczas siedzibą gminy, obejmującej m.in. Saską Kępę, Gocław, Grochów, Międzylesie i Kawęczyn. Wśród ok. 300 mieszkańców osady około dwóch trzeci stanowili katolicy, ale mieszkali tam także Żydzi, protestanci i prawosławni. Istniała już wówczas linia Kolei Nadwiślańskiej, zaś w miejscu dzisiejszego parku Matki Mojej znajdował się ziemny fort Suworowa, w którym stacjonowało rosyjskie wojsko. Dalej na południe, przy skrzyżowaniu dróg w kierunku Brześcia i Lublina, znajdowała się (i znajduje do dziś) karczma, nazywana czasem "zajazdem napoleońskim".

W jej pobliżu stanął w 1903 roku niewielki budynek z czerwonej cegły, który okoliczni mieszkańcy nazwali Murowanką. Była to szkoła elementarna - odpowiedniczka dzisiejszej podstawówki. Od dnia jej otwarcia wawerskie dzieci już nie musiały chodzić do szkółki parafialnej w Zerzniu, ale w pierwszych latach istnienia Murowankę kończyło zaledwie... sześć osób rocznie.

Po odzyskaniu niepodległości i zamachu stanu Józefa Piłsudskiego, jeszcze za życia marszałka, przed wejściem ustawiono pomnik ku czci jego samego i pamięci poległych podczas walk o niepodległość miejscowych żołnierzy. To była już zupełnie inna rzeczywistość, bez stacjonującego w pobliżu rosyjskiego wojska. Pobliski fort najpierw został częściowo rozebrany, następnie przejęty przez polskie wojsko, a ostatecznie zlikwidowany. Mijały kolejne dekady, a mury Murowanki opuszczały kolejne pokolenia uczniów. Również podczas II wojny światowej, gdy odbywało się w niej tajne nauczanie. Tak było aż do lat 50.

...do muzeum dzielnicy europejskiej metropolii

Opuszczona szkoła przez pewien czas pełniła funkcję składu pomocy naukowych i sprzętu sportowego, potem mieścił się w niej dział techniczny spółdzielni "Społem". Przez następnych kilkadziesiąt lat popadała w ruinę. "Gdyby budynek stał w innej lokalizacji, już dawno byłby użytkowany, a tak spokojnie niszczeje, czekając w nieskończoność na decyzję" pisaliśmy pięć lat temu. Od tego czasu sporo się zmieniło. Murowanka lśni po remoncie. Odzyskała nawet utracony w wyniku zawieruch historii ganek i stanął obok niej, jako atrakcja turystyczna, wagon kolejki wąskotorowej. Co dalej? Paweł Ajdacki z Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Wawer od kilku lat stara się o urządzenie tam Muzeum Wawra.

- W założeniu będzie to miejsce przyjazne, które oprócz gromadzenia materialnych pamiątek historycznych będzie służyło edukacji i kontaktom międzypokoleniowym - pisał w opisie projektu, który złożył dwa lata temu do budżetu obywatelskiego dzielnicy. - W muzeum będą się odbywały spotkania z osobami ciekawymi, starszymi, prelekcje czy pokazy filmowe.

Murowanka gościła już pierwszych zwiedzających podczas ubiegłorocznej Nocy Muzeów. Teraz wawerscy aktywiści starają się o utworzenie przy dawnej szkole przestrzeni edukacyjnej, w której odbywałyby się lekcje plenerowe, kino pod chmurką czy też pokazy rekonstruktorów historycznych. 114-letnia Murowanka jest krzepką staruszką, która nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa.

Dominik Gadomski

historyk, redaktor portalu tustolica.pl

Na podstawie:

* "150 lat Gminy Wawer. Vademecum krajoznawcze Wawra i okolic" pod red. Doroty M. Kozielskiej, Warszawa 2015.

* Andrzej Umgelter, "Dwie szkoły wawerskie" [w:] "Stolica", 42, Warszawa 1985.


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Wawer







30.03.2017 13:11 #mon
Skoro budynek ma się dobrze to dlaczego , na tej działce za budynkiem jest składowisko rożnych odpadów, zwłaszcza części placów zabaw/ ćwiczeń??
04.04.2017 16:14 #Wawerszczak
Jeśli już mówimy o Murowance, to warto też wspomnieć pobliską dawną szkołę wtedy numer 102 (naprzeciwko, po drugiej stronie ulicy Minerskiej), dla której w latach sześćdziesiątych Murowanka była podręcznym magazynem. Później wybudowano w Wawrze nową tysiąclatkę, a budynek dawnej podstawówki został sprzedany. Ale niektórzy pamiętają, patrz: STODRUGA na NK. Przy okazji pozdrawiam koleżanki i kolegów, absolwentów "stodrugiej". Odezwijcie się na tym forum, popiszemy trochę a może i pogadamy na żywo...

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

Jak chcesz autoryzować ten wpis?



nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 




REKLAMA


więcej
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Nieruchomości poszukuję
 CITIHAUS oferuje pomoc w restrukturyzacji zadłużenia, ochronie prawnej obiektów komercyjnych, których zobowiązania takie jak np. kredyty przewyższają wartość nieruchomości, zablokowanie działań komornika. Współpracujemy z bankami, i instytucjami finansowymi. Negocjujemy z wierzycielami. Prosimy o kontakt: 511-422-888 www.citihaus.pl

Turystyka
 --- Mamy do dyspozycji całoroczne domki drewniane z kominkami i pokoje w pensjonacie w przepięknej okolicy w Bieszczadach blisko stoków narciarskich. Na miejscu przygotowaliśmy dla Państwa pakiet świąteczny z wyżywieniem i atrakcjami m.in. bieszczadzki kulig, wspólne ubieranie choinki, kolędowanie, seanse saunowe, jacuzzi i bajkowe dla dzieci. Cena uzależniona od wyboru opcji. DANFARM Bieszczadzki Ośrodek Wypoczynkowo Konferencyjny Równia 92, 38-700 Równia tel. 695 904 772

Dom sprzedam
 Łomianki domek z ogródkiem za 269 tys tu szczegóły link https://www.otodom.pl/oferta/domek-75m-ogrodek-lomianki-okazja-za-gotowke-ID3nfte.html#gallery[1]

Nauka
 Interesuje Cię rozwój ? Chcesz dowiedzieć się jakie kursy warto zrobić do pracy ? Zobacz specjalnie przygotowany materiał VIDEO ! A także wyniki SOND ! Sprawdź jakie kursy warto zrobić aby dobrze zarabiać ! Podamy 30 najpopularniejszych kursów i szkoleń ! Link do artykułu z wynikami: http://www.poradnik-edukacyjny-kargroup.eu/najbardziej-oplacalne-kursy/ Materiał ma na celu ułatwienie drogi rozwoju i edukacji. Darmowy materiał edukacyjny przygotowany przez Kar- Group. Zobacz w jakim kierunku warto się rozwijać ! www.poradnik-edukacyjny-kargroup.eu


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Najnowsze wydanie

© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.