REKLAMA

Publicystyka żagarystów. Antologia

autor: Krzysztof Zajas, Tadeusz Bujnicki, Michał Zając
wydawnictwo: Universitas
wydanie: Kraków
data: 27 lutego 2026
forma: e-book (epub, pdf, mobipocket)
liczba stron: 652
ISBN: 978-83-2426908-2

To pierwszy tak obszerny wybór publicystyki ze środowiska wileńskich Żagarów. Obejmuje niemal całą dekadę 1930-1940, w której byli aktywni jako formacja. Zainteresowania młodego Czesława Miłosza, Jerzego Zagórskiego, Henryka Dembińskiego i innych wychodziły daleko poza sprawy literackie - w politykę, historię, życie społeczne i obyczajowe dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz współczesnej im Rzeczypospolitej. Dyskutowano modne idee Zachodu i kresowy prowincjonalizm, recenzowano literackie nowości i krytykowano fałszywe kanony, polemizowano z kapitalizmem i forsowano syndykalizm rewolucyjny, zwalczano ksenofobię i antysemityzm, by w jego miejsce proponować wielokulturowość i socjalizm. A wszystko to w przeczuciu nieubłaganie nadchodzącej katastrofy. Te dawne spory, sprzed niemal stu lat, uderzają swoją aktualnością. Znowu w obliczu wojennych zagrożeń analizujemy swoją pozycję w Europie, kłócimy się o polskość, snujemy mrzonki o wielkości i korygujemy ducha naszej wspólnoty. Niektórych odpowiedzi nie musimy wymyślać na nowo - już dawno temu udzielili nam ich młodzi żagaryści.

Spis treści

Jarosław Fazan Publicystyka żagarystów 1931-1940

Nota redaktorska

ŻAGARY - PIONY - SMUGA (1931-1934)

Stefan Jędrychowski Zbrodnie przymiotnika

Henryk Dembiński Defilada umarłych bogów

Bezpośrednio przed nami

Stefan Jędrychowski I) Linia wpisana w koło

Teodor Bujnicki II) Ostatnia kwadra ,,Kwadrygi"

Czesław Miłosz Bulion z gwoździ

Stefan Jędrychowski Kompleks Boya

Henryk Dembiński Podnosimy kurtynę

Henryk Dembiński Podnosimy kurtynę. Drugie szarpnięcie za sznurek

Jerzy Zagórski Radion sam pierze. Prawo do wiersza

Stefan Jędrychowski Powieść przed drogowskazem

Jerzy Zagórski O wielości prądów w ,,Prądach"

Leon Szreder Metafora przed sądem

Teodor Bujnicki Szopka intelektualistów

Jerzy Zagórski Salutujemy Mackiewicza

Stefan Jędrychowski Nawiązanie do Petrażyckiego

Józef Maśliński Mgły nad krainą Chanaan

Czesław Miłosz Sens regionalizmu

Stefan Jędrychowski Szopka rodzaj artystyczny

Czesław Miłosz Dwa fałsze et co.

Stefan Jędrychowski Jednostka i kolektyw w sztuce

Leon Szreder Czytelnik na obroży (w sprawie powieści St. Ign. Witkiewicza)

Czesław Miłosz Dane do poematów

Stefan Jędrychowski Dziewięć błędów uwodziciela

Mieczysław Kotlicki Krzyk z miasta

Anatol Mikułko Szklane domy

Mieczysław Kotlicki Kamienie pod nogami

Czesław Miłosz Wilno czeka

Leon Szreder i Józef Maśliński Brzozowski o Marksie i marksistach

Józef Maśliński Panowie spokojnie! (zagajenie dyskusji)

Aron Pirmas Rozmowa o literaturze

Anatol Mikułko Sondy w głąb (artykuł dyskusyjny)

Józef Maśliński Stwórzmy wreszcie tę... poezjologię

Dyskusja o ,,A. R."

KOLUMNA LITERACKA (1934-1938)

Żagaryści o sobie

Książki żagarystów

Leon Szreder Śladami tropiciela

Jerzy Putrament Ósma książka żagarystów

Józef Maśliński Droga: na przełaj

Teodor Bujnicki Tryumf pokonanych (z powodu ,,Drogi leśnej" Jerzego Putramenta)

Józef Maśliński ,,Najsilniejszym uczuciem dziadów naszych, wieszczów..."

