Bródno miasteczkiem kolejarzy. Mamy nowy zabytek

W XX wieku Bródno kojarzyło się przede wszystkim z szarym blokowiskiem. W poprzednim stuleciu, przed I wojną światową, dzisiejsza część Targówka była jednak miasteczkiem kolejarzy, których przyciągała otwarta w 1877 roku Droga Żelazna Nadwiślańska.

Bródna

Inaczej niż w naszych czasach, w XIX wieku większość linii kolejowych była inwestycjami prywatnymi. Sławomir Antonik burmistrzem Targówka. PiS wygrał z PO Na czwartkowej nadzwyczajnej sesji rady dzielnicy odwołany został wieloletni burmistrz Targówka Grzegorz Zawistowski. Wkrótce potem powołano jego następcę - Sławomira Antonika. Dzisiejsze wydarzenia to kuriozalna porażka Platformy Obywatelskiej, która oddała władzę na własne życzenie. Z kolei dla Prawa i Sprawiedliwości, Spółdzielni Bródno i Warszawskiej Wspólnoty Samorządowej to dzień sukcesu. Tzw. kolej nadwiślańską, łączącą Mławę, Warszawę, Lublin, Chełm i Kowel, stworzył znany warszawski biznesmen, potentat na rynku wyrobów tytoniowych, Leopold Kronenberg. Inaczej niż w naszych czasach, w XIX wieku większość linii kolejowych była inwestycjami prywatnymi. Tzw. kolej nadwiślańską, łączącą Mławę, Warszawę, Lublin, Chełm i Kowel, stworzył znany warszawski biznesmen, potentat na rynku wyrobów tytoniowych, Leopold Kronenberg. Najważniejsza stacja na 520-kilometrowej trasie znajdowała się w prawobrzeżnej Warszawie, w dzielnicy Pelcowizna, przy znanej mieszkańcom Bródna ulicy Oliwskiej.

- W budynku przy Oliwskiej 11B znajdował się dział elektryczny, który obsługiwał wszystkie działy w zakresie naprawy urządzeń elektrycznych oraz dostarczenia energii elektrycznej - pisze prof. Jakub Lewicki, mazowiecki konserwator zabytków. - Budynek ten stanowi jeden z nielicznych, zachowanych przykładów zabudowy dawnych Warsztatów Kolei Nadwiślańskiej, które zostały wzniesione w drugiej połowie XIX wieku i charakteryzowały się spójną formą architektoniczną.

Modnie i nowocześnie

We wrześniu budynek dawnych warsztatów został wpisany do rejestru zabytków. Jak zaznacza prof. Lewicki, obiekt zachował najważniejsze cechy typowe dla XIX-wiecznych inwestycji kolejowych: cegłę licową, otwory okienne zamknięte pełnymi łukami i bogate detale w tzw. stylu arkadowym, modnym głównie w Niemczech.

- Jest on jednym z ostatnich zachowanych obiektów współtworzących pierwotną zabudowę Zespołu Warsztatów Kolei Nadwiślańskich, które miały zasadniczy wpływ na rozwój dzielnicy Targówek i Pelcowizna - pisze konserwator. - Przekształcenia budynku i jego adaptacja na potrzeby działu elektrycznego dokumentują ponadto postęp techniczny dokonujący się w dziedzinie kolejnictwa.

(dg).