REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Rocznica śmierci Sokrata Starynkiewicza

Najlepszy prezydent Warszawy? "Rosyjski warszawiak"
REKLAMA

Dzisiejszy pomnik Starynkiewicza to kopia z lat 90. XX wieku. Oryginał został zniszczony podczas powstania warszawskiego.
źródło: Warszawikia / KleoYary


REKLAMA

Najlepszy prezydent Warszawy? "Rosyjski warszawiak"

23 sierpnia mija 116. rocznica śmierci Rosjanina, który odmienił dzisiejszą stolicę Polski.

REKLAMA
"Rosyjski warszawiak" - pod takim tytułem ukazał się w 2012 roku w "Polityce" artykuł Krystyny Held-Olsińskiej. Trudno o krótsze i doskonalsze opisanie postaci Sokrata (Sokratesa) Starynkiewicza (1820-1902), który - w odróżnieniu od wielu swoich rodaków - przeszedł do historii Warszawy jako postać pozytywna.

Serca i umysły

Żeby zrozumieć, co właściwie wydarzyło się w Warszawie w drugiej połowie XIX wieku, przenieśmy się w czasie i przestrzeni do XX-wiecznej Malezji. Tuż po II wojnie światowej mieszkańcy tego azjatyckiego kraju, wyczuwając słabość Imperium Brytyjskiego, zbuntowali się przeciwko kolonizatorom i ze wsparciem chińskich komunistów rozpoczęli niezwykle skuteczną wojnę partyzancką. Brutalne tłumienie powstania okazało się nieskuteczne, więc Brytyjczycy zastosowali całkiem inną taktykę. Postanowili wygrać "serca i umysły" Malajów, tzn. zdobyć poparcie cywilnej ludności. Udało im się. Malezja co prawda uzyskała niepodległość, ale Londyn zachował swoje wpływy.

Dokładnie to samo stało się w Polsce po powstaniu styczniowym. Pod rządami p.o. prezydenta Warszawy gen. Sokrata Starynkiewicza miasto rozwijało się tak sprawnie, że wielu jego mieszkańców zdążyło zapomnieć o walkach o niepodległość. Kiedy podczas I wojny światowej Niemcy walczyli z Rosjanami, warszawiacy kibicowali armii rosyjskiej. W to, że już za chwilę Polska wróci na mapę Europy, wierzyło niewielu.

Ciepła woda w kranie

Starynkiewicz objął rządy nad Warszawą jako 55-letni generał-major, doświadczony w kilku interwencjach cesarskiej armii. Za priorytetową inwestycję, z którą jest kojarzony do dziś, uznał budowę nowoczesnych wodociągów. Powstały ujęcia wody z Wisły, stacja pomp przy Czerniakowskiej i oczywiście Filtry. Za rządów Starynkiewicza powstały także miejsca, z których korzystamy lub które odwiedzamy do dziś: gazownia na Woli, park Ujazdowski i cmentarz Bródnowski. Skromna sieć tramwaju konnego została rozbudowana do siedmiu linii, zaś w 1877 roku po raz pierwszy w historii zadzwonił w Warszawie telefon. XX wiek zbliżał się nad Wisłę wielkimi krokami.

Rosjanie przeprowadzili także kilka inwestycji, które w naszych czasach zostałyby storpedowane przez miejskich aktywistów i konserwatorów zabytków: uregulowali ponad 10 km wiślanego brzegu, by ułatwić żeglugę na rzece, oraz przebili Miodową do Krakowskiego Przedmieścia, aby usprawnić jazdę po mieście (wówczas dorożkami, ale już wkrótce - samochodami). Wreszcie przebudowali kolumnę Zygmunta, wymieniając jej granitowy trzon i przesuwając pomnik tak, by... ładniej prezentował się z daleka.

Wszystkie te inwestycje udało się Starynkiewiczowi przeprowadzić bez nakładania na warszawiaków wysokich podatków (zresztą w XIX wieku nawet "wysokie podatki" były znacznie niższe od dzisiejszych) i doprowadzania miasta do bankructwa. Zapewne udało mu się tego uniknąć, bo ówcześni urzędnicy nie zajmowali się budową mieszkań socjalnych, kolejnych domów kultury czy organizacją koncertów pod chmurką. Nawet w tak skorumpowanym i źle zarządzanym państwie, jak Imperium Rosyjskie.

Emerytura w Warszawie

W 1892 roku 72-letni generał został zmuszony do złożenia rezygnacji. Dlaczego? Jedna z teorii głosi, że podpadł swoim konkurentom, którzy uprzejmie donieśli w Petersburgu, że cieszy się wyjątkową sympatią Polaków, słusznie cieszących się u władz imperium opinią anarchistów. Niejako potwierdzając tę tezę Starynkiewicz postawił spędzić resztę życia właśnie w Warszawie. Gdy w 1902 roku zmarł, w mieście zapanowała żałoba, a w jego pogrzebie, który odbył się na cmentarzu prawosławnym na Woli, miało wziąć udział 100 tysięcy osób.

Pięć lat po śmierci generała na terenie Filtrów stanął jego pomnik: popiersie z brązu na cokole z różowego granitu podolskiego. "Sokrates Starynkiewicz / Prezydent Warszawy 1875-1892" głosi współczesny napis. Sam bohater prawdopodobnie nie byłby w stanie go odczytać. Mimo ponad ćwierćwiecza spędzonego nad Wisłą nigdy nie nauczył się polskiego.

