Chodząca historia

Wychowała się na Wołyniu, tam ukończyła szkołę, była aktywną harcerką. Mamro zachwyca na kolejnych festiwalach teatralnych Teatr Mamro, który od dawna jest najbardziej uznaną "eksportową" wizytówką Białołęckiego Ośrodka Kultury, podbija kolejne sceny w Polsce. Podczas wizyty u siostry, mieszkającej w Warszawie, poznała swojego męża. Małżonkowie zamieszkali w Czerwińsku nad Wisłą. Mieli tam duże gospodarstwo. Pani Tosia zatrudniała pracowników, o których dbała: gotowała im posiłki, interesowała się ich rodzinami. W czasie wojny część ich domu zajęli niemieccy żołnierze. Mimo to pomagała partyzantom. - Chodziłam po krowy nad Wisłę i dawałam naszym znaki światłem czy Niemcy są w gospodarstwie i czy możliwa jest przeprawa na drugą stronę rzeki. Pamiętam, jak w czasie powstania warszawskiego matki z dziećmi uciekały przez Wisłę na wieś. Były głodne, niektóre docierały do nas w porwanych ubraniach. Szyłam im koszule z prześcieradeł i dawałam jedzenie - wspomina.

W latach pięćdziesiątych Czerwińsk spustoszyła powódź. Gospodarstwo Zycha-laków zostało zniszczone. Zostali zmuszeni do przeprowadzki, w 1952 roku za-mieszkali w Sulejówku i mieszkali tam do 1984 roku. - Mąż Kazimierz, starszy o 12 lat, chorował na serce. Przenieśliśmy się do domu opieki przy ulicy Mehoffera. Mie-szkaliśmy tu razem przez dziewięć lat. Opiekowałam się mężem do końca. Byliśmy małżeństwem przez 51 lat - mówi pani Tosia.

Studwulatka pamięta zmiany w ośrodku, jego rozbudowę, ale też inne historie. - Jeszcze w 1986 roku jeździłam po lekarstwa dla pacjentów. Rano jechałam do Warszawy, na ulicę Piękną, bo u nas nie było apteki. Chciałam, żebyśmy mieli swo-ją aptekę, z czasem się udało. Pamiętam też, jak wojskowi przyjeżdżali do nas, grała nam orkiestra - wspomina pani Tosia. - W ubiegłym roku odwiedziła nas re-prezentacyjna orkiestra Wojska Polskiego, potem także orkiestra policji - potwier-dza pracownik ZOL.

Pomimo przeżytych ponad stu lat, pani Tosia nie straciła wigoru. Nadal jest peł-na życia. Wstaje o piątej rano, potrafi zrobić pranie, sprzątnąć swój pokój, prze-trzeć okna. - Przychodzę do pracy i zdarza się, że pani Tosia już zrobiła pranie, prosi tylko, żeby jej rozwiesić. Lubi mieć zajęcie. Robi nawet maskotki z włóczki - mówią pracownicy. Pensjonariuszka nie zapomina też o innych. Naprzeciw jej po-koju mieszka pani Jadzia, która czasem nie ma apetytu. - Ja jej mówię: Jadziu, musisz jeść! Ja muszę? - ona pyta, a ja mówię, że tak - mówi pani Tosia. Kiedy 11 lat temu za ścianą mieszkała pani Hania, która była sparaliżowana - jej także pani Tosia służyła pomocą. - Jak tylko zastukała w ścianę, biegłam i jej pomagałam. Te-raz jej córka, Marta, odwiedza mnie z dziećmi - mówi Teofila Zychalak. - Pani Tosia przyciąga do siebie wielu ludzi spoza jej rodziny - mówią pracownicy. Oprócz zna-jomych opiekuje się nią siostrzenica, która przyjeżdża ze Stanów.

Pogodna, spokojna i ciepła osoba - taka jest pani Tosia. Zapytana o przepis na długowieczność, odpowiada krótko: - To tylko od Boga zależy, ale nie można jeść za dużo słodyczy. Codziennie jem ząbek czosnku, zdrowa jest także kiszona ka-pusta, cebula i cytryna - mówi.

Wierzymy na słowo - w końcu sama jest przykładem.

bk

.