REKLAMA
REKLAMA

Historia

Tu spoczywają bałwochwalcy i zmarli na cholerę

źródło: Wikimedia Commons / hiuppo


REKLAMA

Tu spoczywają bałwochwalcy i zmarli na cholerę

Nie da się tam bezpiecznie wejść, a oglądać najlepiej z okien skm-ki. Cmentarz choleryczny to niesamowite miejsce.

REKLAMA

Jadąc skm-ką z Legionowa, Białołęki lub Bródna w kierunku centrum Warszawy warto przyjrzeć się niewielkiemu cmentarzowi, znajdującemu się w pozornie dziwacznym miejscu. Jeśli jedziemy w kierunku Dworca Wschodniego, zaraz za rozjazdem z linią na Dworzec Gdański, po prawej stronie torów, zauważymy krzyż z jasnego piaskowca. Wielu spośród pochowanych tam zmarłych byłoby z tego krzyża bardzo niezadowolonych.

Cholera zabijała miliony

Najpierw są wymioty i bóle brzucha, a na końcu śpiączka lub śmierć - wszystko przez bakterie, powodujące skażenie wody lub jedzenia, które w XIX i XX wieku kilkakrotnie rozprzestrzeniały się na dużą część świata, zabijając dziesiątki milionów ludzi. W okolice Warszawy cholerę przynieśli rosyjscy żołnierze, tłumiący powstanie listopadowe. Później zaraza powracała jeszcze kilkakrotnie, doprowadzając do śmierci setek warszawiaków. Jedna z takich epidemii miała miejsce na przełomie roku 1872 i 1873.

Rosyjskie władze zdecydowały, że zmarłych na cholerę trzeba pochować na odludziu, a wybór padł na teren na przedpolu fortu Śliwickiego, gdzie pojedyncze pogrzeby "choleryczne" odbywały się jeszcze dziesięć lat po epidemii. W sumie spoczęło tam prawie pół tysiąca osób. Na początku XX wieku cmentarz został zlikwidowany, a szczątki trafiły do wspólnej mogiły, ogrodzonej ceglanym murem i opatrzonej krzyżem z białego piaskowca. Wkrótce warszawiacy zupełnie zapomnieli o tym miejscu i pomnik legł w gruzach. Siedem lat temu kolejarze i prywatni darczyńcy wspólnie sfinansowali rekonstrukcję krzyża i muru, uporządkowanie teren oraz montaż oświetlenia i monitoringu.

Krzyż? Niet!

Kilka lat po otwarciu cmentarza cholerycznego pochowano na nim siedmiu "żołnierzy - bałwochwalców". Imperium Rosyjskie obejmowało już wówczas ogromne obszary Azji, zamieszkane przez niechrześcijańskie narody. Prawosławni mogli uznać za "bałwochwalców" wyznawców praktycznie wszystkich innych religii i "herezji", choć nietypowym słowem raczej nie określiliby Żydów ani muzułmanów. A nawet jeśli, to przedstawiciele obu tych religii mieli własne, czynne cmentarze. Więc jaką lub jakie religie wyznawali zmarli żołnierze? Tropy prowadzą na Syberię.

W XIX-wiecznej rosyjskiej armii, stacjonującej w Warszawie, mogli służyć Buriaci lub Kałmucy. Oba te narody były w większości buddyjskie, zaś lamowie cieszyli się w Petersburgu pewnymi przywilejami. Buddyzm to religia na tyle odmienna od znanych w ówczesnej Europie, że duchowni sprawujący pieczę nad warszawskimi cmentarzami mogli nie chcieć pochować jej wyznawców. Jednocześnie buddyjskie podejście do tematu śmierci było tak dalekie od europejskiego, że buriaccy czy kałmuccy żołnierze z powodzeniem mogli zażyczyć sobie pogrzebu na cmentarzu razem z chorymi na cholerę.

Drugim tropem są narody mówiące językami spokrewnionymi z fińskim i węgierskim, rozrzucone po europejskiej części Rosji i Syberii. Część z nich w XIX wieku dopiero zaczynała nawracać się na prawosławie, zaś Maryjczycy jeszcze dziś lubią nazywać sę "ostatnimi poganami Europy".

Niezależnie od tego, kim byli pochowani na cmentarzu cholerycznym żołnierze, wieńczący mogiłę "w szczerym polu biały krzyż" wywołałby u nich raczej mieszane uczucia.

Dominik Gadomski

historyk, redaktor portalu tustolica.pl


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Targówek







Ten tekst nie ma jeszcze komentarzy na forum. Twój może być pierwszy...


komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

Jak chcesz autoryzować ten wpis?



nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 



REKLAMA
REKLAMA


więcej
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Dom sprzedam
 Łomianki domek z ogródkiem za 269 tys tu szczegóły link https://www.otodom.pl/oferta/domek-75m-ogrodek-lomianki-okazja-za-gotowke-ID3nfte.html#gallery[1]

Nauka
 Darmowe kursy online ! 7 szkoleń za darmo Jako jeden z liderów na rynku szkoleń w Polsce firma szkoleniowa Kar-Group umożliwia darmowe kursy i szkolenia. Przygotowaliśmy szereg darmowych szkoleń online z których może skorzystać każdy. Materiały edukacyjne które oferujemy mogą posłużyć każdemu kto chce się rozwijać w wybranej dziedzinie. Jak odebrać szkolenie ? 1. przejdź na poniższy link 2. link: http://www.poradnik-edukacyjny-kargroup.eu/darmowe-kursy-online/ 3. dostęp do kursu otrzymasz w ciągu 2 minut

Kupię samochód
 Skup TOYOT,skup MERCEDESÓW,skup HYUNDAI H100,skup aut JAPOŃSKICH,NIEMIECKICH,KOREAŃSKICH Zapisz,zapamiętaj nr. 511 268 711 Ogłoszenie zawsze aktualne 7dni w tygodniu 24h Skupujemy MERCEDESY SPRINTERY 208,210,212,213,216,308,310,312,313,316,408,410,412,413,416 KACZORY 207,208,210,307,308,310,407,408,410 Mercedesy 190,124,123 ACTROSY SK MERCEDESY 1117,1120,1317,1320 MERCEDESY 814,817,914,917 MERCEDESY1422,1622,1735,1820,1827,2538,1922,2222,2224 VARIO,MB110 i inne JAPOŃSKIE TOYOTA Hiace Corolla Carina Avensis Dyna Hilux Picnic Camry Rav 4 Land Cruiser Auris Yaris Verso l lnne MAZDA E2200,E2000,NISSAN URVAN,MITSUBJSHI L300, L200,CANTER i inne KOREAŃSKIE HYUNDAI H100,KIA PREGIO,BESTA Samochody,prywatne i firmowe,po leasingowe,po flotowe,płacimy atrakcyjne kwoty Auta w każdym stanie wizualnym,technicznym,prawnym itd. Zapewniamy wszystkie dokumenty do wyrejestrowania aut. Prosimy o kontakt telefoniczny,mejlowy lub SMS oddzwonimy w kilka minut. ZAPRASZAMY 511 268 I11

Komputery
 A A Komputery Serwis Dojazd 0zł 504-617-837


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA

Najnowsze wydanie

© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
regeneracja wtryskiwaczy warszawa   •   regeneracja wtrysków mazowieckie