Pracuję w małej firmie. Obecnie jestem zatrudniony na normalną umowę o pracę. Mój szef zaproponował, żebym zarejestrował działalność gospodarczą i przeszedł na tzw. samozatrudnienie.
Miałbym wystawiać mu faktury i w ten sposób dostawałbym pensje zamiast obec-nego wynagrodzenia. Finansowo to by mi nawet bardziej się opłacało, bo na rękę dostałbym więcej niż teraz. Czy to jest prawnie dopuszczalne? Czy to prawda, że można to zrobić tylko na początku roku?
| |
Znany adwokat radzi
czytelnikom "Echa"
|
Zatrudnienie na umowę o pracę wiąże się z koniecz-nością opłacania wysokich składek ubezpieczenio-wych, są to tzw. pozapłacowe koszty pracy, o któ-rych często mówią politycy. Większość tych obowiąz-kowych składek płaci pracodawca, ale niektóre pra-cownik. Efekt jest taki, że pracownik na rękę dostaje około 60% z tego, co pracodawca musi zapłacić z tytułu jego zatrudnienia. Przy rezygnacji z umowy o pracę, gdy pracownik zarejestruje działalność gospo-darczą składki są niższe, a poza tym można płacić niższe podatki. Opłaca się to głównie pracodawcy, ale również pracownik może zyskać finansowo. Jed-nak są też minusy przejścia na samozatrudnienie. Przede wszystkim osoba taka przestaje być pracow-nikiem i traci wszystkie przywileje z tym związane. Są to głównie przywileje socjalne. Formalnie osobie samozatrudnionej nie przysługuje nawet urlop, z tym że można w umowie pomiędzy pracodawcą a samozatrudnionym zapisać prawo do urlopu. Samozatrudnienie może być szczególnie niekorzystne dla młodych kobiet. Zatrudnienie na umowę o pracę daje bardzo wiele przywilejów w przypadku zajścia w ciążę. Przy samozatrudnieniu te przywileje są bardzo ograniczone. Samozatrud-nienie oznacza też mniejsze wpływy do budżetu państwa (mniejsze podatki) i mniejsze składki ZUS. Dlatego przepisy ograniczają możliwość przechodzenia na samozatrudnienie.
Dużą zaletą takiej formy jest możliwość płacenia 19-procentowego podatku liniowego. Jednak jeżeli samozatrudniony będzie osiągał dochody od swojego nie-dawnego pracodawcy, to przepisy bardzo ograniczają możliwość opodatkowania jedną płaską stawką liniową.
Dodatkowo w ustawie o podatku PIT art. 5b określa kiedy, pomimo formalnego samozatrudnienia, urzędy skarbowe mają uznawać, iż mamy do czynienia z umową o pracę. Otóż, nawet jeśli zarejestrujemy działalność gospodarczą, to urzędy uzna-ją, że jest to fikcja w celu obejścia prawa, gdy praca będzie wykonywana:
- pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego,
- odpowiedzialność za pracę wobec osób trzecich ponosi zlecający,
- samozatrudniony nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Te trzy warunki muszą być spełnione łącznie. Jeżeli tak się zdarzy, to urzędy uzna-ją, iż tak naprawdę mamy do czynienia z normalnym stosunkiem pracy i będą do-magać się wszystkich składek, jak przy umowie o pracę. Tych składek mogą do-magać się również wstecz. Dlatego jest duże ryzyko, gdy dotychczasowy pracow-nik, nagle - bez zmiany wykonywanej pracy, zostaje samozatrudnionym!
Natomiast nie ma żadnych ograniczeń odnośnie momentu przejścia na samo-zatrudnienie. Można to zrobić zarówno na początku, jak i w trakcie roku.
Adw. Robert Smoktunowicz
