REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Historia

Wspomnienie o Fotonie. "Niecodzienna i dramatyczna historia"
REKLAMA

Budynek FOTONU w roku 1977 źródło: Warszawa od wyzwolenia do naszych dni


REKLAMA

Wspomnienie o Fotonie. "Niecodzienna i dramatyczna historia"

W lutym tego roku upadła ostatnia ściana budynku Foton przy Wolskiej 45. Na miejscu zakładów fotograficznych zaczęła się już budowa apartamentowca.

REKLAMA
Z prośbą o przypomnienie historii rozebranego i tym samym bezpowrotnie utraconego dla pejzażu Woli budynku Fotonu przy Wolskiej zwróciła się do nas czytelniczka. Spełniamy jej prośbę z przyjemnością, tym bardziej że historia Fotonu jest niecodzienna i dramatyczna.

Od bibuły do fotografii

Początki firmy Foton sięgają roku 1873, kiedy Józef Franaszek kupił wytwórnię obić papierowych Vettera. Tyle, że zakład znajdował się pierwotnie na rogu ulic Marszałkowskiej i Złotej. Dopiero w roku 1910 wybudowana została nowa fabryka przy Wolskiej. Nowa fabryka produkowała początkowo tapety, serwetki, papiery do pakowania, bibułę i inne artykuły papiernicze. W 1936 roku wnukowie założyciela - Jerzy i Kazimierz Franaszkowie rozpoczęli budowę oddziału, którego celem była produkcja papierów i błon fotograficznych. Jeszcze przed wojną udało się tam uruchomić produkcję materiałów fotograficznych.

Najlepsze fałszywe papiery

W czasie okupacji fabryka nie została przejęta przez Niemców i wciąż działała. Bracia Franaszkowie włączyli się do pracy konspiracyjnej. Produkowali fałszywe ausweisy i inne dokumenty, czasem trudne do podrobienia ze względu na znaki wodne, czy też nietypową gramaturę. Ponoć papiery, które wychodziły z laboratorium i drukarni na Wolskiej, były najlepszymi fałszywkami w stolicy. Jak wspomina w książce "Z fałszywym auswaisem w okupowanej Warszawie" sławny cichociemny Stanisław Jankowski, tylko fabryka Franaszków potrafiła zrobić dobre kopie kolorowych przepustek do niemieckich stref i urzędów oraz legitymacji SD.

Rzeź

W roku 1943 zmarł Jerzy Franaszek, a w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego, 5 sierpnia 1944 podczas rzezi Woli oddziały SS zamordowały Kazimierza Franaszka z rodziną. Wymordowano wówczas niemal wszystkich pracowników, a także kilkuset okolicznych mieszkańców, zbiegłych ze spalonych domów i poszukujących bezpiecznego schronienia na terenie wyposażonego w schrony i urządzenia sanitarne zakładu. Mord był bestialski, Niemcy nie tylko rozstrzeliwali bezbronnych, ale i podpalali żywcem, rozrywali granatami... Przetrwali ci, którzy schowali się w głębi jednego ze schronów oraz niektórzy z pracowników ukrywających się w fabrycznych zakamarkach. Większość zabudowań uległa podczas powstania zniszczeniu, zaś urządzenia do produkcji fotochemicznej Niemcy zdemontowali i wywieźli w głąb Rzeszy. Ocalał jedynie sam budynek produkujący materiały fotochemiczne.

Foton

Po wojnie fabryka została dość szybko, choć niezbyt staranie odbudowana i oczywiście znacjonalizowana. W 1949 roku wznowiła produkcję pod nazwą Warszawskie Zakłady Fotochemiczne FOTON. Produkowane były tutaj przede wszystkim błony i odczynniki fotograficzne. Nie tylko na potrzeby fotografiki, ale np. radiologii medycznej, poligrafii i kartografii. W latach 60. fabryka zaopatrywała 75% krajowego rynku błon i filmów. A jej główny budynek z charakterystycznym reklamowym muralem znał każdy mieszkaniec Woli. W latach 90. unowocześniony w międzyczasie i wyposażony w angielską linię produkcyjną zakład stopniowo ograniczał produkcję. W 2002 roku działalność handlową przejęła nowa firma Foton Trading, ale fabryka przestała faktycznie istnieć.

Ruina

Budynki, w tym ten z 1936 roku, zmieniały właścicieli. Większość opustoszała i niszczała, w jednym urządziła się Wyższa Szkoła Ekonomiczna. Ze starych zabudowań ostał się jedynie modernistyczny budynek oddziału fotograficznego, nieużytkowany z powodu skażenia ścian fenolem. W 2013 roku rozpoczęła się rozbiórka budynków na całej działce przy Wolskiej 41/45. W końcu przyszedł też czas na historyczny, charakterystyczny budynek, który wrósł w krajobraz Woli. Dziś już go nie ma. Powstanie kolejny apartamentowiec. Nawet niebrzydki, ale trochę szkoda...

(wk)


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Wola

Wspomnienie o Fotonie. "Niecodzienna i dramatyczna historia"

Fabryka Franaszka i widok na Wolę w 1938 źródło: Cyfrowe Archiwum Woli


Wspomnienie o Fotonie. "Niecodzienna i dramatyczna historia"

Siedziba FOTON-u przy ul. Wolskiej 45 po zamknięciu produkcji źródło: wikimedia/Ł.Rostek






Ten tekst nie ma jeszcze komentarzy na forum. Twój może być pierwszy...


  Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (tj. adresu IP, który zapisze się automatycznie) przez Echo Media Plus sp. z o.o. z siedzibą w Legionowie, ul. Wspólna 3.
Niniejsza zgoda jest warunkiem koniecznym do skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Dane osobowe są przetwarzane w sposób zapewniający ich bezpieczeństwo i poufność. Z Inspektorem Ochrony Danych można kontaktować się mailowo pod adresem poczty elektronicznej: rodo@gazetaecho.pl.
Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie w zakresie celu ich podania, tj. skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl.
W tym wypadku nie jest możliwe wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu IP.
Mają Państwo prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawa do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych na mocy RODO.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 



REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA


więcej
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Kupię samochód
 Każdy! 513-606-666

Gastronomia
 Poszukujemy pracowników do obsługi podczas imprez w hotelach, cateringi itp. Osoby muszą posiadać doświadczenie i badania sanepid. Stanowiska jakie mamy do zaoferowania to Kelner/Kucharz/Zmywak/Pokojówka. Osoby zainteresowane prosimy do przesłania swojego CV na adres: rekrutacje@agplus.com.pl lub telefonicznie pod numerem 531 946 946 Zapraszamy Serdecznie! :)

Usługi stolarskie
 Stolarnia wykona meble na wymiar do kuchni, łazienki, przedpokoju. Tel. 508-726-386

GIEŁDA SĄSIADÓW - TANIO KUPIĘ
 Kupię stare wojskowe odznaki, odznaczenia, medale, ordery,szable,bagnety,kordziki,mundury polskie, niemieckie, rosyjskie i inne, wojskowe oraz cywilne, orzełki z nakryć głowy, zaświadczenia i legitymacje związane z nadaniem odznaczeń, zdjęcia o tematyce wojskowej, przedwojenne pocztówki elementy umundurowania i wyposażenia wojskowego telefon 694972047


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Nowości do -45%
REKLAMA

Najnowsze wydanie

REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
REKLAMA
REKLAMA