REKLAMA
REKLAMA

Historia

Tu spoczywają bałwochwalcy i zmarli na cholerę
REKLAMA

źródło: Wikimedia Commons / hiuppo


REKLAMA

Tu spoczywają bałwochwalcy i zmarli na cholerę

Nie da się tam bezpiecznie wejść, a oglądać najlepiej z okien skm-ki. Cmentarz choleryczny to niesamowite miejsce.

REKLAMA

Jadąc skm-ką z Legionowa, Białołęki lub Bródna w kierunku centrum Warszawy warto przyjrzeć się niewielkiemu cmentarzowi, znajdującemu się w pozornie dziwacznym miejscu. Jeśli jedziemy w kierunku Dworca Wschodniego, zaraz za rozjazdem z linią na Dworzec Gdański, po prawej stronie torów, zauważymy krzyż z jasnego piaskowca. Wielu spośród pochowanych tam zmarłych byłoby z tego krzyża bardzo niezadowolonych.

Cholera zabijała miliony

Najpierw są wymioty i bóle brzucha, a na końcu śpiączka lub śmierć - wszystko przez bakterie, powodujące skażenie wody lub jedzenia, które w XIX i XX wieku kilkakrotnie rozprzestrzeniały się na dużą część świata, zabijając dziesiątki milionów ludzi. W okolice Warszawy cholerę przynieśli rosyjscy żołnierze, tłumiący powstanie listopadowe. Później zaraza powracała jeszcze kilkakrotnie, doprowadzając do śmierci setek warszawiaków. Jedna z takich epidemii miała miejsce na przełomie roku 1872 i 1873.

Rosyjskie władze zdecydowały, że zmarłych na cholerę trzeba pochować na odludziu, a wybór padł na teren na przedpolu fortu Śliwickiego, gdzie pojedyncze pogrzeby "choleryczne" odbywały się jeszcze dziesięć lat po epidemii. W sumie spoczęło tam prawie pół tysiąca osób. Na początku XX wieku cmentarz został zlikwidowany, a szczątki trafiły do wspólnej mogiły, ogrodzonej ceglanym murem i opatrzonej krzyżem z białego piaskowca. Wkrótce warszawiacy zupełnie zapomnieli o tym miejscu i pomnik legł w gruzach. Siedem lat temu kolejarze i prywatni darczyńcy wspólnie sfinansowali rekonstrukcję krzyża i muru, uporządkowanie teren oraz montaż oświetlenia i monitoringu.

Krzyż? Niet!

Kilka lat po otwarciu cmentarza cholerycznego pochowano na nim siedmiu "żołnierzy - bałwochwalców". Imperium Rosyjskie obejmowało już wówczas ogromne obszary Azji, zamieszkane przez niechrześcijańskie narody. Prawosławni mogli uznać za "bałwochwalców" wyznawców praktycznie wszystkich innych religii i "herezji", choć nietypowym słowem raczej nie określiliby Żydów ani muzułmanów. A nawet jeśli, to przedstawiciele obu tych religii mieli własne, czynne cmentarze. Więc jaką lub jakie religie wyznawali zmarli żołnierze? Tropy prowadzą na Syberię.

W XIX-wiecznej rosyjskiej armii, stacjonującej w Warszawie, mogli służyć Buriaci lub Kałmucy. Oba te narody były w większości buddyjskie, zaś lamowie cieszyli się w Petersburgu pewnymi przywilejami. Buddyzm to religia na tyle odmienna od znanych w ówczesnej Europie, że duchowni sprawujący pieczę nad warszawskimi cmentarzami mogli nie chcieć pochować jej wyznawców. Jednocześnie buddyjskie podejście do tematu śmierci było tak dalekie od europejskiego, że buriaccy czy kałmuccy żołnierze z powodzeniem mogli zażyczyć sobie pogrzebu na cmentarzu razem z chorymi na cholerę.

Drugim tropem są narody mówiące językami spokrewnionymi z fińskim i węgierskim, rozrzucone po europejskiej części Rosji i Syberii. Część z nich w XIX wieku dopiero zaczynała nawracać się na prawosławie, zaś Maryjczycy jeszcze dziś lubią nazywać sę "ostatnimi poganami Europy".

Niezależnie od tego, kim byli pochowani na cmentarzu cholerycznym żołnierze, wieńczący mogiłę "w szczerym polu biały krzyż" wywołałby u nich raczej mieszane uczucia.

Dominik Gadomski

historyk, redaktor portalu tustolica.pl


LINKI SPONSOROWANE
  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Targówek



REKLAMA





Ten tekst nie ma jeszcze komentarzy na forum. Twój może być pierwszy...


  Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (tj. adresu IP, który zapisze się automatycznie) przez Echo Media Plus sp. z o.o. z siedzibą w Legionowie, ul. Wspólna 3.
Niniejsza zgoda jest warunkiem koniecznym do skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Dane osobowe są przetwarzane w sposób zapewniający ich bezpieczeństwo i poufność. Z Inspektorem Ochrony Danych można kontaktować się mailowo pod adresem poczty elektronicznej: rodo@gazetaecho.pl.
Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie w zakresie celu ich podania, tj. skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl.
W tym wypadku nie jest możliwe wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu IP.
Mają Państwo prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawa do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych na mocy RODO.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 

REKLAMA





więcej
REKLAMA
LINKI SPONSOROWANE
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Inne do wynajęcia
 Do wynajęcia mam mieszkanie na doby. Białołęka ul. Skarbka z Gór 132a. Możliwość wynajmu na kilka dni. Cena 100 zl doba. Tel. 737-471-159

Dam pracę
 Part time Job for a British teacher to run conversational classes. One or two evenings a week (16-21). Good salary. School of English, Ząbki. Tel. 227814611 (15-22) or mw@soe.com.pl Praca dodatkowa dla brytyjskiego nauczyciela do prowadzenia grup z konwersacją. 1-2 razy w tygodniu w godz. 16-21. Dobre wynagrodzenie. School of English, Ząbki. Tel. 227814611 (15-22) or mw@soe.com.pl

Sprzedam
 Fulo to sklep w którym sprzedaje się siatki ochronne na metry kwadratowe i początkowa cena siatki jest określona jako 1m2. Po wpisaniu długości i szerokości siatki system przeliczy wartość i wyświetli już końcową cenę za siatkę, lub dodając kolejne i pokazując większą ilość sztuk siatek z ceną brutto. Oferujemy Państwu siatki sznurkowe o ponad tysiącu zastosowań w różnych dziedzinach przemysłu, sportu i stosowania siatek w ogrodzie i domu. W naszym sklepie dowiesz się jaką najlepiej siatkę wybrać do wykonywania wszelkich prac, związanych z ochroną i zabezpieczeniem. Dostępne siatki ogólnego zastosowania w zabezpieczeniu doraźnym wspomaga bezpieczeństwo na boisku, hali sportowej oraz w transporcie i na budowie. siatki ochronne, siatka ochronna, ochronne siatki, ochronna siatka, siatki ochraniające" https://fulo.pl/ tel. 717-000-354

GIEŁDA SĄSIADÓW - TANIO KUPIĘ
 Kupie Każde Auto GOTÓWKA Tel. 531-305-163, 692-098-143


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Najnowsze wydanie

REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.