Skarby w kolekcji UKSW. Najstarsze książki mają sześć wieków

Księgozbiór biblioteki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego liczy ponad 300 tysięcy woluminów. Oprócz książek wypożyczanych na co dzień przez studentów znajdują się w nim niezwykle cenne księgi, przechowywane w magazynie zbiorów specjalnych, udostępniane i pokazywane tylko ze specjalnych powodów. Wiele z nich wymaga specjalistycznej, kosztownej konserwacji. Jest umowa na nową kładkę pieszo-rowerową Bielański ratusz podpisał umowę na budowę nowej kładki pieszo-rowerowej w parku Kępa Potocka. Obecna konstrukcja zostanie rozebrana, a w jej miejscu powstanie szersza, stalowa kładka z drewnianym podestem i podświetleniem.

Kolekcja starodruków UKSW

- Posiadamy dwa inkunabuły, czyli najwcześniejsze drukowane księgi, które powstały przed 1501 rokiem - mówi kustosz biblioteczny dr Maciej Matraś. - Wyglądem zewnętrznym, krojem czcionek, układem kolumn naśladują one książki rękopiśmienne. Najstarszy nasz inkunabuł to "Zophihlogium" Jacobusa Magni lub Jacques'a Legranda wydany około 1475 roku w Strasburgu. Drugi to "Fortalitium fidei" napisany przez Alphonsusa de Spina, a wydany w Norymberdze w 1494 roku.

W kolekcji UKSW znajduje się również pierwodruk polskiego tłumaczenia Biblii księdza Jakuba Wujka, wydany w 1599 roku w Krakowie. Wyjątkową pozycję w księgozbiorze zajmuje "Gniazdo cnoty", czyli XVI-wieczny herbarz Bartosza Paprockiego. Kolekcję starodruków tworzy aktualnie 68 książek z XVI wieku, 318 z XVII wieku oraz 528 z XVIII wieku. Reprezentują one wszystkie dziedziny ówczesnej wiedzy, z przewagą piśmiennictwa religijnego. Dominują dzieła o charakterze teologicznym, prawniczym, filozoficznym, historycznym oraz liturgicznym i talmudycznym, a także encyklopedycznym i słownikowym. Niemal połowa kolekcji to spadek po bibliotekach Wydziałów Teologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu Warszawskiego, które zostały rozwiązane przez stalinowskie władze w latach 50. ubiegłego wieku. Cenne publikacje są przechowywane w magazynie Pracowni Starych Druków i Zbiorów XIX-wiecznych, gdzie temperatura i wilgotność powietrza są stale monitorowane.

Kosztowna konserwacja

- Każdy wolumin, zanim tutaj trafi, musi być odpowiednio zdezynfekowany - wyjaśnia dr Matraś. - Egzemplarz niezdezynfekowany może bowiem zakazić cały zbiór grzybem, pleśnią lub innymi drobnoustrojami. Proces dezynfekcji odbywa się w specjalnej komorze, w której książki są gazowane substancją eliminującą szkodliwe substancje.

Księgozbiór starych druków UKSW był dotychczas tylko w niewielkim stopniu wykorzystywany do badań naukowych. Jest to związane ze stanem ich zachowania: większość woluminów wymaga pilnej konserwacji. Biblioteka UKSW od siedmiu lat systematycznie stara się o pieniądze z programów ministerialnych.

(dg)