Ciekawy Wawer

Zamieszczona w poprzednim odcinku tablica znajduje się w Międzylesiu na skwerze przed wejściem do dawnych zakładów ZWAR. Prawidłowo zagadkę odgadli Pan Eligiusz Kozłowski i Piotr Krasiński. Pan Eligiusz słusznie zauważył, że w dniu 10 września 1944 roku wyzwalane Zakłady ZWAR im. Falenica chce nowej linii do metra. Ratusz mówi "nie" Mieszkańcy Falenicy dzień w dzień odczuwają niedogodności związane z kiepskim połączeniem autobusowym z lewobrzeżną częścią miasta. Lokalni samorządowcy domagają się wprowadzenia dodatkowej linii autobusowej, która dałaby możliwość dojazdu do stacji metra na Ursynowie. Co na to warszawscy urzędnicy? G. Dymitrowa nie nosiły tej nazwy, tylko Fabryka Aparatów Elektrycznych K. Szpotański i Sp.

Jak podaje Wikipedia, Kazimierz Szpotański (ur. 16 grudnia 1887 we Włocławku, zm. 10 lipca 1966 w Warszawie) - polski inżynier elektryk, pionier przemysłu aparatów elektrycznych. Był absolwentem Wydziału Elektrycznego Politechniki w Charlottenburgu, a po studiach pracował w firmie AEG w Berlinie, potem w fabryce Siemensa w Rydze, gdzie od podstaw zbudował i zorgani-zował dział budowy aparatów elektrycznych, oraz w oddziale tej firmy w Charkowie. W listopadzie 1918 założył w Warszawie, w dwupokojowym lokalu przy ulicy Mirowskiej, Fabrykę Aparatów Elektrycznych K. Szpotański i Spółka i zaczął od produkcji włączników do światła. Warsztat ten, początkowo zatrudniający dwie osoby, po przeniesieniu na Pragę (w kwadracie obecnych ulic Ka-łuszyńskiej, Rybnej, Drewnickiej i Gocławskiej) bardzo szybko się rozrósł i stał się największym w przedwojennej Polsce przedsiębiorstwem produkującym aparaturę elektryczną. Inżynier Szpo-tański mówił, że produkcja w jego fabryce musi odpowiadać systemowi IEEN (jakości, ekonomii, estetyce i nowoczesności). W 1919 był w gronie współzałożycieli Stowarzyszenia Elektryków Polskich (prezes w latach 1938-1939 i 1939-1946). W 1938 r. niektóre oddziały fabryki zos-tały przeniesione do Międzylesia, co możliwe było dzięki zamówieniom dla Centralnego Okręgu Przemysłowego. Przed wojną fabryka zatrudniała 1200 pracowników, w tym 100 inżynierów. Fabryka liczników funkcjonowała też w czasie okupacji, jednak 20 października 1944 została przejęta pod przymusowy zarząd tymczasowy. Po II wojnie światowej został dyrektorem Pań-stwowej Fabryki Aparatów Elektrycznych - fabryki otwartej na bazie znacjonalizowanej fabryki Szpotańskiego, późniejszych Zakładów Wytwórczych Aparatury Wysokiego Napięcia ZWAR w Warszawie i Międzylesiu. Fabryka ta zajmowała się głównie produkcją do byłego ZSRR i po roku 1990 została sprzedana firmie ABB pod nazwą ABB ZWAR. Pod naciskiem władz komunistycz-nych Kazimierz Szpotański opuścił założony przez siebie, znacjonalizowany zakład.

A teraz kolejna zagadka: W Wawrze są też mosty. Gdzie można spotkać ten most? Informacje prosimy przesyłać na adres redakcji lub pocztą elektroniczną na adres w.zalewski@itl.waw.pl.

Włodzimierz Zalewski

.