Falenica: 73 lata po Zagładzie

Przed II wojną światową Falenica była 10-tysięcznym, wielokulturowym, żydowsko-polskim miasteczkiem letniskowym. Żydowsko-polskim, a nie polsko-żydowskim - w latach 30-tych Żydzi stanowili tam 2/3 ludności. W Falenicy istniała duża synagoga (budynek przy Bambusowej istnieje do dziś), miejsca spotkań chasydów i łaźnia rytualna. Nowe boisko i skocznia przy szkole na Przygodnej Na sportowym terenie przy Szkole Podstawowej nr 109 im. Batalionów Chłopskich przy ul. Przygodnej 2 już w przyszłym roku, dzięki mieszkańcom głosującym w budżecie obywatelskim Wawra, powinny nastąpić spore zmiany. W październiku 1940 roku naziści zamknęli falenickich Żydów w getcie, które istniało do 20 sierpnia 1940 roku. Tego dnia zaczęto wywozić do obozu zagłady w Treblince 6400 osób.

Nie masz już, nie masz w Polsce żydowskich miasteczek,
W Hrubieszowie, Karczewie, Brodach, Falenicy
Próżno byś szukał w oknach zapalonych świeczek,
I śpiewu nasłuchiwał z drewnianej bóżnicy.
- tak pisał po wojnie Antoni Słonimski. Dopiero po upadku komunizmu, w 1992 roku odsłonięto w Falenicy pomnik upamiętniający żydowskich mieszkańców. Znajduje się on w centrum osiedla, na skwerze obok stacji kolejowej. Dziś, 27 sierpnia o 19:00 w Stacji Falenica folkowa Kapela Brodów zagra utwory ze swojej płyty "Muzikaim". Wstęp wolny.

Dominik Gadomski

.