REKLAMA
REKLAMA

Historia

TOR, czyli robotnicze osiedle jak z utopii
REKLAMA

Widok układu bram wiodącego przez całą długość osiedla źródło: Wikipedia/Mikiapole3


REKLAMA

TOR, czyli robotnicze osiedle jak z utopii

Dziś osiedle TOR na Kole nieco przygnębia, domaga się remontów. Kiedy je 80 lat temu budowano, było luksusem dla niezamożnych robotników.

REKLAMA
REKLAMA

Gdy się idzie ulicą Długomiła i za narożnikiem Bolecha wejdzie na deptak osiedla TOR, wrażenie jest dziwne. Z jednej strony trochę tu zaniedbań, trochę monotonii, ale też jakiejś niedzisiejszej szlachetnej prostoty, jakiej brak większości budowanych dziś gett odciętych od świata, czym tylko się da.

Kolonia Towarzystwa Osiedli Robotniczych przed wojną była największym w Polsce osiedlem tanich mieszkań. W dwudziestu domach mieściło się ich około tysiąca, a lokum w warunkach na ówczesne czasy prawie luksusowych znalazło tu prawie 5 tysięcy osób.

Projekt osiedla, sporządzony przez Romana Piotrowskiego, powstał w 1934 roku, rok później zaczęła się budowa pierwszych domów. Kolonia zaprojektowana została zgodnie z zasadami przyjętymi przez finansujące budowę wywodzące się z lewicowych środowisk Towarzystwo Osiedli Robotniczych (TOR). Miał to być sposób na walkę z niedoborem mieszkań na robotniczą kieszeń, zwłaszcza w epoce kryzysu, gdy w jednoizbowych norach gnieździły się i po trzy rodziny, przybywało bezdomnych i bezrobotnych, których nie stać było na najnędzniejszą nawet klitkę. Mieszkania na osiedlu na Kole miały być zatem przyzwoicie wyposażone, jasne, ale przede wszystkim tanie. Kwota miesięcznego komornego nie mogła być wyższa niż dziesiąta część przeciętnej robotniczej pensji.

Budowano tu więc bloki z bardzo małymi, jednopokojowymi mieszkaniami ciągnącymi się wzdłuż długich korytarzy, ale i większe, dwupokojowe dla rodzin. Był gaz, prąd i woda, kuchnie węglowe albo gazowe, duże okna. We wnękach wbudowywane były szafy, w piwnicach pralnie, na strychach suszarnie, toalety w każdym mieszkaniu. Dla nędznie mieszkających w suterenach, szopach, czy schroniskach robotników był to prawie luksus. Prawie, bo w mieszkaniach nie było łazienek. Jedna przypadała na całe piętro, czyli dziewięć, dziesięć mieszkań. Mimo to popyt był ogromny, o każde mieszkanie starało się sześciu kandydatów. Wybierano tych, którzy mieli pracę niedaleko osiedla i zarabiali na tyle niewiele, że nie stać ich było na wynajem po rynkowych cenach.

Bloki ustawione zostały szczytowymi ścianami do ulicy, jeden obok drugiego, w zabudowie grzebieniowej. Nie było ani czasu, ani pieniędzy na kombinowanie z bardziej finezyjnymi rozwiązaniami - liczyła się modernistyczna prostota i skrajna funkcjonalność. Wielką zaletą była otwarta przestrzeń, duża ilość zieleni - otoczenie zupełnie nie przypominające innych robotniczych rejonów.

Obok bloków przy Obozowej 85 u zbiegu z Deotymy powstał osiedlowy dom społeczny z niewielką salą widowiskową, biblioteką, świetlicą, przedszkolem i warsztatami. Przyjmował tu także lekarz pediatra opiekujący się robotniczymi dziećmi. Organizowano tu odczyty i dyskusje, zabawy taneczne, był klub sportowy, klub młodzieżowy, tani sklep z przyborami szkolnymi. Przedszkole, biblioteka, czytelnia działają do dziś pod egidą domu kultury imienia Żeromskiego. Patronował on instytucji zresztą jeszcze przed wojną, a wybrany został nieprzypadkowo - wszak dla robotniczej biedoty skromne mieszkania na osiedlu były niemal "szklanymi domami" z "Przedwiośnia".

