REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Historia

Niezwykły cmentarz w Warszawie. "Tu spoczywają bałwochwalcy"
REKLAMA

źródło: Wikimedia Commons / hiuppo


REKLAMA

Niezwykły cmentarz w Warszawie. "Tu spoczywają bałwochwalcy"

Nie da się tam bezpiecznie wejść; widać go najlepiej z okien SKM-ki. Cmentarz choleryczny na granicy Pragi i Targówka to niesamowite miejsce.

REKLAMA

Jadąc SKM-ką z Legionowa, Białołęki lub Bródna w kierunku Pragi warto przyjrzeć się niewielkiemu cmentarzowi, znajdującemu się dziwacznym miejscu. Zaraz za rozwidleniem linii w kierunku Dworca Wschodniego i Dworca Gdańskiego, po prawej stronie torów, zauważymy krzyż z jasnego piaskowca. Wielu spośród pochowanych tam zmarłych byłoby z tego krzyża bardzo niezadowolonych.

Cholera zabijała miliony

Najpierw są wymioty i bóle brzucha, a na końcu śpiączka lub śmierć. Wszystko przez bakterie, powodujące skażenie wody lub jedzenia, które w XIX i XX wieku kilkakrotnie rozprzestrzeniały się na dużą część świata, zabijając dziesiątki milionów ludzi. W okolice Warszawy cholerę, bo właśnie o niej mowa, przynieśli rosyjscy żołnierze podczas wojny 1831 roku. Później zaraza powracała jeszcze kilkakrotnie, za każdym razem doprowadzając do śmierci setek warszawiaków. Jedna z takich epidemii miała miejsce na przełomie roku 1872 i 1873.

Rosyjskie władze słusznie zdecydowały, że zmarłych na cholerę należy pochować na odludziu. Wybór padł na teren na przedpolu fortu Śliwickiego, gdzie pojedyncze pogrzeby "choleryczne" odbywały się jeszcze dziesięć lat po epidemii. W sumie spoczęło tam prawie pół tysiąca osób. Na początku XX wieku cmentarz został zlikwidowany, a szczątki trafiły do wspólnej mogiły, ogrodzonej ceglanym murem i opatrzonej krzyżem z białego piaskowca. Wkrótce warszawiacy zupełnie zapomnieli o tym miejscu i pomnik legł w gruzach. W 2010 roku kolejarze i prywatni darczyńcy wspólnie sfinansowali rekonstrukcję krzyża i muru, uporządkowanie teren oraz montaż oświetlenia i monitoringu.

Krzyż? Niet!

Kilka lat po otwarciu cmentarza cholerycznego pochowano na nim także siedmiu "żołnierzy - bałwochwalców". Imperium Rosyjskie obejmowało już wówczas ogromne obszary Azji, zamieszkane przez niechrześcijańskie narody. Prawosławni mogli uznać za "bałwochwalców" wyznawców praktycznie wszystkich innych religii i "herezji", choć tak nietypowym słowem raczej nie określiliby Żydów ani muzułmanów. Jaką lub jakie religie wyznawali zmarli żołnierze? Tropy prowadzą na Syberię.

W XIX-wiecznej rosyjskiej armii, stacjonującej w Warszawie, mogli służyć buddyjscy Buriaci lub Kałmucy. Buddyzm to religia na tyle odmienna od znanych w ówczesnej Europie, że duchowni sprawujący pieczę nad warszawskimi cmentarzami mogli nie chcieć pochować jej wyznawców. Jednocześnie buddyjskie podejście do tematu śmierci było tak dalekie od europejskiego, że buriaccy czy kałmuccy żołnierze z powodzeniem mogli zażyczyć sobie pogrzebu na cmentarzu cholerycznym.

Drugim tropem są narody mówiące językami spokrewnionymi z fińskim i węgierskim, rozrzucone po europejskiej części Rosji i Syberii. Część z nich w XIX wieku dopiero zaczynała nawracać się na prawosławie, zaś Maryjczycy jeszcze dziś lubią nazywać się "ostatnimi poganami Europy".

Niezależnie od tego, kim byli pochowani na cmentarzu cholerycznym "bałwochwalcy", wieńczący mogiłę "w szczerym polu biały krzyż" wywołałby u nich raczej mieszane uczucia.

Dominik Gadomski

historyk, redaktor portalu tustolica.pl


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Targówek





Ten tekst nie ma jeszcze komentarzy na forum. Twój może być pierwszy...


  Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (tj. adresu IP, który zapisze się automatycznie) przez Echo Media Plus sp. z o.o. z siedzibą w Legionowie, ul. Wspólna 3.
Niniejsza zgoda jest warunkiem koniecznym do skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Dane osobowe są przetwarzane w sposób zapewniający ich bezpieczeństwo i poufność. Z Inspektorem Ochrony Danych można kontaktować się mailowo pod adresem poczty elektronicznej: rodo@gazetaecho.pl.
Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie w zakresie celu ich podania, tj. skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl.
W tym wypadku nie jest możliwe wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu IP.
Mają Państwo prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawa do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych na mocy RODO.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 



REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA


więcej
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Nowości do -45%

Ogłoszenia drobne

Działkę budowlaną sprzedam
 Sprzedam plac o pow. 1724 m2 położony we wsi Łajski, gmina Wieliszew, ul. Nowodworska 84. Cena do uzgodnienia. Tel. 604-992-884. e-mail: korbat7@op.pl

Grunt sprzedam
 Sprzedam niezabudowaną działkę o pow. 1724 m2 położoną we wsi Łajski k/Legionowa przy ul. Nowodworskiej. Wszystkie media. Atrakcyjna cena do uzgodnienia. Tel. 604 992 884.

Porady prawne
 Kancelaria Porad Kościelno-Prawnych - asystencja na każdym etapie procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa dla Osób w kraju i za granicą tel. kom. 693 876 173 (do godz. 19.00) a.bolesta@op.pl dr Arletta Bolesta adwokat kościelny (zatwierdzona przez właściwą władzę kościelną, także za granicą)

Różne
 Hej, Kaśka 21 lat, szukam NORMALNEGO!!! faceta do wspólnej zabawy, najlepiej starszego ode mnie, nazwij mnie jak chcesz (większość pewnie pomyśli kur** bo lubi sex), tak - lubię, ale uważam, że to fajna i przyjemna część życia z której trzeba korzystać póki jest się młodym:) Jak to przystało na 21 wiek umawiam się tylko przez neta przez portal randkowy SEKSY18.PL po prostu wyszukaj mnie tam po nicku "kasiulka21m" mam tam swój profil z bardziej odważnym albumikiem więc ocenisz czy chcesz się spotkać czy nie :P Napisz mi tam wiadomość (odpiszę szybko bo przychodzi mi powiadomienie na telefon o wiadomości),


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Wakacje lato 2020 - zniżki do 60%

Najnowsze wydanie

REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
REKLAMA
oprawki-50%
REKLAMA