Nie wystawiaj! Grozi grzywna!

Najlepiej mają ci mieszkańcy, których admi-nistracje poczuwają się do tego, by wywozić zużyty sprzęt. Ogród kieszonkowy przy Sempołowskiej. Ulica zmieni się nie do poznania Ulica Stefanii Sempołowskiej, to droga bez przejazdu, zagnieżdżona wśród monumentalnych budynków, pokryta kostką chodnikową z minimalnym akcentem zieleni. Mieszkańcy zdecydowali, że powinno być jej więcej. Raz w tygodniu po wysta-wione lodówki, pralki, itp. przyjeżdża samo-chód i je zabiera. Jednak to rzadkość. Zasa-dą jest wystawić, co niepotrzebne, i niech inni (nie wiadomo kto) się martwią.

Gminy organizują

Od 21 października br. obowiązuje ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektroni-cznym z 29 lipca 2005 r., która nawiązuje do unijnej Dyrektywy WEEE (Waste of Electric and Electronic Equipment). Ustawa nakłada na władze lokalne obowiązek powiadamiania mieszkańców o tym, kto i gdzie odbiera zużyty sprzęt. Informacje, jaka firma i czym się zajmuje, winny być udostępnione zainteresowanym. Jednak zważywszy na to, że przepisy ustawy weszły w życie zaledwie półtora miesiąca temu, zapewne przyjdzie jeszcze poczekać na stworzenie systemu i informacji, i wywozu, choć gminy już teraz mają obowiązek informowania o możliwości oddania starego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Jak wiemy, jest inaczej, i nie ma znaczenia, że od dawna było wiadomo, kiedy ustawa zacznie obowiązywać i był czas na przygotowanie się do tego. Okazuje się, że bez znaczenia jest również fakt, że na rynku działa wiele firm specjalizujących się w zbieraniu, wywozie i recyklingu zużytego sprzętu elektryczno-elektronicznego, z usług których samorządy mogą i powinny korzystać. W stowarzyszeniu Rekopol, skupiającym część firm recy-klerskich mówią, że system zadziała najwcześniej wówczas, gdy powstanie rejestr firm i organizacji zajmujących się recyklingiem takiego sprzętu.

Kara za demontaż

Już w 2004 roku przygotowano plan odzyskiwania przez firmy zużytego sprzętu. Zgodnie z nim już w ubiegłym roku firmy powinny zamieszczać informacje, że określonego dnia będą bezpłatnie odbierać zużyte przedmioty i przekazywać je dalej do recyklingu (też bezpłatnie). Plan jednak nie jest realizowany, podobnie jak wytyczne ustawy. Nic więc dziwnego, że pozbywamy się niepotrzebnych telewi-zorów, pralek i lodówek na różne sposoby. Mieszkańcy wsi najczęściej wyrzucają je do lasu, a ci z miast - wystawiają przy altankach śmieciowych. W miastach większość z tych przedmiotów rozmontowują zbieracze złomu, zabierając z nich wszystko, co można sprzedać. A jest to niedozwolone, podobnie jak wystawianie rzeczy na śmietnik. I wystawiającym, i demontującym - jeśli zostaną na tym przy-łapani - grozi, zgodnie z zapisami ustawy - kara grzywny. Szczególnie niebez-pieczne jest demontowanie sprzętu, ponieważ mogą się z niego wydobywać związki szkodliwe dla zdrowia i środowiska.

Ma kto sprzątać

Nie brakuje firm zajmujących się odzyskiem i recyklingiem sprzętu elektryczno-elektronicznego. Na przykład polska firma Thornmann Recycling jako jedyna odzyskuje i poddaje recyklingowi szkło kineskopowe ze zużytych telewizorów i monitorów, a także sprzęt chłodniczo-klimatyzacyjny. Podstawia nieodpłatnie spec-jalistyczne kontenery. Znaczącą pozycję na polskim rynku odgrywają też wielkie firmy z kapitałem zagranicznym - SITA, STENA, REMONDIS. Wszystkie zużyte urządzenia, które w momencie odbioru są odpadami, odbierane są bezpłatnie fir-mowym transportem. Dla zakładów utylizacji odpadów czy komunalnych stosowane są upusty sięgające nawet 50 proc. REMONDIS zapowiada, że w styczniu 2006 roku rozpocznie właściwą zbiórkę zużytego sprzętu, oferując mieszkańcom selektywne zbieranie i przetwarzanie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Przy-mierzają się do tego również inne firmy, a jest ich w Polsce około trzystu. Można się zatem spodziewać, że pomału system zacznie działać. Na pocieszenie dodam, że nie tylko w Polsce ta kwestia idzie jak po grudzie. Inne kraje też mają problemy z odzyskiwaniem sprzętu elektryczno-elektronicznego.

JZV.