Ciekawe, że to właśnie na osiedlu wybuchły pierwsze bomby, które Luftwaffe zrzuciło na Warszawę. Po wojnie budynki przejęło miasto. Duża część mieszkań to wciąż lokale komunalne. Bloki są zaniedbane i aż się proszą o remont, o przywrócenie im przedwojennego szyku. Mieszkanie tutaj nie jest może marzeniem korporacyjnych elit, ale do dziś pokazuje się je architektom za granicą jako przykład dobrze zaprojektowanej funkcjonalnej architektury. Warto zadbać o to osiedle.

(wk)


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Wola

TOR, czyli robotnicze osiedle jak z utopii

Bloki osiedla TOR (część południowa) widziane od strony ul. Ożarowskiej źródło: Wikipedia.org/Mikiapole3




REKLAMA





Ten tekst nie ma jeszcze komentarzy na forum. Twój może być pierwszy...


komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

Jak chcesz autoryzować ten wpis?



nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 

REKLAMA





więcej
REKLAMA
CHCESZ 400 ZŁ NA ZAKUPY NA ALLEGRO? ZAŁÓŻ KARTĘ
ŁAPIE CIĘ GŁÓD? ZAMÓW PIZZĘ
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Nieruchomości
 CITIHAUS - oddłużanie i ochrona prawna obiektów komercyjnych, których zobowiązania takie jak np. kredyty przewyższają wartość nieruchomości. Zapewniamy kompleksową pomoc dla klientów banków posiadających kredyty hipoteczne, również walutowe. Koszty z tytułu sprzedaży nie obciążają klientów. Negocjujemy z wierzycielami oraz współpracujemy z instytucjami finansowymi. Prosimy o kontakt: 511-422-888 www.citihaus.pl

Kupię części
 Do Fiata 125 + PRL 513-606-666

Usługi transportowe
 - Świadczymy usługi w zakresie transportu pojazdów całych jak i powypadkowych z Belgii/Holandii/Niemiec - do 10 aut w jednym transporcie - transport ubezpieczony - terminowość wykonania zlecenia - jakość usług połączona z niską ceną! - OFERTY DLA KOMISÓW - więcej szczegółowych informacji na naszej stronie internetowej www.sined.pl sined@info.pl 735 317 100

Fauna i flora
 Ornitolog Warszawa - http://www.ornitolog.net.pl/ Profesjonalnie, szybko, w oparciu o moje doświadczenie i kwalifikacje oferuje Państwu w przystępnych cenach : - ekspertyzy przyrodnicze , ekspertyza przyrodnicza dla rolników ( ornitologiczne, botaniczne) w ramach PROW 2007-2013 - monitoring ornitologiczny pod elektrownie wiatrowe - nadzór ornitologiczny - opinie ornitologiczne - ekspertyzy ornitologiczne pod wszelkiego rodzaju inwestycje - oceny oddziaływania rozmaitych inwestycji na ptaki - opinia ornitologiczna wycinka drzew Kontakt: http://www.ornitolog.net.pl/warszawa/ Telefon: 661-810-882 ul. Świerkowa 4 05-504 Złotokłos Email: artur_kolinski@wp.pl http://www.ornitolog.net.pl/ ekspertyza przyrodnicza warszawa ,opinie ornitologiczne ,opinie ornitologiczne warszawa , ekspertyza ornitologiczna koszt, nadzory ornitologiczne,opinia ornitologiczna warszawa,opinie chiropterologiczne,opinia ornitologiczna wycinka drzew,ornitolog warszawa


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Najnowsze wydanie

REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.