Pałac Saski mocno zagrożony? NIK wskazuje na opóźnienia

Pałac Saski jest symbolem przedwojennej Warszawy, zniszczonym przez niemieckiego okupanta. Już w 1947 roku planowano jego odbudowę, jednak mimo upływu 79 lat inwestycja wciąż nie została zrealizowana. Co obecnie dzieje się z tym narodowym przedsięwzięciem przy placu Piłsudskiego?

Pałac Saski był jednym z symboli przedwojennej stolicy. Obwodnica Pragi: co dalej z tunelem pod rondem Wiatraczna? Aby domknąć wewnętrzną obwodnicę śródmiejską Warszawy, konieczna jest budowa brakującego odcinka między rondem Wiatraczna a rondem Żaba. Trasa ta połączy trzy dzielnice: Pragę Południe, Pragę Północ oraz Targówek. Na jakim etapie jest projektowanie inwestycji i jakie rozwiązania miasto planuje w najbardziej newralgicznym punkcie, czyli w rejonie ronda Wiatraczna? W latach 1918-1939 należał do ulubionych miejsc spotkań mieszkańców Warszawy, którzy odwiedzali Ogród Saski, a w samym pałacu mieściły się władze wojskowe. Jego wysadzenie przez niemieckiego okupanta w 1944 roku miało wymiar symboliczny.

Dyskusja o odbudowie rozpoczęła się już po wojnie. Pierwszy przetarg ogłoszono w 1947 roku, jednak inwestycji nie zrealizowano. Do pomysłu powrócono w 1972 roku, równolegle z decyzją o odbudowie Zamku Królewskiego, a następnie po przemianach ustrojowych w 1989 roku. W 2004 roku temat podjął ówczesny prezydent Warszawy Lech Kaczyński. Podpisano nawet umowę na roboty budowlane, jednak trzy lata później prace przerwano z powodu braku środków finansowych. Kolejny etap rozpoczął się w 2018 roku z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy. Wówczas powołano spółkę celową Pałac Saski, która funkcjonuje także po zmianie rządu w 2023 roku.

Odbudowa Pałacu Saskiego. Inwestycja porównywana z budową metra

Skalę przedsięwzięcia najlepiej obrazuje porównanie z końcowym odcinkiem drugiej linii metra na Bemowie. Budowa trzech stacji: Lazurowa, Chrzanów i Karolin wraz z zakupem taboru ma kosztować ponad 3 mld zł.

Z niedawnego raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że budżet odbudowy Pałacu Saskiego w wysokości 2,5 mld zł nie był aktualizowany od 2021 roku. W tym czasie znacząco wzrosły koszty realizacji inwestycji. Oznacza to konieczność zwiększenia finansowania, które - jak można przypuszczać - może wynieść co najmniej około 0,5 mld zł. Za realizację przedsięwzięcia odpowiada Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz powołana do tego celu spółka Pałac Saski.

Projekt i pozwolenie na budowę to kolejne etapy

Jak wynika z niedawnych informacji portalu Forsal.pl, w latach 2021-2025 koszty działalności samej spółki Pałac Saski wyniosły blisko 86 mln zł. W tym czasie udało się uzyskać prawomocną decyzję środowiskową oraz decyzję lokalizacyjną, czyli dwa z trzech najważniejszych dokumentów niezbędnych do rozpoczęcia inwestycji.

Do uzyskania pozwolenia na budowę konieczne jest jednak przygotowanie projektu. Spółka przeprowadziła wspólnie ze Stowarzyszeniem Architektów Polskich SARP konkurs architektoniczno-urbanistyczny. Obecnie prowadzone są negocjacje z pracownią WXCA Group, która zwyciężyła w konkursie, dotyczące zawarcia umowy na opracowanie dokumentacji projektowej.

REKLAMA

Termin zakończenia odbudowy Pałacu Saskiego zagrożony?

Prezes spółki Pałac Saski Jan Zajączkowski poinformował, że obowiązujący harmonogram nadal przewiduje zakończenie budowy w 2030 roku, a wprowadzane obecnie zmiany mają umożliwić dotrzymanie tego terminu. Jednocześnie spółka zaznacza, że po zakończeniu negocjacji z pracownią projektową oraz ustaleniu ostatecznego zakresu prac możliwe będą zmiany harmonogramu inwestycji. Z niedawno opublikowanego raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika jednak, że przedsięwzięcie jest już wyraźnie opóźnione, a ukończenie odbudowy Pałacu Saskiego do końca 2030 roku może okazać się trudne do zrealizowania.

DB