Sensacyjne odkrycie przy Nowym Zjeździe. Spod ziemi wyłoniły się dawne kamienice

Historia Warszawy wielokrotnie dawała o sobie znać podczas współczesnych inwestycji. W czasie budowy Placu Centralnego odkryto fragmenty dawnej zabudowy i historycznego bruku, a podczas przebudowy ulicy Okrzei natrafiono na szczątki związane z dawnym cmentarzem w nieistniejącym już Skaryszewie.

Podobnie stało się podczas remontu łącznicy przy Nowym Zjeździe. Była w ósmym miesiącu ciąży. Przez dwie godziny czekała w kolejce do urzędu Czy w warszawskich urzędach powinny obowiązywać zasady pierwszeństwa dla kobiet w ciąży, osób z niepełnosprawnościami i seniorów? Dyskusję wywołała historia mieszkanki w ósmym miesiącu ciąży, która przez dwie godziny czekała na obsługę, ponieważ nikt nie ustąpił jej miejsca w kolejce, a urzędnicy nie mogli przyjąć jej poza kolejnością. Prowadzone prace odsłoniły mury kamienic, które jeszcze po wojnie stały w tej części miasta.

Archeolodzy badają kamienice przy Nowym Zjeździe

Dziś Nowy Zjazd kojarzy się przede wszystkim z Domem Schichta pod numerem 1, w którym mieści się Mazowieckie Centrum Stomatologii. Przed wojną zabudowa tej ulicy była jednak znacznie bogatsza.

Przy nieparzystej stronie ulicy znajdowały się Kamienica Taubenhausa, Dom Profesorów oraz Kamienica Binkowskiej. Właśnie do pozostałości tych budynków dotarli pracownicy Zakładu Remontów i Konserwacji Dróg. Obecnie prowadzone są tam badania archeologiczne. Odkryto m.in. balkon Domu Profesorów znajdujący się nad dawnym wejściem do budynku. Zgodnie z decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zostanie on wydobyty i zabezpieczony.

Niższe kondygnacje budynków nadal pozostają pod ziemią. Dokładne zbadanie Kamienicy Binkowskiej nie jest obecnie możliwe, ponieważ jej pozostałości znajdują się w obrębie skarpy.

Dawny Nowy Zjazd wyglądał zupełnie inaczej

Przed budową Trasy W-Z przebieg ulicy znacząco różnił się od obecnego. Dawny Nowy Zjazd prowadził wzdłuż Wiaduktu Pancera, następnie zakręcał w kierunku Wisły i ulicy Dobrej. Jego układ przypominał literę "J" lub ślimaka.

Po wybudowaniu Mostu Kierbedzia trasa łączyła Plac Zamkowy z przeprawą przez Wisłę. Obecny przebieg ulicy pokrywa się z historycznym jedynie w niewielkim fragmencie, w rejonie budynku przy Nowym Zjeździe 1.

REKLAMA

Wyjątkowe kamienice Warszawy

Kamienica Binkowskiej, wzniesiona w latach 80. XIX wieku, była pierwszym tak wysokim budynkiem mieszkalnym w Warszawie. Miała pięć kondygnacji i nietypowy układ komunikacyjny. Skromniejsze mieszkania znajdowały się na niższych poziomach, natomiast do bardziej prestiżowych lokali prowadziła kładka z Wiaduktu Pancera.

Niezwykła była również klatka schodowa. Nie łączyła wszystkich poziomów budynku, a dwa najniższe piętra były odseparowane od wyższych kondygnacji.

Jeszcze większe wrażenie robiła Kamienica Matiasa Taubenhausa przy Nowym Zjeździe 7. Wzniesiona w latach 1910-1911 liczyła dziewięć kondygnacji i była najwyższą kamienicą w stolicy.

Najmłodszym budynkiem był Dom Profesorów Uniwersytetu Warszawskiego, wybudowany w latach 20. XX wieku na bazie niedokończonej inwestycji przerwanej przez wybuch I wojny światowej. W pięciopiętrowym budynku z mieszkalnym poddaszem znajdowało się zaledwie 20 mieszkań.

REKLAMA

Dlaczego kamienice zniknęły z mapy Warszawy?

Nie wszystkie budynki przy Nowym Zjeździe zostały zniszczone podczas Powstania Warszawskiego. Kamienice po nieparzystej stronie ulicy w dużej części przetrwały wojnę, a jeszcze w 1947 roku planowano ich odbudowę.

Rok później zapadła jednak decyzja o budowie osiedla Mariensztat oraz nowego układu komunikacyjnego związanego z Trasą W-Z i Mostem Śląsko-Dąbrowskim. Dawna zabudowa nie wpisywała się w wizję nowoczesnej dzielnicy. Zachowano jedynie budynek przy Nowym Zjeździe 1, natomiast pozostałe kamienice zostały rozebrane w górnych partiach, a ich dolne kondygnacje zasypano skarpą. Dzisiejsze odkrycia pozwalają ponownie spojrzeć na fragment miasta, który przez dziesięciolecia pozostawał ukryty pod ziemią.

Red