REKLAMA

Historia

Warszawskie pogranicze światów. Między Ciepłą, Marchlewskiego i al. Jana Pawła II

Skrzyżowanie Ciepłej i Pereca: dziś i w roku 1972. Archiwalne zdjęcie wykonano w bramie kamienicy przy Ciepłej 6. Obie fotografie sprawiają wrażenie nierzeczywistych - ta okolica była pograniczem światów co najmniej od ostatniej wojny.
źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 40-W-64-28 / materiały prasowe


Warszawskie pogranicze światów. Między Ciepłą, Marchlewskiego i al. Jana Pawła II

Zrujnowana przez wojnę Ciepła, północnokoreańska Marchlewskiego i pełna lśniących biurowców al. Jana Pawła II to ta sama ulica, rozdzielona przez upływający czas.

REKLAMA
Za Żelazną Bramą czas płynie inaczej
Za Żelazną Bramą czas płynie inaczej Osiedla Za Żelazną Bramą to prawdziwy ewenement. Żadne miasto w Europie nie może się pochwalić tak dużym corbusierowskim osiedlem w samym centrum.
czytaj
Pomysł budowy dzisiejszej alei Jana Pawła II pojawił się jeszcze przed II wojną światową, ale jej budowa rozpoczęła się dopiero w latach 50. Rozmach był typowy dla wczesnego komunizmu: nie zważając na koszty i realne potrzeby wytyczono arterię tak szeroką, że przejście z "wolskiej" części Mirowa do popularnej hali targowej zaczęło nagle oznaczać przeprawę przez potężną, rwącą rzekę blachy, spalin i hałasu. Nagle wszędzie zrobiło się daleko a archiwalne zdjęcia ówczesnej Warszawy niebezpiecznie kojarzą się z Pjongjangiem, stolicą Korei Północnej: dużo asfaltu, mało samochodów i pomniki o czerwonym zabarwieniu.

W moich wspomnieniach z przełomu lat 80. i 90. ulica Marchlewskiego jest wręcz nieprawdopodobnie szeroka i... pusta. Pomiędzy blokami osiedla Za Żelazną Bramą pozostawiono nawet 140-metrowy pas, w którym mieściły się zarówno dwie jezdnie i torowisko tramwajowe, ale też Ciepła, doklejona do wielkiej arterii jak starsza, zgarbiona już wiekiem siostra. Były też ogromne place, pełne zdewastowanej trawy i... cóż, sprzątanie po psach nie było wtedy normą. Wisienką na torcie był kuriozalny pomnik patrona ulicy, ustawiony w latach 60. obok Hali Mirowskiej. Wielki kamień i maleńka główka. Po upadku komunizmu Marchlewski zniknął z monumentów i map miasta, ustępując miejsca żyjącemu jeszcze Janowi Pawłowi II. Tymczasem na zapleczu Marchlewskiego / al. Jana Pawła II dogorywał stary świat.

Duchy kamienic

Po horrorze powstania warszawskiego i okrzepnięciu nowego ustroju Marchlewskiego stała się granicą między lepszym a gorszym światem. Dawny Mirów, będący kiedyś nierozerwalną częścią Śródmieścia, trafił w granice Woli i został zapomniany na długie lata. Kina i kulturę zastąpiła wódka, pita w zdewastowanej bramie. O dawnej świetności tej części Warszawy przypominały misternie wykonane kraty, poręcze schodów czy mozaiki.

Ciepła ucierpiała chyba najbardziej. Te kamienice, które nie zawaliły się podczas wojny, rozebrano po jej zakończeniu. Tym, których nie rozebrano, zabrano z fasad wszystkie "burżuazyjne" ozdoby. Marchlewskiego wchłonęła cały północny odcinek Ciepłej. Odcinek południowy przetrwał, ale ulica stała się starą, zgarbioną siostrą arterii rewolucjonisty. Wracajmy teraz do lat 90.

Szwedzi w Warszawie

W epoce Edwarda Gierka Warszawa - po kilku dekadach przerwy - przestała być prowincjonalnym miastem na końcu świata i znowu stała się miejscem odwiedzanym przez biznesmenów z kapitalistycznej Europy. Jednym z symboli nowej ery był hotel Forum, wówczas drugi co do wysokości budynek nad Wisłą. Zbudowała go firma Skanska, dla której był to pierwszy kontakt z Warszawą. W połowie lat 90. Szwedzi postanowili zainteresować się naszym miastem znacznie bardziej, o czym świadczy cała pierzeja al. Jana Pawła II od Elektoralnej do ronda ONZ.

Kiedy powstawały biurowce Atrium (właśnie przechodzący lifting), Atrium Tower, Atrium Plaza i Atrium Centrum, wrażenie było piorunujące. Po kilkudziesięciu latach wielka pustka przy dawnej Marchlewskiego nagle się zapełniła i na Mirowie zaczęły pracować podejrzane "białe kołnierzyki". Biurowce podkreśliły też Oś Saską i pokazały w nowej perspektywie XVIII-wieczne pozostałości Koszar Gwardii Konnej Koronnej, czyli najdziwniejszą remizę strażacką w Warszawie. W ciągu kilku ostatnich lat powstały jeszcze Atrium 1 i Atrium 2, zupełnie inne i stojące bliżej ronda ONZ. Podczas uroczystości otwarcia drugiego z tych biurowców prezentowane było elektryczne BMW, a goście... malowali ławkę na skwer. Uznając, że nawet w epoce samochodów na prąd powinniśmy pamiętać o przeszłości tej okolicy, niezgrabnie namalowałem na niej napis "Witamy na Mirowie!".

Dominik Gadomski

historyk, redaktor portalu tustolica.pl


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Wola

Warszawskie pogranicze światów. Między Ciepłą, Marchlewskiego i al. Jana Pawła II

Rok 1976. Obok ronda ONZ trwa malowanie pasów na przejściu dla pieszych. W tle kamienica przy Ciepłej 3, która nie słynęła jeszcze jako dom urodzenia Ignacego Skorupki i nie była otoczona biurowcami. Uwagę zwracają też Fiat 125p, taksówka marki Warszawa i wiata przystankowa typu "stolica", już wówczas przestarzała.
źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 40-W-25-12


Warszawskie pogranicze światów. Między Ciepłą, Marchlewskiego i al. Jana Pawła II

Jedna z pięciu w XX wieku "zim stulecia" na przełomie 1978/1979 roku. 70-centymetrowa warstwa śniegu wygrywała z "Dużymi Fiatami", Wołgami i Syrenami. Pokryte białym puchem gigantyczne, puste przestrzenie osiedla Za Żelazną Bramą robiły niesamowite wrażenie.
źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 40-W-17-4








28.03.2017 16:00 #Rądel
W podpisie pod zdjęciem jest: "Obok ronda ONZ trwa malowanie pasów". Powinno być: "Obok ronda, któremu później nadano nazwę ONZ...". W latach siedemdziesiątych było to rondo bez nazwy. Podobnie zresztą jak ronda, które nazwano później rondami Daszyńskiego i Dmowskiego.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

Jak chcesz autoryzować ten wpis?



nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 




więcej
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Najnowsze wydanie

© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
regeneracja wtryskiwaczy warszawa   •   regeneracja wtrysków mazowieckie