REKLAMA
REKLAMA
Wakacje lato 2020 - zniżki do 60%
REKLAMA

Historia

Faszyści na Bielanach. Jedyny taki cmentarz
REKLAMA

W maju 1932 roku na cmentarzu przemawiał poseł Władysław Starzak, weteran Legionów Polskich.
źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-P-2023-3


REKLAMA

Faszyści na Bielanach. Jedyny taki cmentarz

Przed wojną okolice dzisiejszego Wrzeciona były regularnie odwiedzane przez bardzo "niepoprawnych politycznie" zagranicznych gości.

REKLAMA
Mały cmentarz w faszystowskim stylu. Ciekawostka z Wrzeciona
Mały cmentarz w faszystowskim stylu. Ciekawostka z Wrzeciona Wiele osób mija go tramwajem, niewiele odwiedza. A tylko u wybranych budzi on skojarzenia z Benito Mussolinim.
czytaj

Gdyby nie nazwa przystanku tramwajowego linii 6 i 17, warszawiacy pewnie już dawno zapomnieliby o znajdującym się przy Marymonckiej Cmentarzu Włoskim. Ta niepozorna nekropolia jest dobrze znana miłośnikom lokalnej historii, ale dla większości mieszkańców jej losy są owiane całkowitą tajemnicą.

Cmentarz powstał w 1926 roku (lub 1929 - data niepewna) na mocy porozumienia między rządami Polski i Włoch, dotyczącego szczątków prawie 900 żołnierzy zmarłych w niemieckiej niewoli. Na terenie 0,6 ha obok dawnego rosyjskiego fortu, poza granicami ówczesnej Warszawy, powstała mała nekropolia z monumentalną bramą w formie łuku triumfalnego z okładziną z piaskowca, ozdobiona płaskorzeźbami z rzymskim orłem legionowym i godłem Królestwa Włoskiego. Umieszczono na niej dwujęzyczny napis "Italski Cmentarz Wojskowy Wojna 1915-1918". Oś cmentarza zamykał symboliczny sarkofag z napisem "Pro Patria defuncti in terra fideli requiescunt" (łac. "Polegli za Ojczyznę spoczywają wiernie w ziemi").

Moda włoska

W czerwcu 1930 roku na cmentarzu odbyły się uroczystości z udziałem nuncjusza apostolskiego Francesco Marmaggiego, któremu towarzyszył włoski minister spraw zagranicznych Dino Grandi. Faszysta, którego biografia była podobna do biografii niezliczonej rzeszy zwolenników Benito Mussoliniego. W młodości interesował się ideami lewicy, ale po spotkaniu z przyszłym Duce stwierdził, że "to jest to", zapisał się do Czarnych Koszul i został wybrany do parlamentu. Gdy faszyści przejęli władzę we Włoszech, wszedł do rządu jako podsekretarz stanu. Miał wówczas zaledwie 28 lat. Sześć lat później był już ministrem spraw zagranicznych.

Choć dziś może się to wydawać nie do pomyślenia, na początku lat 30. stosunki polskich piłsudczyków z włoskimi faszystami były znakomite. Jeśli ktoś przewidywał wówczas kolejną wojnę światową, to widział marszałka Józefa Piłsudskiego raczej jako sojusznika Mussoliniego, niż jego przeciwnika. Włoski "wódz" był wtedy podziwiany i szanowany przez całą Europę, zwłaszcza przez polityków socjalistycznych czy wywodzących się z lewicy. Mimo trudnej sytuacji ekonomicznej, jaka panowała wówczas na kontynencie, Włochy Mussoliniego nieustannie się rozwijały i modernizowały a punktualność ówczesnych pociągów jest w Italii legendarna do dziś. Wizyty takich faszystowskich dygnitarzy, jak Grandi, były w latach 30. wręcz pożądane jako okazja do wymiany doświadczeń.

"Następca tronu" na Bielanach

Luty 1939 roku przyniósł wizytę kolejnego ministra spraw zagranicznych, Galeazzo Ciano, prywatnie zięcia Mussoliniego. Powszechnie uważano, że to właśnie 36-latek z Livorno będzie w przyszłości nowym "wodzem" Włochów. W Warszawie przyjmowano go zatem po królewsku. Do Polski przyjechał wraz z żoną Eddą, córką Mussoliniego, a oficjalnym powodem wizyty było odsłonięcie pomnika Francesco Nullo, bohatera powstania styczniowego, który do dziś można oglądać na Frascati. Ciano został odznaczony Orderem Orła Białego i spotkał się w cztery oczy z marszałkiem Edwardem Rydzem-Śmigłym. Pobyt w naszym kraju umiliła faszystowskiemu liderowi wycieczka do Puszczy Białowieskiej, gdzie wziął udział w polowaniu. Podobno córka Mussoliniego osobiście ustrzeliła wówczas rysia.

Gdy Włochy weszły do II wojny światowej, Ciano był nadal ministrem spraw zagranicznych. Kiedy szala zwycięstwa przechyliła się na stronę Amerykanów i Brytyjczyków, on i Grandi zdradzili Mussoliniego, przyczyniając się do obalenia "wodza". Grandi uciekł do neutralnej Hiszpanii, ale Ciano trafił w ręce zwolenników teścia. Został skazany na śmierć za zdradę i rozstrzelany.

