TOnZ chce edukować radnych

Były odznaczenia i koncert w wykonaniu zespołu wokalno-muzycznego Capella Ge-danensis - również jubilata (25 lat pracy), a wśród solistów sam Konstanty Andrzej Kulka.

A sto lat temu? Z inicjatywy naukowców i społeczników zainteresowanych och-roną polskich dóbr kultury powstało w Warszawie - pod zaborem rosyjskim - Towa-rzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości. Członkowie Towarzystwa objęli swoim działaniem nie tylko zabór rosyjski, ale sięgnęli również w głąb Rosji. W Peters-burgu, Kijowie, Żytomierzu, Odessie powstały oddziały terenowe, a w mniejszych ośrodkach koła, a dalej w terenie członkowie-korespondenci (społeczni opieku-nowie zabytków). W swych szeregach Towarzystwo zgromadziło wybitnych uczo-nych, architektów, artystów jak również ziemian, przemysłowców, duchownych. Wszyscy działali na rzecz ochrony polskich zabytków. Co robiono? Inwentaryzo-wano, dokumentowano, konserwowano. W Warszawie, gdzie mieściła się główna siedziba, zajęto się rewitalizacją Starego Miasta.

W 1911 roku organizacja nabyła kamienicę Baryczków, odrestaurowała ją i tu od 1912 roku organizowała wystawy, odczyty, muzeum. Dzięki temu kamienica Baryczków stała się jednym z najważniejszych salonów kulturalnych Warszawy, a dzięki pracom rewitalizacyjnym, na Starówce zaczęli osiedlać się artyści i ludzie kultury, którzy za przykładem Towarzystwa restaurowali stare kamienice.

W czasie obydwu wojen światowych Towarzystwo zabezpieczało polskie zabytki i śledziło ich losy. W Warszawie - szczególnie siedziby królewskie.

Miało także swój wkład w ustalenia rewindykacyjne Traktatu Ryskiego.

Po II wojnie światowej znów trzeba było inicjatywy wybitnych przedstawicieli środowiska konserwatorów zabytków, historyków sztuki i działaczy społecznych, by w 1974 roku reaktywować organizację pod nazwą Towarzystwo Opieki nad Za-bytkami.

Na zakończenie obchodów 100 rocznicy wyrażano pamięć i wdzięczność dla wszystkich, którzy działali, szacunek i uznanie dla metod. Podkreślano także, że to wspaniałe dziedzictwo, to zobowiązanie do kontynuacji dzieła.

Na szczęście od 2005 r. w budżecie na ochronę zabytków coś drgnęło. Kwoty, choć niewystarczająco, ale wzrosły.

I jeszcze jedno. Towarzystwu marzy się szeroka działalność edukacyjna, a w jej ramach kursy dla nowych radnych. "Echo" życzy szacownemu Towarzystwu, by te marzenia się spełniły. Bo jak zaznaczył w liście do zebranych prezydent RP Lech Kaczyński, honorowy patron obchodów, "nie można budować przyszłości bez opar-cia o przeszłość i głębokiej wiedzy o niej".

(tk)