Jerzy Putrament Odkrywca i zdobywca

Żagaryści - pozostałe

Józef Maśliński Miraż epopei

Jerzy Putrament O niektórych chwytach powieściowych (,,Rym tematyczny")

Józef Maśliński Atmosfera i mechanika pracy literackiej

Mieczysław Kotlicki Dwa realizmy

Mieczysław Kotlicki Manowce obu realizmów

Czesław Miłosz Kryminał

Józef Maśliński Awangardzie - słowo o kondotierach

Czesław Miłosz Valéry i miłośnicy. List z Paryża

Anatol Mikułko O reportażu

Anatol Mikułko ,,Zmory" nadchodzącej starości

Józef Maśliński Spojrzenie na rozdrożu: Napierski, Peiper

Leon Szreder Glossy o poezji

Czesław Miłosz Chcieć więcej

Jerzy Zagórski Pozwólmy sobie na trochę egzaltacji

Jerzy Zagórski Kultura i pasożyty

Jerzy Zagórski Bitwa pod Szenwaldem

Józef Maśliński Wyobraźnia i sumienie

Józef Maśliński Histeria, kultura i wartości obronne

Jerzy Zagórski Wiersze Zuzanny Ginczanki

Jerzy Putrament Nietaktowny obchód

Leon Szreder Od tajemnic stylu do nauki o literaturze

Ariel Pirmas Szmonces dobrze się zasłużył językowi literackiemu

Jerzy Putrament, Józef Maśliński Formalizm a żywa sztuka

Józef Maśliński Rodacy, ale i poeci

Józef Maśliński O Witoldzie Hulewiczu

Józef Maśliński Przygoda z Proustem

Józef Maśliński O Gombrowiczu dużo - lecz nie bez kozery!

Teodor Bujnicki Dzieci też są ludźmi

Anatol Mikułko Bunt rojstów

Józef Maśliński Humanista zdeklasowany (o K.I. Gałczyńskim)

Józef Maśliński Recepty na poezję

Czesław Miłosz Prawie zmierzch bogów

Jerzy Putrament Poe o poemacie. Polskim epomanom

Czesław Miłosz Kłamstwo dzisiejszej ,,poezji"

Józef Maśliński Środki, nie tylko cele!

WILCZE KŁY (1932)

Henryk Dembiński Koniec złudzeń kamerdynera

WILCZE ZĘBY (1932)

Henryk Dembiński Czym jest Numerus Clausus? Rzecz o tragikomicznych figlach chochlika

POPROSTU (1935-1936)

Anatol Mikułko Rozkład awangardy

Stefan Jędrychowski Hitler i jego wileński komiwojażer

Anatol Mikułko O umasowienie literatury

Henryk Dembiński Dwa humanitaryzmy

Henryk Dembiński Demokracja przemyślana do dna

Henryk Dembiński Żydowskie ławki

Jerzy Putrament Peiper na nowo odkryty

Czesław Miłosz List do obrońców kultury

Anatol Mikułko Czytelnik i Majakowski

Jerzy Putrament O tzw. poezji estradowej

KARTA (1936)

Henryk Dembiński ,,Bogoojczyźniana" kaszka i szampan ONR

Czesław Miłosz Rozmowy nad Wisłą i Niemnem

Henryk Dembiński Pielgrzymka na Jasną Górę

ŚRODY LITERACKIE (1935-1936)

Józef Maśliński Ewolucje awangardy

Czesław Miłosz Młodzież literacka Francji

Jerzy Zagórski Regulator Dembiński

Jerzy Putrament Rok liryki wileńskiej

APEL (dodatek do ,,Kuriera Porannego") (1937-1938)

Jerzy Zagórski Wspólny mianownik

Jerzy Zagórski Nie lękajmy się ofensywy

Czesław Miłosz Obrona rzeczy nieuznanych

COMOEDIA (1938)

Józef Maśliński Dożynki literackie

Jerzy Zagórski Zwodzone mosty

INNE PISMA (1932-1940)

Stefan Jędrychowski Linie demarkacyjne

Jerzy Zagórski Mrówka na kiju

Henryk Dembiński Taka sobie bajeczka

Teodor Bujnicki Metamorfozy Tropiciela

Teodor Bujnicki Gorszy gatunek lektury

Teodor Bujnicki Czytajmy Sienkiewicza

Teodor Bujnicki 0,01 Kassandry

Ariel Pirmas [Józef Maśliński] Współczesna poezja litewska

Czesław Miłosz O Światopełku Karpińskim

Czesław Miłosz Czas

Indeks nazwisk

Noty biograficzne redaktorów

Na sąsiedniej półce

Szukasz książki, audiobooka? Skorzystaj z wyszukiwarki

Najnowsze informacje na Tu Stolica

Kup bilet

Znajdź swoje wakacje

Powyższe treści pochodzą z serwisu Wakacje.pl.

Polecamy w naszym pasażu