Brak ustaw destabilizuje

Do dziś nie mamy ustawy reprywatyzacyjnej, która naprawiłaby krzywdy wyrządzone komunistycznymi dekretami z 1944 i 1945 r.: o przeprowadzeniu reformy rolnej, o gruntach na obszarze m.st. Chrzanów: grodzone osiedla utrudnią dostęp do metra? Na Chrzanowie rosną nowe bloki i... płoty. Choć metro lada chwila stanie się rzeczywistością, mieszkańcy obawiają się, że nie skorzystają z niego tak łatwo, jak obiecywano. Gęsto grodzone osiedla zmuszają pieszych do nadkładania drogi, a dostęp do stacji Chrzanów i Połczyńska wcale nie jest oczywisty. Warszawy (zwanego potocznie dekretem bierutowskim), o przejęciu nieruchomości ziemskich i kilkoma innymi. Na ich podstawie ludziom konfiskowano domy, warsztaty pracy, ziemię, dorobek życia kilku pokoleń.

Rzecz nie w tym, by okradanym po wojnie zrekompensować teraz w całości krzywdy, często jest to nawet niemożliwe.

Jeżeli jednak ich roszczenia nie są uregulowane ustawowo, dochodzą swoich praw przed międzynarodowymi trybunałami przeciwko państwu polskiemu, które z reguły przegrywa, płacąc im pokaźne odszkodowania. W przypadku dekretu bierutowskiego z kolei, obywatele wygrywają w sądach administracyjnych z miastem Warszawą, w rezultacie czego przejmują kamienice wraz z lokatorami, których sytuacji nie reguluje po ludzku żadne prawo. Od kilku lat staje się to poważnym problemem.

Dodać można, że ustawę reprywatyzacyjną Sejm raz uchwalił - w czasach AWS, ale została ona zawetowana przez ówczesnego prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. Co ciekawe, nie popierali jej wtedy niektórzy posłowie, będący dziś prominentnymi politykami PO, tacy jak Grzegorz Schetyna czy Mirosław Drzewiecki.

Podobnie sprawa ma się z działkami. Anachroniczną ustawę z 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych Sejm, pod wpływem SLD i działaczy Polskiego Związku Działkowców, zamienił w 2005 r. na ustawę o rodzinnych ogrodach działkowych, na tyle kontrowersyjną, że pierwszy prezes Sądu Najwyższego skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o uznanie całej ustawy za niezgodną z Konstytucją. 28 czerwca tego roku wniosek ma być rozpatrzony. Nie jest tak, że Trybunał z miejsca całą ustawę uchyli. Zapewne da Sejmowi np. rok na uchwalenie nowej, by nie powstała luka prawna. Sytuacja setek tysięcy działkowiczów stanie się wtedy mocno niepewna.

Mieszkańcy Bemowa nie ucierpieli od dekretu Bieruta, gdyż w 1945 r. teren dzielnicy znajdował się jeszcze poza granicami m.st. Warszawy, ale za to przejmowano tu nieruchomości na podstawie innych dekretów. Dzięki temu znajduje się tu sporo ogrodów działkowych, przyczyniających się do opinii o zielonym Bemowie. Ta opinia wkrótce może przejść do historii.

Maciej Białecki
były wiceburmistrz Pragi Południe (2002-2004) i radny sejmiku mazowieckiego (2002-2006)

.