Dominik Gadomski

historyk, redaktor portalu tustolica.pl


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Stolica





23.08.2018 12:17 Taltos2
Dodam tylko, że był to prawdopodobnie jedyny Prezydent w historii stolicy, który opuszczając swój urząd był biedniejszy niż w momencie, w którym go obejmował. Gdy sam stwierdził podczas kontroli ksiag, że jeden z urzędników ukradł 3000 rubli, Starynkiewicz z prywatnych pieniędzy zwrócił te kwotę - bo jako prezydent miasta go nie dopilnował.... Był na siódmym miejscu wśród ówczesnych filantropów, przewodniczył Wydziałowi Tanich Kuchni w Warszawskim Towarzystwie Dobroczynności. On, carski generał wsparł z prywatnych pieniędzy odbudowę kolumny Zygmunta, na cokole którego znajdował się napis o rozgromieniu przez króla polskiego wojsk rosyjskich pod Smoleńskiem w roku 1611. Gdy zawiodła pogłębiarka do oczyszczania dna Wisły przy czerpni do filtrów - której zakupu był zwolennikiem - to oddał kilkanaście tysięcy rubli do kasy miasta - notabene z pieniędzy przeznaczonych na posag córek. Które w raz z matką szczerze go za te "szastanie" ich pieniędzmi nienawidziły.
23.08.2018 22:02 #Księżycowy
To jest racja to jest prawdziwy Prezydent Warszawy, prawdziwy gospodarz i człowiek ,który dla stolicy zrobił naprawdę wiele mimo, że Rosjanin - ogromny szacun ....
Osobiście uważam, że prawdziwych Prezydentów Warszawy było tylko dwóch: właśnie Starynkiewicz
i Prezydent Mościcki, ale oczywiście to jest tylko moje prywatne zdanie.
27.08.2018 01:20 #Macio
No chyba Starzyński jednak, a nie Mościcki.

  Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (tj. adresu IP, który zapisze się automatycznie) przez Echo Media Plus sp. z o.o. z siedzibą w Legionowie, ul. Wspólna 3.
Niniejsza zgoda jest warunkiem koniecznym do skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Dane osobowe są przetwarzane w sposób zapewniający ich bezpieczeństwo i poufność. Z Inspektorem Ochrony Danych można kontaktować się mailowo pod adresem poczty elektronicznej: rodo@gazetaecho.pl.
Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie w zakresie celu ich podania, tj. skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl.
W tym wypadku nie jest możliwe wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu IP.
Mają Państwo prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawa do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych na mocy RODO.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 


REKLAMA

 



REKLAMA

LINKI SPONSOROWANE
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Kursy, szkolenia
 17.12. Szkolenia UDT: wózki,żurawie,hds,suwnice,zwyżki,dźwigi,podesty. Nasze szkolenia dopasowane do twoich potrzeb: - Wózki jezdniowe podnośnikowe kat. I WJO - ładowarka teleskopowa, operator podnoszony wraz z ładunkiem, - Wózki jezdniowe podnośnikowe kat. II WJO - wózek widłowy, - Wózki jezdniowe podnośnikowe kat. III WJO - prowadzone, - Podesty ruchome kat. I P - wolnobieżne, przewoźne - zwyżki, nożycowe, montowane na pojeździe - podnośnik koszowy, - Podesty ruchome kat. II P - wiszące, masztowe, stacjonarne, - Żuraw przenośny kat. II Ż - hds, dźwig samojezdny, - Żurawia kat. I Ż: wieżowy oraz szybkomontujący - żuraw budowlany, - Suwnice kat. I S - suwnice sterowanych z poziomu roboczego lub z kabiny, - Suwnice kat. II S - suwnice sterowane z poziomu roboczego, - Urządzenia do manipulacji kontenerami kat. I K - kalmary, - Konserwacja UDT. Dowiedź się więcej na www.kursylektor.pl. Masz pytania - Zadzwoń - Tel.503 903 303.

Usługi motoryzacyjne
 Wypożyczalnia samochodów aut dostawczych Warszawa, http://www.dostawczewawa.pl TEL:515-747-979 Wynajem aut kontenerów, długo i krótko terminowy. W naszej ofercie posiadamy samochody dostawcze do 3,5 t. Wypożycz auto dostawcze, szybko, tanio i bez zbędnych formularzy!!! Najtaniej w Warszawie od 130 zł za dobę !!! Każdy samochód dostawczy wyposażony jest w klimatyzacje, nawigację gps, cb radio i wózek transportowy (wszystko w cenie, bez dodatkowych opłat)!!! Usługi świadczymy 24h, siedem dni w tygodniu !!! Tel: 515 747 979 http://www.dostawczewawa.pl Wynajem aut busów dostawczych Warszawa Wypożyczę auto samochód kontener wynajmę wynajem samochodów dostawczych warszawa wypożyczalnia samochodów dostawczych warszawa wynajem aut dostawczych warszawa wypożyczalnia aut dostawczych warszawa - kontener

Antyki
 Skup książek i Staroci Dojazd 666-900-333

Usługi inne
 Marzyłeś kiedyś być z dwoma gorącymi kobietami? Z nami jest to możliwe i nic ciebie już nie zatrzyma. Będziesz wypieszczony, wylizany, wycałowany dwoma rozpalonymi ustami. Nie ma nic przyjemnego czym obserwować jak kochają się dwie kobiety, nie ma bardziej podniecającego niż się dołączyć do nich. Podwójny dotyk, podwójna rozkosz, podwójny orgazm. tel. i kontakt TYLKO na ilento.pl https://ilento.pl/6586,robimy-laseczke-z-polykiem


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Wyprzedaż Wakacyjna -70%
REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
REKLAMA
REKLAMA