Trajtki, trajlusie, autobusy na szelkach w Warszawie

Były lżejsze od tramwaju, nie wymagały budowy torów, a koszty energii elektrycznej jaką zużywały stanowiły jedynie część kosztów związanych z ładowaniem nowoczesnych elektrycznych autobusów miejskich. Niestety, w zderzeniu z rozbudowującą się siecią tramwajową powolutku odchodziły w odstawkę. Trakcje jednego i drugiego środka transportu wchodziły sobie w drogę i tramwaje w końcu wygrały. Porażka obywatelska. Warszawiaków nie obchodzi głosowanie Kolejne głosowanie i kolejna katastrofa frekwencyjna za nami. Przytłaczająca większość warszawiaków nie interesuje się budżetem obywatelskim.

Początek historii trolejbusów na ulicach Warszawy

Już w 1937 roku "Kurier Warszawski" wspominał o planach wprowadzenia na stołeczne ulice trolejbusów. Miały one pełnić charakter linii dowozowych do planowanej sieci "miejskich kolei szybkich", czyli linii metra. Jak podaje prasa, z pomysłu uruchomienia trakcji trolejbusowej zrezygnowano ze względu na bardzo kosztowną sieć napowietrzną oraz konieczność sprowadzenia taboru zza granicy.

Trolejbusy w stolicy zostały wprowadzone tuż po wojnie, jako wariant zastępczy dla zniszczonej infrastruktury tramwajowej. Portal Klubu Miłośników Komunikacji Miejskiej w Warszawie, w obszernym artykule, wspomina o trudnej powojennej rzeczywistości. "Brakowało środków na odbudowę zniszczonej infrastruktury tramwajowej i zakup nowego taboru, zaś ze 132 autobusów (128 miejskich i 4 autokarów wycieczkowych) eksploatowanych przed wojną, ocalało zaledwie osiem. Wobec powyższych trudności, z pomocą stolicy przyszedł nowo upieczony sojusznik i jeszcze w marcu 1945 roku, w darze od marszałka Stalina oraz krajów Związku Radzieckiego, Warszawa otrzymała 30 wyeksploatowanych trolejbusów JaTB-2 wraz z osprzętem oraz trakcją. Polacy niechętnie przyjęli dar, jednak pojazdy z osprzętem oraz pomoc wojska polskiego i radzieckiego okazały się niezwykle cenne, pozwalając przyspieszyć uruchomienie komunikacji. Stawianie słupów oraz montaż sieci trakcyjnej rozpoczęto od dworca Gdańskiego do pl. Unii Lubelskiej. Trolejbusy w początkowym etapie miały umożliwić wznowienie regularnej komunikacji miejskiej na odcinku Żoliborz - Śródmieście - Mokotów, zaś przywracane do ruchu tramwaje miały pełnić tu rolę komunikacji uzupełniającej, aż do uzyskania pełnej sprawności przewozowej."

Francuskie i czechosłowackie

"Słupy trakcyjne pochodziły najczęściej z uszkodzonych linii tramwajowych, zaś montaż sieci trwał aż do zimy, gdyż był bardziej skomplikowany niż w przypadku sieci tramwajowej. Kierowcami trolejbusów zostali głównie dotychczasowi motorniczowie, z których 26 osób zostało wysłanych na szkolenia do Moskwy. W ten sposób 5 stycznia 1946 roku na ulice wyjechał pierwszy trolejbus, za kierownicą którego pewnie stał kierowca Łukowski. Uruchomione zostały dwie linie - A (Trębacka - pl. Unii Lubelskiej) oraz B (Trębacka - Łazienkowska)" - wspomina Portal Klubu Miłośników Komunikacji Miejskiej. 15 marca 1946 r. zostało oddane do użytku północne przedłużenie sieci do Dworca Gdańskiego, przebiegające ciągiem ulic Bielańska - Nalewki - Muranowska - Sierakowska. W związku ze znacznym stopniem wyeksploatowania taboru oraz planami dalszej rozbudowy sieci, konieczne było pozyskanie nowych pojazdów. Wybrano producenta z Francji. Pierwsze pojazdy marki Vetra wyjechały na trasy w 1947 r. a do końca kwietnia 1948 r. było ich już 15. Pozwoliło to wycofać z eksploatacji większość trolejbusów produkcji radzieckiej. Z biegiem lat na ulicach zaczęły pojawiać się też czechosłowackie Skody.

REKLAMA

Powolny koniec

Z biegiem lat powiększano długość trakcji o nowe odcinki i nowe linie. Powstawały nawet nowe projekty linii, które miały powstać w Śródmieściu i między Żoliborzem, Mokotowem, Wilanowem oraz Wolą.

O likwidacji trolejbusów z warszawskich ulic zaczęto głośno mówić od 1966 roku. W kolejnym roku - mimo sprzeciwu mieszkańców - trolejbusy zniknęły z pierwszego odcinka - od skrzyżowania ul. Pięknej i Al. Ujazdowskich do pl. Unii Lubelskiej. Na przełomie lat 1967 i 1968 do Warszawy trafiła ostatnia partia nowych pojazdów (Skody 9Tr), a podjęte decyzje skazały "trajtki" na powolną likwidację, bo zaprzestano inwestycji w tabor oraz sieć.

W 1970 roku uznano trolejbusy za powolne i mało zwrotne. Plan zakładał całkowite zaprzestanie eksploatacji trolejbusów w latach 1974-1975 r. Jak wspomina Portal Klubu Miłośników Komunikacji Miejskiej za koniec eksploatacji pierwszych warszawskich trolejbusów określa się sobotę 30 czerwca 1973 r. "Tego dnia trolejbusy linii 52 kursowały bezpłatnie i były przystrojone w pożegnalne napisy. Ostatni kurs z pl. Zawiszy do zajezdni przy ul. Chełmskiej odbył się o godz. 23:10. Za kierownicą wozu z numerem bocznym 208 zasiadła pani Helena Nobis. Następnego dnia na tę trasę wyjechały autobusy linii 183. Większość pozostałego taboru trolejbusowego skasowano, zaś sześć sztuk przekazano do Lublina".

Decyzja o ponownej eksploatacji trolejbusów zapadła dwa lata później i miała mieć nieco inny charakter. Uznano, że komunikację miejską z Warszawą należy uruchomić w rejonach Wołomina, Nowego Dworu Mazowieckiego, Pruszkowa, Piaseczna i Otwocka. Jednak ze względu na wieloletni kryzys gospodarczy dopiero 1 czerwca 1983 r. została oddana do użytku linia trolejbusowa łącząca Dworzec Południowy z Piasecznem. Trolejbusy ostatecznie zlikwidowano w 1995 roku.

(db)