Kto pamięta o Ogrodzie Sprawiedliwych? "Między kamieniami załatwiają się psy"

Powstał z myślą o ludziach zasłużonych. O tych, którzy ratowali życie innych lub występowali w obronie ich godności. Na wzór mediolańskiego Światowego Ogrodu Sprawiedliwych w 2014 roku Warszawa założyła swój. Fabryka Norblina z dwiema prestiżowymi nagrodami za rewitalizację historycznej przestrzeni Fabryka Norblina została uhonorowana dwiema z trzech nagród przyznanych podczas gali RealTimes Mid-Summer Night 2026. Jury doceniło rewitalizację historycznej przestrzeni i nadanie jej nowego, wielofunkcyjnego charakteru. Na kamiennych tablicach znajdziemy nazwiska Tadeusza Mazowieckiego, Marka Edelmana, Anny Politowskiej, Władysława Bartoszewskiego czy księdza Jana Zieję. Wolski Ogród Sprawiedliwych do dziś uhonorował 12 osób. W roku otwarcia okrągły kamień z wypisanymi pokrótce zasługami i rajskie drzewko otrzymało sześcioro zasłużonych, w następnych latach wyróżniano po trzy osoby. Co roku na miejscu mają pojawiać się nowe drzewka i kolejne nazwiska. I choć inicjatywa założenia ogrodu była ciekawa, obecnie skwer budzi raczej smutne skojarzenia, lub - co gorsze - nie budzi ich wcale. Miejsce wygląda bowiem na zapomniane, a większość zaczepionych przeze mnie przechodniów nie wie nawet, że mija przestrzeń szczególną, która w założeniu powinna skłonić do zadumy lub refleksji.

- Ogród Sprawiedliwych? Zupełnie go nie widać, po prostu wtapia się w park. Między kamieniami załatwiają się psy. Może warto byłoby to ogrodzić? - zastanawia się spacerowiczka.

Przyszłe zmiany

Ogród Sprawiedliwych należy do części skweru im. Gen. Jana Jura-Gorzechowskiego. Obecnie odpowiada za niego Dom Spotkań z Historią, który obiecuje zmiany, porządki i zachęca do składania propozycji kolejnych "zasłużonych".

- W najbliższym czasie od strony bloków planowane jest posadzenie krzewów, kwiatów i drzew, które wizualnie wydzielą przestrzeń Ogrodu Sprawiedliwych. Zamykanie przestrzeni poprzez wzniesienie trwałego ogrodzenia wydaje się sprzeczne z ideą założenia go, bowiem miejsce to ma być ogólnodostępne dla przechodniów - pisze Anna Ziarkowska, sekretarz Komitetu Ogrodu Sprawiedliwych. Kandydatury osób, które powinny zostać upamiętnione można zgłaszać mailowo do dnia 30 listopada. Biogram wraz z uzasadnieniem należy wysyłać na adres a.ziarkowska@dsh.waw.pl.

(mk)

.