REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Historia

Historycy o Pałacu Saskim: "Odbudowa Warszawy nie jest ukończona"
REKLAMA

źródło: domena publiczna


Historycy o Pałacu Saskim: "Odbudowa Warszawy nie jest ukończona"

Profesorowie historii postanowili odpowiedzieć na argumenty przeciwników rekonstrukcji gmachu na pl. Piłsudskiego. Przypominają m.in., że Grób Nieznanego Żołnierza nie miał być grobowcem, ale symbolem triumfu.

REKLAMA

Kto na to pozwolił? Szklana "czapka" zadziwia turystów
Kto na to pozwolił? Szklana "czapka" zadziwia turystów W latach 2013-2018 zabytkowy, XIX-wieczny budynek na Krakowskim Przedmieściu urósł o jedno piętro. Po trzech latach przebudowa wciąż budzi ogromne kontrowersje.
czytaj
W ubiegłym miesiącu prezydent Andrzej Duda podpisał specjalną ustawę o odbudowie pałaców Saskiego i Brühla oraz kamienic przy Królewskiej. Według ostatnich zapowiedzi rekonstrukcja budynków zniszczonych podczas II wojny światowej rozpocznie się w 2023 roku i będzie kosztować około 2,5 mld zł.



REKLAMA

Czym jest Grób Nieznanego Żołnierza?

Decyzję o odbudowie pałaców i kamienic z XVIII-XIX wieku skrytykowali m.in. reżyserzy Agnieszka Holland i Jan Komasa czy historyczka sztuki Anda Rottenberg. Ich zdaniem rekonstrukcja zniszczonych obiektów zniszczy symbolikę Grobu Nieznanego Żołnierza. Grupa profesorów historii postanowiła rozwiać wątpliwości i przypomnieć, jaka była geneza pomnika. Pod apelem o kontynuację prac nad odbudową pałacu Saskiego i innych zabytków podpisali się m.in. prof. Wojciech Fałkowski (dyrektor Zamku Królewskiego), prof. Zbigniew Wawer (dyrektor Łazienek Królewskich), a także profesorowie Juliusz A. Chrościcki, Michał Kopczyński i Zofia Zielińska z UW, Janusz Odziemkowski i Wiesław Jan Wysocki z UKSW i Mariusz Wołos z PAN.

- Grób Nieznanego Żołnierza miał mieć charakter triumfalny i radosny, a więc nie jako grobowiec, lecz monument chwały o konstrukcji architektonicznej - piszą historycy, cytując dokumenty z czasów budowy pomnika. - Warto zwrócić szczególną uwagę, iż obecna forma pomnika jest jedynie częściowo autentyczna i stanowi wynik powojennego uprzątnięcia gruzów i zabezpieczenia zniszczonych arkad kolumnady pałacu Saskiego. Formułowane publicznie stanowiska o "zagrożeniu fundamentalnych wartości unikatowego dziedzictwa miejsca" nie mają zatem najmniejszego uzasadnienia w historii najcenniejszego pomnika w kraju.



REKLAMA

Odbudowa Warszawy trwa

Historycy przypominają, że zaraz po II wojnie światowej przedstawiciele świata nauki, kultury i sztuki apelowali o odbudowę zabytków na pl. Piłsudskiego. Stalinowskie władze odmówiły rekonstrukcji zarówno pałacu Saskiego, jak i Zamku Królewskiego, który zrekonstruowano dopiero w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Orędownikiem odbudowy pałacu Saskiego był m.in. nazwany "architektem odbudowanej Warszawy" Jan Zachwatowicz, którego pomnik odsłonięto w 2020 roku na pl. Zamkowym.

- Historiografia związana z dzisiejszym pl. Piłsudskiego przemawia za ideą odbudowy pałacu Saskiego, pałacu Brühla i domknięcia zachodniej pierzei placu zgodnie z opinią formułowaną m.in. przez prof. Jana Zachwatowicza, prof. Piotra Biegańskiego i prof. Stanisława Lorentza: "po odbudowie Zamku Królewskiego stoi przed nami zadanie odbudowy pałacu Saskiego i pałacu Brühla" - piszą historycy. - Odbudowa Warszawy i jej zabytków nie jest jeszcze ukończona.



REKLAMA

Pałac Saski - historia

W XVII wieku w miejscu późniejszego pałacu Saskiego znajdował się dwór Morsztynów, przebudowany następnie na barokową rezydencję. W kolejnym stuleciu został on ponownie przebudowany na zlecenie króla Augusta Mocnego, stając się centralnym punktem okazałego założenia urbanistycznego: Osi Saskiej, ciągnącej się od Krakowskiego Przedmieścia do Koszar Mirowskich, których pozostałością jest remiza strażacka przy Chłodnej. Aż do 1818 roku pałac był prywatną własnością królów Saksonii i znajdowały się w nim m.in. mieszkania na wynajem. W dzieciństwie mieszkał tam Fryderyk Chopin.

