REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Historia

Ospa, tyfus, antyszczepionkowcy. Tak się żyło w dawnej Warszawie

źródło: domena publiczna


REKLAMA

Ospa, tyfus, antyszczepionkowcy. Tak się żyło w dawnej Warszawie

Przed rozpowszechnieniem szczepionek największym zagrożeniem dla naszego miasta były choroby zakaźne. Mimo to ruch antyszczepionkowy ponad 100 lat temu miał się świetnie.

REKLAMA
Głód, zarazy, powodzie. Tak się żyło w dawnym Wawrze
Głód, zarazy, powodzie. Tak się żyło w dawnym Wawrze "Od powietrza, głodu, ognia i wojny wybaw nas, Panie" modlili się dawni Polacy. Nie inaczej było w Wawrze...
czytaj
Czas akcji: rok 1913, ostatni przed serią wielkich wojen, które wywrócą życie w Europie do góry nogami. Miejsce akcji: Warszawa, trzecie co do wielkości miasto Imperium Rosyjskiego. Z jakimi chorobami zmagają się jego mieszkańcy? Jakie są najczęstsze przyczyny śmierci? Stefan Dziewulski, redaktor naczelny czasopisma "Ekonomista", zbiera niezwykle ciekawe dane i publikuje je w książce "Warszawa - tom I. Dzieje miasta, topografia, Statystyka ludności".


Straszna ospa

- Ospa pochłania jeszcze w Warszawie w ostatnich czasach 3-5 ofiar na 10.000 mieszkańców, gdy w Niemczech, na przykład, gdzie zaprowadzono od szeregu lat obowiązkowe szczepienie tej choroby, ogranicza się ona do kilku zaledwie wypadków na całem terrytoryum - pisze Dziewulski. - Szkarlatyna i tyfus zabierają również znaczną liczbę ofiar i wypadki śmierci wywołane przez te choroby w Warszawie zmniejszają się znacznie wolniej, niż w innych większych miastach.

Intuicja autora była znakomita: pójście śladem Niemiec okazało się drogą do sukcesu. Dziewulski tego nie dożył, ale ospa prawdziwa przeszła już - za sprawą upowszechnienia szczepień - do historii medycyny. Tyfus (dur brzuszny), na który w 1909 roku chorowało 16 warszawiaków na 100 tysięcy, dziś znamy tylko z książek. Z kolei zachorowań na szkarlatynę (płonicę) jest dziś... trzykrotnie więcej, niż w roku 1909. Dwa lata temu choroba nieoczekiwanie wróciła do Polski, jednak dziś jest znacznie mniej groźna - wywołujące ją paciorkowce typu A nie mają szans z antybiotykami.


Zabójczy nieżyt kiszek

- Z innych chorób największą ilość ofiar zabierały i zabierają w Warszawie: zapalenie płuc, suchoty płucne, nieżyt żołądka i kiszek, uwiąd schyłkowy, organiczne wady serca, rak, zapalenie nerek, osłabienie wrodzone - wylicza Dziewulski. - Organiczne wady serca i rak dają coraz większe odsetki śmiertelności.

Wśród przyczyn śmierci warszawiaków wymieniano także odrę, koklusz, diabetes, czyli cukrzycę, syfilis i... "konwulsye". W 1910 roku w mieście odnotowano przypadek malarii. Najbardziej szokujące jest jednak zestawienie ówczesnej zachorowalności na choroby zakaźne i pasożytnicze z dzisiejszą. Rozwój medycyny sprawił, że w ciągu jednego stulecia spadła ona 49-krotnie.

Antyszczepionkowcy wiecznie żywi

Choć już w XIX wieku było wiadomo, że szczepionki działają, są bezpieczne i przyczynią się do radykalnej poprawy jakości życia, przeciwników nie brakowało. W 1903 roku ukazała się książka księdza Wincentego Pixy, spowiednika z kościoła Mariackiego w Krakowie, pt. "O krzyczącej niedorzeczności i strasznej szkodliwości szczepienia ospy".

Już na pierwszej stronie można było znaleźć - mówiąc językiem współczesnym - mem zestawiający rysunki dziecka "przed i po szczepieniu". Kolejnych 200 stron ksiądz Pixa poświęcił pseudonaukowym i religijnym argumentom, mającym świadczyć o rzekomej szkodliwości szczepionek. Niektóre stwierdzenia były równie absurdalne, jak dzisiejsze teorie antyszczepionkowców.

- Powszechne, niestety, u młodzieży szkolnej zepsucie moralne (onanizm) wedle opinii lekarzy (Barnette, Wolf itd.) ma swoją przyczynę często w szczepieniu ospy, bo jadowita materja podrażnia narządy płciowe i przyśpiesza płciową dojrzałość - przekonywał ksiądz z Krakowa.

Dominik Gadomski

historyk, redaktor portalu tustolica.pl


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Stolica




14.03.2020 15:41 #qvertz
Niewątpliwie, w jakiś czas po obowiązkowym szczepieniu na ospę, pojawiał się wśród dojrzewających roczników młodzieży tak zwany onanizm. Szczepień na ospę obowiązkowych już chyba w Polsce nie ma, a "onanizm" wciąż grasuje. I ma się dobrze. I gdzie tu logika zdarzeń?
04.05.2020 21:37 #nad
onanizm wzmacnia organizm

  Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (tj. adresu IP, który zapisze się automatycznie) przez Echo Media Plus sp. z o.o. z siedzibą w Legionowie, ul. Wspólna 3.
Niniejsza zgoda jest warunkiem koniecznym do skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Dane osobowe są przetwarzane w sposób zapewniający ich bezpieczeństwo i poufność. Z Inspektorem Ochrony Danych można kontaktować się mailowo pod adresem poczty elektronicznej: rodo@gazetaecho.pl.
Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie w zakresie celu ich podania, tj. skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl.
W tym wypadku nie jest możliwe wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu IP.
Mają Państwo prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawa do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych na mocy RODO.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 

więcej



REKLAMA

REKLAMA
REKLAMA

REKLAMA
REKLAMA


więcej


REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Wyprzedaż -55%!
REKLAMA
Nowości do -45%
REKLAMA

 
 
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
REKLAMA
REKLAMA