Bródno to nie Targówek? Wszystko się zmienia

Antoninów, Dotrzyma, Lewinów, Ugory, Ustronie - choć w poprzednim stuleciu używanie tych nazw było na porządku dziennym, dziś coraz szybciej odchodzą w niepamięć. Wszystko za sprawą niebiesko-czerwonych tabliczek Miejskiego Systemu Informacji, znienawidzonego przez miłośników lokalnej historii i "historycznego" nazewnictwa.

Czas płynie

Ustalmy jedno: nie ma i nigdy nie było czegoś takiego, jak "nazwy historyczne". Rozbudowa Domu Kultury Zacisze z dużym opóźnieniem. Ile to jeszcze potrwa? Trwa rozbudowa Domu Kultury Zacisze przy ul. Blokowej na Targówku. Jak informują urzędnicy, inwestycja "nabiera kształtów". Nie wspominają jednak, że realizacja jest wyraźnie opóźniona względem pierwotnych planów. Inne były w użyciu 1000 lat temu, inne w wieku XVII, inne w naszych czasach i jest to zupełnie naturalne. Czasem zmiany zachodzą oddolnie, gdy obyczaj wypiera to, co widnieje w papierach (ciekawostka: znane osiedle Wrzeciono to oficjalnie Młociny). Częściej decydują jednak urzędnicy i politycy, zmieniający granice dzielnic, gmin, powiatów, województw i całych państw. Gdyby nazwy nie wędrowały, do tej pory "Warszawą" nazywalibyśmy tylko to, co znajduje się w obrębie średniowiecznych murów obronnych.

Gdzie jest Bródno?

Grodzisko w lesie Bródnowskim to pozostałość średniowiecznej osady, najstarszej na terenie dzisiejszej Warszawy. Czy mieszkańcy nazywali ją "Bródno" albo podobnie? Tego nie wiemy. Sama nazwa dzisiejszego osiedla pochodzi pośrednio od licznych w okolicy brodów, czyli płycizn, a bezpośrednio - od rzeki Brodni, po regulacji której powstał przepływający przez dzielnicę kanał. "Targówek" wziął się oczywiście od miejsca targów i oryginalnie nosił nazwę Targowe Małe lub Targowe Mniejsze. Przez długie stulecia Bródno i Targówek były osobnymi wsiami. Pomiędzy nimi istniał jeszcze folwark Bródno, później przekształcony w państwowe gospodarstwo rolne. Charakterystyczne, że kiedy w XIX wieku powstał cmentarz, został on nazwany "Bródzieńskim" a nie "cmentarzem na Targówku".

REKLAMA

Przyszło nowe

Targówek i Bródno zaczęły stapiać się w całość dopiero w XX wieku. Przyłączanie obu osiedli do Warszawy odbyło się w dwóch etapach w latach 1916-1951. W epoce PRL stały się one częścią wielkiej dzielnicy Praga Północ, ale już w latach 90. wydzielono z niej Białołękę i Targówek. Ten drugi - jak doskonale wiadomo - objął także Bródno, Zacisze i tereny przemysłowe między torami linii kolejowych do Wołomina i Siedlec.

Chyba najbardziej charakterystycznym przykładem zlewania się Bródna i Targówka w całość był niedawny pomysł rady dzielnicy, dotyczący nazwy stacji metra powstającej przy urzędzie dzielnicy. Lokalni samorządowcy przegłosowali propozycję, która jeszcze 10-20 lat temu nie miałaby racji bytu: nazwanie "Targówek-Ratusz" stacji metra powstającej na Bródnie. W ubiegłym miesiącu Rada Warszawy odrzuciła ten pomysł.

(dg)