Uśmiechnięty galeriowiec na Kole

"Heleny" na cześć projektantki osiedla, znanej architekt Heleny Syrkusowej. A dlaczego "uśmiech"? Bo galeriowiec zbudowany został na łuku, jest wygięty jak usta układające się do uśmiechu. Już nie wiadomo dzisiaj, kto tak ochrzcił budynek. Dwa podwórka na Niskiej po remoncie Dwa podwórka przy ul. Niskiej przeszły gruntowną przebudowę. Stara infrastruktura została usunięta, a zieleń - zanim ruszyły prace - zabezpieczona przed uszkodzeniami. Efekty zmian są już dobrze widoczne: przestrzeń jest bardziej zielona, przyjazna i uporządkowana. Grunt, że się przyjęło i nikt już inaczej go nie nazywa.

Uśmiech Heleny stał się swego rodzaju fetyszem Koła. Jednym się podoba, innym nie, ale tak wrósł w pejzaż, że stał się budynkiem symbolicznym. Jego historia też niejako jest symboliczna i charakterystyczna dla powojennych lat wielkiej budowy.

Para znanych warszawskich architektów Helena i Szymon Syrkusowie jeszcze przed wojną zaczęli projektować osiedle, które miało stanąć w okolicach ulic Czorsztyńskiej i Ożarowskiej. Projekt dla Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej ukończyli w 1947 roku. Uśmiech Heleny stał się swego rodzaju fetyszem Koła. Jednym się podoba, innym nie, ale tak wrósł w pejzaż, że stał się budynkiem symbolicznym. Jego historia też niejako jest symboliczna i charakterystyczna dla powojennych lat wielkiej budowy. Zaproponowali osiedle składające się z różnych co do kształtu brył trzypiętrowych budynków. I był to projekt jak na powojenne lata raczej nietypowy. Kojarzy się raczej z latami 30. I słusznie. Bo Syrkusowie - jako architekci przed wojną uchodzący za raczej awangardowych - nie poddali się socrealistycznym standardom i projekt osiedla dokończyli wedle szkoły funkcjonalnego modernizmu. Przeszedł chyba tylko dlatego, że władza ludowa jeszcze nie zdążyła budowlanej urawniłowki wdrożyć jako jedynie słusznej.

Jeszcze w tym samym 1947 roku rozpoczęła się budowa. Ukończono ją w roku 1951. Budynki różniły się komunikacją między piętrami, a także usytuowaniem i metrażem mieszkań. Część z nich to tzw. galeriowce, a część to tzw. klatkowce. Powstało osiedle architektonicznie jak na owe czasy bardzo nowoczesne, a wiele budynków ma też walory artystyczne jak choćby pobliski budynek żłobka, którzy Syrkusowie zaprojektowali łącząc styl modernizmu z elementami architektury arabskiej. Zakrzywiony eliptycznie galeriowiec wyróżniał się jednak najbardziej, nadane mu miano Uśmiechu Heleny szybko doń przylgnęło i tak jest do dzisiaj.

Uśmiech Heleny, podobnie jak całe osiedle, został w 1992 roku wpisany do rejestru zabytków. Galeriowiec był wielokrotnie odnawiany i trzyma się nieźle, ale wiele budynków jest w dużo gorszym stanie i wymaga prac konserwatorskich.

Zachęcamy Czytelników, by proponowali własne "pozytywne" miejsca na Woli!

(wk)

.