Ciekawy Wawer

Zagadkę z poprzedniego wydania jako pierwsza odgadła Anna Poklepa. W odpo-wiedzi napisała: "jest to tablica upamiętniająca śmierć Polaków, znajdująca się na placu Straceń przy ul. 27 Grudnia, gdzie właśnie tego dnia zostało rozstrzelanych 107 Polaków". Więcej podziemnych przejść pod torami. Gdzie powstaną? Dziś w całej dzielnicy są tylko trzy bezpieczne przejścia pod linią kolejową. To jeden z problemów, które ma rozwiązać nadchodząca wielka przebudowa. Bardzo dziękuję pani Ani i panu Markowi Łapay za nadesłane odpo-wiedzi.

Na tym placu w rocznicę tragedii władze dzielnicy co roku składają wieńce i pełniona jest warta honorowa. Tragedia w tym miejscu wydarzyła się w nocy z 26 na 27 grudnia. W odwecie za zabicie dwóch niemieckich żandarmów w karczmie przy ul. Widocznej w Wawrze, hitlerowcy, zamiast ścigać znanych z imienia i naz-wiska sprawców, przeprowadzili w miejscu zabójstwa karną ekspedycję, obławę, w której mieli być ujęci wszyscy mężczyźni w wieku od 16 do 70 lat. Ostatecznie Niemcy zatrzymali ponad sto osób zebranych po domach w Wawrze, Aninie, Mary-sinie Wawerskim i Zastawie. Przeprowadzony w pośpiechu, w komendzie policji w Aninie, proces przyniósł wyrok śmierci dla wszystkich niewinnych, schwytanych osób. Skazańców trzymano na placu komendantury w Aninie. Partiami po około 10 osób odprowadzano na pusty plac przy ulicy Spiżowej (obecnie 27 grudnia) i tam rozstrzeliwano w świetle reflektorów samochodowych. Napis "Wawer pomścimy" lub tylko litera W na murach Warszawy to pierwszy przejaw buntu mieszkańców sto-licy, którzy zrozumieli, jakie prawo stanowić będzie okupant i jaką rolę pełnić będą mieszkańcy Warszawy.

Tragedia w Wawrze to dla nas symbol walki i oporu przed siłą okupanta. Dowo-dem jak głęboko w świadomości zaistniały te wydarzenia świadczył herb byłej gmi-ny Wawer. Umieszczono tam w prawym polu czerwony ceglany mur z literą "W" w kolorze złotym. Jest to nawiązanie do zbrodni wawerskiej dokonanej przez władze hitlerowskie 27 grudnia 1939 r. na 107 niewinnych mieszkańcach.

Czego jeszcze jesteśmy winni ofiarom tej tragedii? Hołd i pamięć tych dni i tych ofiar.

W opowiadaniach przewija się jeszcze jeden szczegół tamtej nocy. W prowa-dzonym procesie natknięto się na niemiecko brzmiące nazwisko. Wyznanie ewan-gelickie i dobra znajomość języka niemieckiego przesłuchiwanej osoby spowodo-wały postawienie propozycji, że nie zostanie zabity, gdy głośno oświadczy, że jest Niemcem. Mimo kilkakrotnych namów, nawet tuż przed rozstrzelaniem Daniel Ge-ring, bo tak nazywała się ofiara niemieckiej zbrodni, oświadczył stanowczo: "jestem Polakiem". Zginął tak jak inni. Wśród rozstrzelanych byli uczniowie i studenci, ro-botnicy, rolnicy, kupcy, właściciele domów, urzędnicy, inżynierowie i lekarze. Naj-młodszy miał 15 lat, a sześciu powyżej 60 lat. We wspólnych mogiłach spoczęli obok siebie katolicy, ewangelik, prawosławny i wyznawcy judaizmu. Polacy, Żydzi i Rosjanin, w większości obywatele polscy, ale także dwóch obywateli amerykań-skich.

Pamiętajmy o naszej tożsamości narodowej, bo mamy chlubną historię, którą możemy się szczycić wśród narodów Europy.

A teraz kolejna zagadka: dzielnica Wawer nie może zbudować domu kultury a tym-czasem jest w Wawrze taka tablica. Czy ktoś zgadnie gdzie ona jest?

Dla osoby, która pierwsza właściwie odgadnie zagadkę przygotowana została nagroda, voucher o wartości 40 zł na zakupy w sklepie "Hacjenda z winami dobre-wina.pl" przy ul. Marysińskiej 3. Odpowiedzi prosimy przesyłać pod adresem re-dakcji lub pocztą elektroniczną na adres: wlodekzalewski@gmail.com. Zapraszam również na skypa - kontakt: wlodek.zalewski.

Włodzimierz Zalewski

.