Z intercyzą czy bez?

Senator - adwokat radzi czytelnikom "Echa"

Sprawa, o którą pyta czytelniczka, to problem z za-kresu majątkowych stosunków małżeńskich. Ogrody zamiast parkingów przy Filharmonii Nierówne chodniki, popękany asfalt, kilka przypadkowych drzew i rzędy zaparkowanych samochodów - tak jeszcze niedawno wyglądał teren pomiędzy ulicami Moniuszki, Sienkiewicza, Jasną i Zgodą, w sąsiedztwie Filharmonii Narodowej. Warszawski Zarząd Dróg Miejskich ogłosił jednak zmianę - w miejscu parkingów powstaną dwa nowe ogrody: Ogród Muzyki i Ogród Sąsiedzki. W Pol-sce mamy tzw. ustrój wspólnoty dorobku. Już sama nazwa "wspólnota dorobku" wskazuje, na czym ten ustrój polega. Otóż do wspólnego majątku małżon-ków wchodzi wszystko, czego w trakcie trwania mał-żeństwa dorobili się. Do wspólnego majątku należą wszystkie przedmioty nabyte w czasie trwania wspól-noty majątkowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Wspólnym majątkiem jest też wyna-grodzenie obojga małżonków i dochody, jakie uzys-kują z majątku (np. jak wynajmują mieszkanie, to czynsz jest ich wspólnym majątkiem).

Natomiast przedmioty majątkowe nie objęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Do majątku odrębnego każ-dego małżonka (przy ustroju wspólnoty dorobku) na-leżą przede wszystkim wszystkie rzeczy nabyte przed zawarciem małżeństwa, a także rzeczy nabyte przez dziedziczenie lub darowiznę już w trakcie małżeństwa, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Tak więc mieszkanie, jakie Pani otrzymała przed ślubem należy do Pani majątku odrębnego. Oznacza to, że np. może Pani to mieszkanie sprzedać bez zgody męża, a pieniądze ze sprzeda-ży również będą należały do Pani majątku odrębnego.

W ustroju wspólnoty małżeńskiej każdy ze współmałżonków ma prawo do połowy majątku. Jednym z podstawowych założeń wspólnoty majątkowej małżon-ków jest to, że ani żona, ani mąż nie mogą każde z osobna brać na siebie poważ-niejszych zobowiązań majątkowych. Czyli bez zgody drugiego małżonka nie można np. sprzedać wspólnego mieszkania, ani zaciągnąć wysokiego kredytu.

Wspólnota majątkowa powstaje automatycznie w chwili zawarcia związku mał-żeńskiego, jeżeli małżonkowie nie postanowią inaczej, czyli jeżeli nie zostanie zawarta umowa majątkowa (intercyza). Jeśli nie, to z dniem zawarcia małżeństwa zaczyna obowiązywać zasada wspólnoty dorobku. Małżonkowie mogą w intercyzie określić, jakie będą między nimi zasady podziału majątku. Mają tutaj szeroką swobodę tj. mogą rozszerzyć wspólnotę albo odwrotnie, całkowicie zrezygnować ze wspólnoty. Przy całkowitej rezygnacji powstaje tzw. rozdzielność majątkowa, w której w ogóle nie ma majątku wspólnego, a istnieją tylko majątki odrębne małżon-ków. Intercyzę zawiera się przed notariuszem i można ją zawrzeć zarówno przed, jak i po ślubie!

Adw. Robert Smoktunowicz
Senator RP.