Losy Grandiego potoczyły się zupełnie inaczej. Powrócił do Włoch w latach 60. a zmarł dopiero w roku 1988, w wieku 93 lat.

Dominik Gadomski

historyk, redaktor portalu tustolica.pl


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Bielany

Faszyści na Bielanach. Jedyny taki cmentarz

W lutym 1939 r. cmentarz odwiedził włoski minister spraw zagranicznych Galeazzo Ciano (w środku, w jasnym płaszczu). Towarzyszył mu m.in. ambasador polski w Rzymie gen. Bolesław Wieniawa-Długoszowski, jeden z najsłynniejszych wojskowych w sanacyjnej Polsce.
źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-D-1990-27


Faszyści na Bielanach. Jedyny taki cmentarz

W czerwcu 1930 roku nekropolię przy Marymonckiej poświęcił papieski nuncjusz Francesco Marmaggi. Na zdjęciu widać także włoskiego ministrów spraw zagranicznych Dino Grandiego i Augusta Zaleskiego (późniejszego emigracyjnego prezydenta Polski) oraz ambasadora w Rzymie gen. Bolesława Wieniawę-Długoszowskiego.
źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-D-1992-12






24.09.2018 12:29 #Kiedyś z Bielan
Kawał historii. Szkoda, że brama nie dotrwała do naszych czasów.
04.11.2019 15:58 #bebe
Była jeszcze wiele lat po wojnie. Może ktoś wie dlaczego zniknęła???
05.11.2019 11:36 #Mateusz Napieralski
Tabliczka informacyjna na cmentarzu i różne opracowania podają błędną datę założenia cmentarza w 1926 r. Pisałem w tej sprawie do ambasady, pokazałem dowody, ale nic z tym nie zrobili.

W rzeczywistości cała idea założenia nekropolii żołnierzy włoskich na Bielanach (Młocinach) narodziła się w połowie 1929 r., w lipcu tego roku na posiedzeniu stołecznej komisji regulacyjnej wybrano miejsce pod budowę, a dopiero w grudniu podpisano umowę z rządem włoskim na wynajęcie gruntu. W grudniu rozpoczęto też pierwsze ekshumacje z cmentarzy przyobozowych. Polecam przejrzeć prasę warszawską z 1929 r. Budowa cmentarza ruszyła na wiosnę 1930 r.

  Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (tj. adresu IP, który zapisze się automatycznie) przez Echo Media Plus sp. z o.o. z siedzibą w Legionowie, ul. Wspólna 3.
Niniejsza zgoda jest warunkiem koniecznym do skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Dane osobowe są przetwarzane w sposób zapewniający ich bezpieczeństwo i poufność. Z Inspektorem Ochrony Danych można kontaktować się mailowo pod adresem poczty elektronicznej: rodo@gazetaecho.pl.
Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie w zakresie celu ich podania, tj. skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl.
W tym wypadku nie jest możliwe wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu IP.
Mają Państwo prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawa do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych na mocy RODO.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 



REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA


więcej
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Dam pracę
 Agencja Zatrudnienia LiderJob (cert.16198) poszukuje osób chętnych do pracy za granicą. Aktualnie prowadzimy rekrutację na stanowisko PAKOWACZ PRODUKTÓW SPOŻYWCZYCH. Do Twoich obowiązków będzie należało: - pakowanie różnych produktów spożywczych (warzywa, owoce, filety drobiowe) - kontrola jakości - inne prace produkcyjne Oferujemy: - legalne i stabilne zatrudnienie - opiekę koordynatorów - umowę na dłuższy okres czasu - zakwaterowanie (płatne) - darmowy dojazd do pracy na terenie Holandii - ubezpieczenie (płatne) Wymagamy: - chęci do pracy - motywacji - poważnego podejścia do zatrudnienia - NIE WYMAGAMY JĘZYKA - NIE WYMAGAMY DOŚWIADCZENIA Skontaktuj się z nami po więcej szczegółów! Zarejestruj się: na www.liderjob.pl Zadzwoń: +48 537 782 500, +48 509 240 000, +48 500 017 878 (w godzinach 8-16) Napisz do nas: biuro@liderjob.pl, rzeszow@liderjob.pl, opole@liderjob.pl Skontaktujemy się z wybranymi osobami. Przy wysyłaniu aplikacji prosimy o dopisanie klauzuli:

Komputery
 A A Tani Serwis Komputerów, Laptopów, Dojazd 0 zł 504-617- 837

Kupię mieszkanie
 Małżeństwo z dzieckiem kupi 2-3 pokoje 886-127-311

Inne do wynajęcia
 Wynajmę mieszkanie lub pokój na Ursynowie blisko Metra Natolin.balkon duża piwnica-składzik , obok skarpy rezerwatu.Wynajmę tanio studentom mieszkanie dwa przystanki od stacji metra ,cicha okolica ,blisko sklepy lasu,lasu kabackiego ,centra usługowe ,siłownie ,szkoły, komunikacja .niedaleko Wilanowa . itp tel. 539-652- 373 lub akkasia@wp.pl


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Najnowsze wydanie

REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
REKLAMA
REKLAMA