Zaliczka to nie zadatek!

On nie chce mi oddać pieniędzy, twierdząc, że towar niebawem będzie. Podobno należy mi się zwrot dwukrotności tej zaliczki? Jak efektywnie uzyskać od niego pie-niądze?

Ogród kieszonkowy przy Sempołowskiej. Ulica zmieni się nie do poznania Ulica Stefanii Sempołowskiej, to droga bez przejazdu, zagnieżdżona wśród monumentalnych budynków, pokryta kostką chodnikową z minimalnym akcentem zieleni. Mieszkańcy zdecydowali, że powinno być jej więcej. jpg' width=150 height=195 border=1 vspace=5> Autor jest prawnikiem w kancelarii Smoktunowicz & Falandysz

Odpowiedź na to pytanie wymaga wyjaśnienia różni-cy pomiędzy zaliczką a zadatkiem. Bardzo często te dwa terminy są mylone, albo uważa się, że znaczą to samo. Jednak różnica pomiędzy nimi jest bardzo du-ża. Niby te same pieniądze, ale skutki wręczania wy-konawcy zadatku i zaliczki są inne. Zaliczka to kwota wpłacana na poczet ceny. To część ceny zapłacona wcześniej.

Natomiast zadatek jest czymś więcej, bo jest formą zabezpieczenia wykonania umowy (np. umo-wy o wykonanie mebli). Jeżeli umowa zostanie wy-konana przez obie strony, to w praktyce skutki za-liczki i zadatku będą takie same. Zadatek tak jak za-liczka zostanie zaliczony na poczet ceny. Zasadnicze różnice pojawią się, gdy jedna ze stron nie wywiąże się z umowy.

Zadatek chroni skuteczniej

W razie nienależytego wykonania umowy osoba, która dała zaliczkę, może doma-gać się jej zwrotu, a dodatkowo naprawienia ewentualnej szkody na zasadach ogól-nych.

W myśl art. 394 kodeksu cywilnego w razie braku odmiennego zastrzeżenia w podpisanej umowie albo zwyczaju zadatek dany przez jedną ze stron ma to zna-czenie, że w przypadku niewykonania umowy przez jedną ze stron, druga - bez wyznaczenia terminu dodatkowego - może odstąpić od umowy i zatrzymać otrzy-many zadatek, a jeśli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.

Tak więc w opisanej sytuacji - jeżeli kwota przekazana wykonawcy mebli przy zawarciu umowy była zadatkiem, to może pani od umowy odstąpić i rzeczywiście żądać zwrotu tej sumy w podwójnej wysokości. Natomiast jeżeli pieniądze prze-kazane przy zawarciu umowy były zaliczką, to może pani od umowy odstąpić i żądać tylko zwrotu zaliczki - ale już nie jej dwukrotności.

Jeżeli strony umowy zamierzały ustanowić zadatek, a posłużyły się terminem "zaliczka", to osobie, która wobec niewykonania umowy chciałby uzyskać lub za-chować zadatek, pozostaje powoływanie się na taką wolę obu stron. Gdy dojdzie jednak do sporu sądowego, to będzie ona musiała wykazać, że kwota wręczona przy zawarciu umowy była w rzeczywistości zadatkiem.

Jeżeli wykonawca mebli nie chce dobrowolnie zwrócić pieniędzy, to pozostaje formalnie doręczyć mu oświadczenie o odstąpieniu od umowy i skierować sprawę do sądu.

Zaliczka

• po wykonaniu usługi zostaje wliczona w jej cenę,
• jeśli umowa zostaje rozwiązana za zgodą obu stron, to zwracają one sobie wzajemne świadczenia, w tym także zaliczkę,
• jeśli umowę rozwiąże strona biorąca zaliczkę, jest ona zobowiązana do zwrotu pobranej zaliczki,
• jeśli umowę rozwiąże strona dająca zaliczkę, może ona domagać się jej zwro-tu.

Zadatek

• jeśli umowa zostaje rozwiązana za zgodą obu stron, to zwracają one sobie wzajemne świadczenia, w tym także zadatek,
• jeśli umowa została wykonana prawidłowo, zadatek zostaje zaliczony na poczet ceny,
• jeśli umowa nie została wykonana z uwagi na rezygnację strony, która zadatek dała, zadatek przepada na rzecz biorącego zadatek,
• jeśli umowa nie została zrealizowana z przyczyn leżących po stronie biorącej zadatek, strona dająca zadatek może od umowy odstąpić i żądać zwrotu zadat-ku w podwójnej wysokości.

dr adw. Michał Kuliński

Masz pytanie do prawnika? Dzwoń 22 614-58-28 lub pisz: kchodkowska@gazetaecho.pl.
Prawnik odpowiada na pytania Czytelników tylko na łamach "Echa"..