Jak skutecznie pozbawić spadku

Autor jest prawnikiem w kancelarii Smoktunowicz & Falandysz

Nawet jeśli sporządzi Pan testament, w którym syn nie będzie uwzględniony, to w dalszym ciągu synowi będzie przysługiwało tzw. Zielona Marszałkowska: piękna na obrazku, zakorkowana w rzeczywistości Tramwaje wróciły na Marszałkowską, a warszawski Zarząd Dróg Miejskich zapowiada, że wkrótce rozpoczną się prace nad jej zieloną metamorfozą. Zmiany mają być częścią projektu "Nowe Centrum Warszawy". Jak na te zapowiedzi reagują mieszkańcy? prawo do zachowku. Rozu-miem, że chciałby Pan całkowicie pozbawić syna pra-wa do dziedziczenia. Prawo polskie umożliwia spad-kodawcy pozbawienie osób uprawnionych ich prawa do zachowku (tak zwane wydziedziczenie) w sytuac-jach gdy:

1. wbrew woli spadkodawcy postępują uporczy-wie w sposób sprzeczny z zasadami współ-życia społecznego (przykładem może być tu-taj alkoholizm czy przestępczy tryb życia uprawnionego do zachowku)
2. dopuściły się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
3. uporczywie nie dopełniają względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych (tj. obowiązek opieki, pomocy).

Dla ważności wydziedziczenia konieczne jest, aby jego przyczyna wskazana była w testamencie. (przykładowo: ... Wydziedziczam syna Adama, syna Elżbiety i Mie-czysława, urodzonego dnia ... w ... z powodu tego, że pomimo moich wielokrotnych próśb nie zaprzestał nadużywania alkoholu...). Pragnę dodać, iż istnieje możliwość zawarcia umowy z synem, zgodnie z którą na własne życzenie pozbawi się on pra-wa do spadku. Umowa taka musi być podpisana przez spadkodawcę i spadkobiercę oraz musi być zawarta w formie aktu notarialnego. Najprostszą do sporządzenia i najpewniejszą formą testamentu jest tak zwany testament holograficzny. Aby wywołał on skutki prawne, koniecznie spełnione muszą być zaledwie trzy warunki formalne. Mianowicie testament należy:

1. sporządzić własnoręcznie - wykluczone jest sporządzenie go za pomocą ma-szyny do pisania czy też przy użyciu komputera chociażby dla oceny auten-tyczności pisma.
2. opatrzyć podpisem - powinien być to podpis składający się z imienia i naz-wiska spadkodawcy. Bardzo ważne jest, aby podpis znajdował się tuż pod pismem zawierającym rozporządzenia testamentowe.
3. opatrzyć datą - co prawda jej brak nie zawsze powodował będzie nieważ-ność testamentu, ale posłużenie się datą umożliwi późniejsze rozwianie wielu wątpliwości.

Jeżeli któryś z warunków formalnych testamentu nie zostanie spełniony (w przy-padku warunku podania daty tylko, gdy okaże się, że jej podanie było konieczne), testament będzie nieważny. Proszę też pamiętać, że w jednym testamencie mogą być zawarte rozporządzenia tylko jednej osoby. Warto zaznaczyć, że testament można sporządzić również w formie aktu notarialnego. Oznacza to co prawda do-datkowe koszty, ale zminimalizujemy w ten sposób ryzyko nieważności testamentu, bowiem nad jego treścią i formą czuwał będzie notariusz. Ponadto egzemplarz tes-tamentu sporządzonego u notariusza pozostaje w jego kancelarii

dr Michał Kuliński

Masz pytanie do prawnika?
Dzwoń 022 614-58-28 lub pisz: kchodkowska@gazetaecho.pl
Prawnik odpowiada na pytania Czytelników tylko na łamach "Echa".