Zapomniana zbrodnia. Rozstrzelali tu siedem kobiet

Kilka dni. Dosłownie kilka dni dzieliło je od końca powstańczej pożogi. Choć niemieckie patrole za łapówkę albo wódkę przepuszczały setki wysiedlonych cywilów, by mogli zabrać trochę dobytku z domów, tej grupie się nie udało. Upamiętniono rodzinę Zylbertów z Potockiej. Ich historia wróciła na Żoliborz Na Żoliborzu odsłonięto Kamienie Pamięci poświęcone rodzinie Zylbertów. To jedna z pięciu warszawskich lokalizacji, w których uhonorowano ofiary Holokaustu w ramach międzynarodowego projektu Stolpersteine.

Bez litości

Siedem żoliborzanek wpadło w łapy esesmanów z ukraińskiej formacji pomocniczej 26 września 1944 roku. Bandyci w mundurach feldgrau bez litości rozstrzelali Stefanię Chorosz, Janinę Matuszewską, Longinę Matuszewską-Olszewską, Michalinę Elbe, Wandę Felicję Elbe, Anielę Brzdąkiewicz i Henrykę Brzdąkiewicz. Do kaźni doszło na ulicy Czartoryskich, która w latach 50. XX wieku przemianowano na Dolnośląską. Zwłoki ofiar zostały zakopane w płytkim grobie, który odnaleziono przypadkiem w 1945 roku.

- Opowiadała mi o tym moja mama. Ktoś z mieszkańców kosił sierpem trawę dla królików i zahaczył o but jednej z ofiar. I w ten sposób odnaleziono mogiłę - wspomina Hanna Porębska, wnuczka zamordowanej Stefanii Chorosz. Ekshumacji na Cmentarz Wojskowy dokonał Polski Czerwony Krzyż. Trzy lata temu ofiary hitlerowskiego mordu zostały upamiętnione tablicą, którą zamontowano na budynku administracji osiedla WSM Rudawka. Pamięć o ofiarach nie przemija - często płoną tu znicze i leżą świeże kwiaty.

(pik)