Macewy powróciły na swoje miejsce

O odkryciu donosiły portale społecznościowe i prasa. Po interwencji Instytutu Żydowskiego oraz mediów, wojewoda Jacek Kozłowski w porozumieniu z naczelnym rabinem Polski Michaelem Schudrichem zadecydowali o ich przeniesieniu. Nagrobki, pod nadzorem komisji rabinicznej, zostały najpierw odpowiednio zabezpieczone, a następnie przeniesione w bezpieczne miejsce na Żydowskim Cmentarzu Bródnowskim, gdzie w przyszłości ma powstać lapidarium. Rozbudowa Domu Kultury Zacisze z dużym opóźnieniem. Ile to jeszcze potrwa? Trwa rozbudowa Domu Kultury Zacisze przy ul. Blokowej na Targówku. Jak informują urzędnicy, inwestycja "nabiera kształtów". Nie wspominają jednak, że realizacja jest wyraźnie opóźniona względem pierwotnych planów. - To będzie najmniej inwazyjna forma wykorzystania macew - mówi o pomyśle rzecznik Gminy Wyznaniowej Żydowskiej, Joanna Korzeniewska. Decyzje w tej sprawie będzie podejmował zarząd Gminy w uzgodnieniu z Naczelnym Rabinem Polski oraz Stołecznym Konserwatorem Zabytków. Kirkut Bródnowski, gdzie ma powstać Lapidarium, został zdewastowany w trakcie II wojny światowej przez hitlerowców, a w powojennych latach był źródłem budulca dla zniszczonej Warszawy. Dlatego przypadek macew z kwater czerwonoarmistów nie jest jedynym.

Niszczejące zabytki

Nekropolia założona w 1780 roku przez nadwornego bankiera Stanisława Poniatowskiego, mieści około 3 tys. nagrobków. Wpisana w 2009 roku do rejestru zabytków, uwieczniona w filmie Agnieszki Holland "Europa, Europa", przez lata pełniła funkcję parku dla właścicieli psów oraz imprezowni dla kłopotliwej młodzieży. Teren Kirkutu, często odwiedzany przez turystów, także zagranicznych, jest w dalszym ciągu niemal zupełnie zniszczony i porośnięty lasem. W marcu 2011 roku zostały tu przeprowadzone prace porządkowe. Uczniowie warszawskich szkół zebrali śmieci i zmyli z nagrobków antysemickie napisy. Aby uniknąć dalszych dewastacji, bramy są obecnie zamykane o zmierzchu. Rewitalizacja miejsca nie będzie jednak możliwa dopóki Gmina Wyznania Żydowskiego nie dojdzie do porozumienia ze stołecznym ratuszem i urzędem wojewody mazowieckiego i nie zapadnie decyzja dotycząca zmian właścicielskich, bo teren obecnie należy do skarbu państwa. - Nie mamy żadnych problemów związanych ze współpracą z urzędami. Jednak pod wieloma względami jest to proces niełatwy, a Gmina mając na uwadze szczególne znaczenie tego miejsca, jego charakter i fakt, że jest zabytkiem, jako jego przyszły właściciel musi być dobrze przygotowana od strony formalnej, prawnej i finansowej - wyjaśnia Joanna Korzeniewska.

Marzena Zemlich

.