Rycerze na Bródnie

Ta niezwykle widowiskowa i atrakcyjna impreza wpisuje się w organizowane w Europie przedsięwzięcia o podobnym charakterze zwane historical re-creation lub living history przypominające i pro-pagujące tradycje narodowe, chroniąc je przed zapomnieniem.

Po raz pierwszy zamiar historycz-nego odtworzenia Turnieju Rycerskiego zrealizowaliśmy w 1996 r. w czterech-setlecie Warszawy. Głównym jego celem oprócz funkcji rekreacyjno-wypoczynko-wych właściwych dla wszelkiego typu imprez plenerowych, była promocja pewnego specyficznego zbioru - najbardziej barwnych i żywotnych zachowań, określanych mianem etosu rycerskiego. Etos rycerski, tężyzna fizyczna, patriotyzm obywatelski oraz wierność historii Polski i Warszawy to cnoty, które uznaliśmy za godne propagowania.

Nabierają one szczególnego znaczenia, gdy uświadomimy sobie, że od 9 lat staramy się je upowszechniać w warunkach i otoczeniu wielkomiejskiego blokowiska w dzielnicy, na której od lat ciąży stereotypowy mit złej sławy. Dzięki Turniejowi jej mieszkańcy mogą zapoznać się z dorobkiem naszych przodków w minionych wiekach i postawami godnymi naśladownictwa. Bractwa rycerskie składające się z młodzieży stają się znakomitym przykładem dla swoich rówieśników - mieszkańców Bródna i okolic, jak można pożytecznie i wartościowo spędzać czas wolny. Oprócz niezwykle istotnych funkcji wychowawczych Turnieju Rycerskiego trzeba pamiętać o jego walorach rekreacyjno-rozrywkowych. Z uwagi na swą widowiskowość i wyjątkowy charakter cieszy się on niezmiennie dużą popularnością wśród licznie zgromadzonej publiczności a także przedstawicieli stołecznych mediów.

Turniejowi można również przypisać funkcje edukacyjne. Opiera się on na solidnych podstawach historycznych. Jego integralną częścią oprócz koncertu muzyki i tańców dawnych jest pradziejowy jarmark rzemiosł dawnych stanowiący ożywioną lekcję historii, podczas której warszawiacy mogą zapoznać się z pradawnymi technikami obróbki i wytopu żelaza, brązu i wyrobu broni. Odkrywane są przed nimi tajniki wyrobu naczyń glinianych, ozdób, bednarskiego fachu, magicznej mocy zielarstwa pradziejowego, historycznych technik hafciarskich, produkcji tkanin, szycia strojów i wielu innych. Innymi imprezami towarzyszącymi naszemu średniowiecznemu turniejowi są: zawody łucznicze, strzelanie z replik średniowiecznych bombard, pokazy konne - rycerskie i kawaleryjskie oraz liczne konkursy - rycerski tor przeszkód, konkurs na najpiękniejszą damę i najbardziej rycerskiego młodzieńca. Oczywiście uwagę publiczności przykuwają przede wszystkim dyscypliny turniejowe - pojedynki indywidualne i drużynowe w walce wręcz - Rycerski Tjost, Rycerskie Młoty, Grupowy Trawers i rycerski turniej bojowy Bohurt.

Odtwórstwo żywej historii nieoczekiwanie stało się pomostem, dzięki któremu zawiązały się kontakty, przyjaźnie i międzynarodowa współpraca pomiędzy grupami rycerskimi z całej Europy. Pierwsze Stowarzyszenie Turniejowe Liga Baronów od 1998 r. uczestniczyło w turniejach rycerskich w Kamieńcu Podolskim na Ukrainie, gdzie w 2000 r. zdobyło "Złoty miecz Ukrainy". W lutym 2003 r. w Kijowie Ligę Baronów odznaczono medalem Św. Jerzego Zwycięskiego za wkład w odtwórstwo historyczne dotyczące wojen polsko-kozackich. Od 2001 r. bródnowska Liga Baronów jest członkiem europejskiej federacji żywej historii "Intermedival" z siedzibą w Portugalii. Środowiska skupione w tej organizacji przykładają niezwykle dużą wagę do bezpieczeństwa wszystkich uczestników imprez historycznych. Jednym z podstawowym celów turnieju warszawskiego jest zatem przeprowadzenie serii bezpiecznych rycerskich walk opartych na systemach bojowych stosowanych w średniowieczu - o'utrance, lecz uaktualnionych i dostosowanych do współczes-nego europejskiego systemu prawnego i sportowego - fair play.

Dzięki osobistym kontaktom członków Ligi Baronów udało się nawiązać kontakty z angielskimi i portugalskimi grupami zajmującymi się odtwarzaniem średniowiecza. W wyniku tego zrodził się Inter-Medieval czyli International Medieval Alliance. Głównym partnerem Ligi Baronów stały się grupy z Wielkiej Brytanii: Medieval Combat Society, Early Medieval Society oraz Reggia Anglorum. Współpraca zaowocowała ustaleniem wspólnego systemu turniejowego oraz opracowaniem międzynarodowych zasad bezpieczeństwa. Grupy naszych przyjaciół z Anglii od dwóch lat przybywają licznie na turniej w Warszawie, podnosząc swoim wysokim poziomem rangę imprezy oraz zdobywając wysokie notowania wśród zwycięzców. Liga Baronów dzięki partnerstwu z MCS może co roku odwiedzać Wielką Brytanię i rozwijać znajomości oraz liczne kontakty podczas odtwarzania bitwy pod Tewkesbury. W 2003 r. naszą warszawską grupę rycerską spotkał awans, dzięki któremu mogliśmy przez dwa dni bitwy występować jako przyboczna gwardia króla Anglii - Edwarda IV Yorka, walnie przyczyniając się do "pokonania" Lancasterian. Dzięki dobrej współpracy z Brytyjczykami, jako jedyna grupa z Polski przeszliśmy szkolenie jeździeckie walki kopią rycerską (Tilt) prowadzone specjalnie dla nas przez specjalistów ds. żywej historii i muzealników z Royal Armoury w Leeds.

Jak widać, w sposób niezamierzony staliśmy się w pewnym sensie ambasa-dorami Rzeczypospolitej propagując w niecodzienny sposób jej historię, tradycje i obyczaje. Stało się tak dzięki inicjatywie oddolnej młodzieży bródnowskiej skupionej przy Domu Kultury ŚWIT bez konieczności zawierania specjalnych umów i porozumień. Kontakty i współpraca Ligi Baronów z Kamieńcem Podolskim legły u podstaw nawiązania oficjalnej współpracy pomiędzy samorządami dzielnicy Targówek i Kamieńca Podolskiego. Przyjaźnie zawarte w tak bezpośredni i nieformalny sposób w naszym najgłębszym przekonaniu są najbardziej szczerym i mocnym fundamentem wzajemnego poznania i przyjaźni między obywatelami różnych krajów a także przezwyciężaniem różnych stereotypów.

Wielość pożytecznych funkcji i zadań zrealizowanych w 9-letniej historii Ogólnopolskiego Warszawskiego Turnieju Rycerskiego o szablę Króla Zygmunta III Wazy, a także jego widowiskowy charakter pozwalają nam mieć nadzieję, że warszawiacy, którzy zdecydują się w nim uczestniczyć nie będą zawiedzeni.

patrz program turnieju »