Warszawskie słodycze z historią. Od cukierni na Miodowej do pączków z Nowego Światu
Warszawa kojarzy się z historią, polityką i szklanymi biurowcami. Mniej osób pamięta, że od ponad 170 lat to także jedno z najsłodszych miast w Polsce. To tutaj powstała marka, której nazwa stała się synonimem czekolady, tutaj ustawiają się kolejki po pączki w Tłusty Czwartek i tutaj wymyślono ciastko, którego nazwę zwykle wywodzi się od trasy przecinającej miasto. Ten słodki rodowód ma swój zapach, a jedna z miejscowych pracowni postanowiła go zamknąć w świecy.
Miodowa, Szpitalna i fabryka na Pradze
Historia warszawskiej czekolady zaczyna się w 1851 roku, kiedy Karol Wedel otworzył cukiernię przy ulicy Miodowej. Jego syn Emil przeniósł firmę do kamienicy przy Szpitalnej, która z charakterystycznym szyldem do dziś przyciąga turystów i warszawiaków na gorącą czekoladę. Wnuk Jan na początku lat 30. uruchomił nowoczesną fabrykę przy Zamoyskiego na Pradze. Mocno zniszczona w 1944 roku, ruszyła jeszcze przed końcem wojny. Potem przetrwała upaństwowienie i dekady pod nazwą "22 Lipca", a warszawiacy i tak mówili "Wedel". Mieszkańcy tej części Pragi do dziś twierdzą, że w niektóre dni czuć w powietrzu kakao.
Przed wojną Wedel nie był w Warszawie sam. Czekoladę, kakao i cukierki produkowała tu także fabryka Franciszka Fuchsa i Synów, upaństwowiona w 1947 roku, a dziś niemal zapomniana. Dzięki takim zakładom i dziesiątkom cukierni stolica przez dekady pachniała czekoladą i karmelem.
Pączek, wuzetka i ptasie mleczko
Na Nowym Świecie, gdzie cukiernię otwarto w 1869 roku, warszawiacy od pokoleń kupują pączki z różaną konfiturą. W Tłusty Czwartek kolejka potrafi sięgać kilkudziesięciu metrów. Wuzetka, czekoladowe ciastko z bitą śmietaną, według najpopularniejszej wersji wzięła nazwę od Trasy W-Z, otwartej w 1949 roku. Ptasie mleczko, pianka w czekoladzie, też jest warszawskie: Jan Wedel wprowadził je w 1936 roku. Każdy z tych smaków ma w sobie coś z miasta: trochę elegancji, trochę zwyczajności i sporo cukru.
Pamiątka z Warszawy, która nie jest magnesem
Warszawa to miasto przyjezdnych. Wielu jej mieszkańców pochodzi z innych regionów, a wielu warszawiaków od lat mieszka za granicą. Dla jednych i drugich zapach miasta bywa lepszą pamiątką niż magnes na lodówkę z Pałacem Kultury. Działa jak skrót: wystarczy kilka sekund, żeby przypomnieć sobie zimowy spacer Nowym Światem albo gorącą czekoladę na Szpitalnej. Świeca, która pachnie stolicą, to dobry prezent na święta dla siostry w Londynie, przyjaciela, który przeprowadził się do Gdańska, albo rodziców, którzy po latach w stolicy wrócili w rodzinne strony.
Jak pachnie słodka Warszawa
Gdyby spróbować opisać ten zapach, byłby to poranek na Krakowskim Przedmieściu w grudniu. Najpierw skórka cytrusów i cukier puder, potem cynamon, goździk i ciepłe mleko z kawiarni, a w bazie kakao, migdały, wanilia i szczypta gałki muszkatołowej. Tak właśnie zbudowana jest świeca Słodka Warszawa, ręcznie wylewana w warszawskiej manufakturze UrbanNote.
To zapach słodki, ale nie mdły. Cytrusy na początku dodają mu świeżości, a kakao i orzechy w bazie sprawiają, że przypomina raczej pijalnię czekolady niż sklep z cukierkami. Dobrze sprawdza się w salonie w długie zimowe wieczory i w kuchni, kiedy w piekarniku nic się nie piecze, a w domu i tak chce się czuć ciepło.
Świeca powstaje w małej pracowni, a nie na linii produkcyjnej: wosk w 100% sojowy, knot bawełniany, bursztynowy słoik i Syrenka na kremowej etykiecie. Jest też wersja bez płomienia, z rattanowymi patyczkami, dla tych, którzy wolą zapach przez cały dzień, także pod nieobecność domowników.
Warszawa ma wiele twarzy i jeszcze więcej zapachów. Ten, który pamiętamy z dzieciństwa, z pijalni czekolady i kolejek po pączki, można teraz zapalić w każdym domu, także tysiąc kilometrów od Wisły.