Formę znaną z przedwojennych pocztówek Pałac Saski otrzymał dopiero w latach 1839-1842, gdy był własnością rosyjskiego przedsiębiorcy Iwana Skwarcowa. Barokowy gmach został całkowicie przebudowany według projektu Adama Idźkowskiego. Główny korpus rozebrano, zastępując kolumnadą, a skrzydła przebudowano w duchu klasycyzmu. Po powstaniu styczniowym spadkobiercy Skwarcowa sprzedali pałac rosyjskiej armii, która umieściła w nim Dowództwo III Warszawskiego Okręgu Wojskowego.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w pałacu ulokował się Sztab Generalny Wojska Polskiego. W 1925 roku w środkowych arkadach powstał Grób Nieznanego Żołnierza, upamiętniający oryginalnie żołnierzy poległych w I wojnie światowej i wojnie polsko-bolszewickiej. Podczas okupacji niemieckiej z pałacu korzystał Wehrmacht. Po upadku powstania warszawskiego Niemcy wysadzili budynek w powietrze.

Dominik Gadomski


REKLAMA
  • Poleć
  • Polub Tu Stolica
  • Udostępnij





09.09.2021 15:27 #DBC
Jedni mówią to, inni tamto, a ja sobie po prostu myślę, że te 2,5 mld zł można by wydać lepiej, na rzeczy bardziej potrzebne.
09.09.2021 20:16 #mmmieszkaniec
"Historycy o pałacu...", a może trzeba sprawdzić co mówią architekci, urbaniści i historycy sztuki? Jest list protestacyjny podpisany również przez samą córkę Zachwatowicza. Czy tyle kasy ma iść na rzekomą odbudowę? Przecież wiadomo, że to kolejny projekt "partii" do sfinansowania sobie ciepłych posadek. Za chwilę nie będzie lekarzy, ratowników medycznych, nauczycieli itd. Ale będzie za to "coś", czym można się zapisać w historii miasta...A na Białołęce śmierdzi lewobrzeżnymi ściekami już w co najmniej czterech miejscach. Czas na oczyszczalnię po drugiej stronie!
09.09.2021 23:45 #gosc
Wielki pusty plac, z resztkami kolumnady kryjącymi Grób Nieznanego Żołnierza był celowym założeniem urbanistycznym. Ten pusty plac miał eksponować GNŻ oraz pokazywać skalę zniszczeń Warszawy podczas II wojny.
Sprowadzenie GNŻ do paru tablic pamiątkowych w kolumnadzie pałacu Skwarcowa, jest po prostu zbeszczeszczeniem najważniejszego pomnika w Polsce.
10.09.2021 11:56 #Wars
Warszawa przedwojenna już nie istnieje. Z pałacem czy bez nigdy nie będzie odbudowana. To chybiony argument. Nie jestem przeciwnikiem odbudowy, ale chyba nie jest to priorytet na dziś?
10.09.2021 19:01 #Dariusz 15
Podobno szajka podpaliła pałac Leszczyńskiego we Francji i w 2019 r. katedrę Notre-Dame w Paryżu.
12.09.2021 19:43 #qvertz
Każdy architekt widzi, że domknięcie zachodniej pierzei placu jest koniecznością i nie ma innej możliwości, by uznać, że to co jest teraz, jest zgodne z zasadami sztuki, bo nie jest. Na szczęście, dzięki determinacji posłów PiS, zostaną odbudowane te wspaniałe budynki i będzie w końcu prawdziwy salon stolicy na miarę XXI wieku oraz przy zachowaniu ciągłości historycznej. Gdyby tak jeszcze zburzyć ten sk...syński dar Stalina przy Dworcu Centralnym...
13.09.2021 16:18 #Madbutcher
No dobra, co tu owijać w bawełnę - największą wadą tego pomysłu jest to, że wpadli na niego rządzący z PiSu. Gdyby on był autorstwa rządzących z PO, to zaraz jeden z drugim postępowy redachturek, czy inny przemądrzałek zaczeli by bajdurzyć koszałki opałki o tkankach miejskich, przedwojennej atmosferze, kultowym pałącu, czy miejscu spotkań lokalnej społeczności. A za to narodowe redachtury by pisały, że jak to, dwa i pół miliarda na pomnik pychy PO, a tam dla najbiedniejszych pieniędzy nie ma.
Co do kosztów odbudowy, to wiadomo: jak państwo cokolwiek buduje, to koszty na dzień dobry razy dwa w stosunku do tego, jakby osoba prywatna budowała. A potem jeszcze razy dwa. Dlatego wyszło dwa i pół miliarda.
16.09.2021 09:29 #Sajgon
Koszty odbudowy to germańce powinni ponieść

  Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (tj. adresu IP, który zapisze się automatycznie) przez Echo Media Plus sp. z o.o. z siedzibą w Legionowie, ul. Wspólna 3.
Niniejsza zgoda jest warunkiem koniecznym do skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Dane osobowe są przetwarzane w sposób zapewniający ich bezpieczeństwo i poufność. Z Inspektorem Ochrony Danych można kontaktować się mailowo pod adresem poczty elektronicznej: rodo@gazetaecho.pl.
Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie w zakresie celu ich podania, tj. skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl.
W tym wypadku nie jest możliwe wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu IP.
Mają Państwo prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawa do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych na mocy RODO.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 

REKLAMA

więcej



REKLAMA
REKLAMA


więcej


REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
REKLAMA
REKLAMA