Piekarnia Rajcherta na Pradze-Południe. Co powstanie w zabytkowym budynku?

To jeden z ostatnich zachowanych w tej okolicy śladów dawnego Grochowa i jeden z nielicznych w dzielnicy zabytków niemieszkalnych. Przedwojenna piekarnia Rajcherta na Pradze-Południe przy ul. Grochowskiej 224 miała jednak trafić w ręce dewelopera, który planował nadbudować zabytek nową konstrukcją. Kultowa restauracja Pastelowa nie wyniesie się z Saskiej Kępy Działająca od lat na Saskiej Kępie restauracja Pastelowa, która zyskała uznanie i miano kultowej wśród okolicznych mieszkańców, zostaje. Do niedawna istniało bowiem realne zagrożenie, że obiekt ten będzie musiał opuścić dotychczasowy lokal przy Meksykańskiej 3 i przenieść się na Grochów lub Gocław. Dzielnica wykupiła jednak zabytek jesienią 2023 r., żeby do tego nie dopuścić, i zapowiedziała remont.

Wpierw jednak przeprowadzono konsultacje odnośnie do dalszej przyszłości piekarni Rajcherta, w których udział wzięło ponad 1450 osób. Zebrano 864 wypełnione ankiety. Do udziału zaproszono mieszkańców najbliższej okolicy, młodzież, seniorów, rodziców, lokalne organizacje i wszystkie osoby zainteresowane przyszłością tego miejsca.

Piekarnia Rajcherta. Czego chcieliby mieszkańcy?

Przede wszystkim dawna piekarnia Rajcherta powinna zamienić się w miejsce otwarte, dostępne i niekomercyjne. Osobom, które uczestniczyły w konsultacjach, zależy na przestrzeni, do której można po prostu wejść, usiąść, spotkać się z innymi, odpocząć, poczekać na dziecko, popracować czy odrobić lekcje, bez konieczności kupowania czegokolwiek. Ważne są swoboda korzystania z miejsca, dostępność dla wszystkich grup wiekowych i przystępne ceny wydarzeń oraz gastronomii.

Bardzo silnie wybrzmiała potrzeba integracji międzypokoleniowej, czyli miejsca, które będzie łączyło dzieci, młodzież, dorosłych i seniorów. Wśród najczęściej zgłaszanych pomysłów pojawiały się warsztaty artystyczne i rzemieślnicze, koncerty, kino, wystawy, czytelnia, otwarte pracownie typu FabLab, wspólna kuchnia sąsiedzka, zajęcia ruchowe, działania dla dzieci oraz przestrzenie do spotkań i oddolnych inicjatyw społecznych. Podkreślano również, że historia piekarni powinna być obecna w codziennym funkcjonowaniu miejsca, między innymi poprzez warsztaty piekarskie i zachowanie oryginalnych elementów budynku.

Co dalej z piekarnią Rajcherta?

Raport i rekomendacje z konsultacji społecznych będą podstawą do przygotowania programu funkcjonalno-użytkowego oraz dalszych prac projektowych dla dawnej piekarni Rajcherta. W kolejnych etapach zostanie wyłoniony projektant, powstanie dokumentacja projektowa, a następnie rozpocznie się realizacja inwestycji. Jej planowane zakończenie i uruchomienie nowego miejsca kultury oraz działań sąsiedzkich przewidziane jest na 2030 rok.

REKLAMA

Historia piekarni Rajcherta na Grochowie

Historię tego miejsca dość szczegółowo opisuje portal twoja-praga.pl. Działka została zakupiona przez Teodora Rajcherta i jego żonę Aleksandrę 5 lipca 1913 r. z myślą o budowie własnej piekarni. Wybudowano ją w latach 1918-1926. Funkcjonowała do 8-10 września 1939 r., kiedy to podczas nalotu niemieckiego bomba zniszczyła dach i budynek od strony północnej, osłabiła jego konstrukcję, a mieszkanie właścicieli spłonęło.

Jednak już w listopadzie, po niespełna dwóch miesiącach, piekarnia wznowiła działalność i mimo wielu trudności powodowanych okupacją kontynuowała ją nieprzerwanie do śmierci Teodora Rajcherta, tj. do 25 lipca 1944 r. Pogrzeb, wybuch Powstania Warszawskiego i dalsze działania wojenne spowodowały, że Aleksandra Rajchert wraz z dwiema córkami - Marią i Jadwigą - wróciły do domu dopiero 26 stycznia 1945 r. Zastały cały budynek opieczętowany, bez dostępu do mieszkania.

W komisariacie milicji dowiedziały się, że nie są już właścicielkami i jedynie szybkie zniknięcie uchroni je przed deportacją do obozu NKWD w Rembertowie. Dekret Bieruta z 26 października 1945 r. zatwierdził przepadek mienia. Rodzina straciła wszystko, a o odzyskanie nieruchomości walczyła do 2012 r.

Kiedy potomkowie Rajcherta próbowali sprzedać działkę z piekarnią deweloperowi, władze dzielnicy postanowiły skorzystać z prawa pierwokupu. W ten sposób piekarnia została nabyta przez dzielnicę Praga-Południe i ma w przyszłości, po remoncie, zostać przeznaczona na potrzeby społeczno-kulturalne.

MB