REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Rocznica śmierci Sokrata Starynkiewicza

Najlepszy prezydent Warszawy? "Rosyjski warszawiak"
REKLAMA

Dzisiejszy pomnik Starynkiewicza to kopia z lat 90. XX wieku. Oryginał został zniszczony podczas powstania warszawskiego.
źródło: Warszawikia / KleoYary


REKLAMA

Najlepszy prezydent Warszawy? "Rosyjski warszawiak"

23 sierpnia mija 116. rocznica śmierci Rosjanina, który odmienił dzisiejszą stolicę Polski.

REKLAMA
"Rosyjski warszawiak" - pod takim tytułem ukazał się w 2012 roku w "Polityce" artykuł Krystyny Held-Olsińskiej. Trudno o krótsze i doskonalsze opisanie postaci Sokrata (Sokratesa) Starynkiewicza (1820-1902), który - w odróżnieniu od wielu swoich rodaków - przeszedł do historii Warszawy jako postać pozytywna.

Serca i umysły

Żeby zrozumieć, co właściwie wydarzyło się w Warszawie w drugiej połowie XIX wieku, przenieśmy się w czasie i przestrzeni do XX-wiecznej Malezji. Tuż po II wojnie światowej mieszkańcy tego azjatyckiego kraju, wyczuwając słabość Imperium Brytyjskiego, zbuntowali się przeciwko kolonizatorom i ze wsparciem chińskich komunistów rozpoczęli niezwykle skuteczną wojnę partyzancką. Brutalne tłumienie powstania okazało się nieskuteczne, więc Brytyjczycy zastosowali całkiem inną taktykę. Postanowili wygrać "serca i umysły" Malajów, tzn. zdobyć poparcie cywilnej ludności. Udało im się. Malezja co prawda uzyskała niepodległość, ale Londyn zachował swoje wpływy.

Dokładnie to samo stało się w Polsce po powstaniu styczniowym. Pod rządami p.o. prezydenta Warszawy gen. Sokrata Starynkiewicza miasto rozwijało się tak sprawnie, że wielu jego mieszkańców zdążyło zapomnieć o walkach o niepodległość. Kiedy podczas I wojny światowej Niemcy walczyli z Rosjanami, warszawiacy kibicowali armii rosyjskiej. W to, że już za chwilę Polska wróci na mapę Europy, wierzyło niewielu.

Ciepła woda w kranie

Starynkiewicz objął rządy nad Warszawą jako 55-letni generał-major, doświadczony w kilku interwencjach cesarskiej armii. Za priorytetową inwestycję, z którą jest kojarzony do dziś, uznał budowę nowoczesnych wodociągów. Powstały ujęcia wody z Wisły, stacja pomp przy Czerniakowskiej i oczywiście Filtry. Za rządów Starynkiewicza powstały także miejsca, z których korzystamy lub które odwiedzamy do dziś: gazownia na Woli, park Ujazdowski i cmentarz Bródnowski. Skromna sieć tramwaju konnego została rozbudowana do siedmiu linii, zaś w 1877 roku po raz pierwszy w historii zadzwonił w Warszawie telefon. XX wiek zbliżał się nad Wisłę wielkimi krokami.

Rosjanie przeprowadzili także kilka inwestycji, które w naszych czasach zostałyby storpedowane przez miejskich aktywistów i konserwatorów zabytków: uregulowali ponad 10 km wiślanego brzegu, by ułatwić żeglugę na rzece, oraz przebili Miodową do Krakowskiego Przedmieścia, aby usprawnić jazdę po mieście (wówczas dorożkami, ale już wkrótce - samochodami). Wreszcie przebudowali kolumnę Zygmunta, wymieniając jej granitowy trzon i przesuwając pomnik tak, by... ładniej prezentował się z daleka.

Wszystkie te inwestycje udało się Starynkiewiczowi przeprowadzić bez nakładania na warszawiaków wysokich podatków (zresztą w XIX wieku nawet "wysokie podatki" były znacznie niższe od dzisiejszych) i doprowadzania miasta do bankructwa. Zapewne udało mu się tego uniknąć, bo ówcześni urzędnicy nie zajmowali się budową mieszkań socjalnych, kolejnych domów kultury czy organizacją koncertów pod chmurką. Nawet w tak skorumpowanym i źle zarządzanym państwie, jak Imperium Rosyjskie.

Emerytura w Warszawie

W 1892 roku 72-letni generał został zmuszony do złożenia rezygnacji. Dlaczego? Jedna z teorii głosi, że podpadł swoim konkurentom, którzy uprzejmie donieśli w Petersburgu, że cieszy się wyjątkową sympatią Polaków, słusznie cieszących się u władz imperium opinią anarchistów. Niejako potwierdzając tę tezę Starynkiewicz postawił spędzić resztę życia właśnie w Warszawie. Gdy w 1902 roku zmarł, w mieście zapanowała żałoba, a w jego pogrzebie, który odbył się na cmentarzu prawosławnym na Woli, miało wziąć udział 100 tysięcy osób.

Pięć lat po śmierci generała na terenie Filtrów stanął jego pomnik: popiersie z brązu na cokole z różowego granitu podolskiego. "Sokrates Starynkiewicz / Prezydent Warszawy 1875-1892" głosi współczesny napis. Sam bohater prawdopodobnie nie byłby w stanie go odczytać. Mimo ponad ćwierćwiecza spędzonego nad Wisłą nigdy nie nauczył się polskiego.

Dominik Gadomski

historyk, redaktor portalu tustolica.pl


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Stolica





23.08.2018 12:17 Taltos2
Dodam tylko, że był to prawdopodobnie jedyny Prezydent w historii stolicy, który opuszczając swój urząd był biedniejszy niż w momencie, w którym go obejmował. Gdy sam stwierdził podczas kontroli ksiag, że jeden z urzędników ukradł 3000 rubli, Starynkiewicz z prywatnych pieniędzy zwrócił te kwotę - bo jako prezydent miasta go nie dopilnował.... Był na siódmym miejscu wśród ówczesnych filantropów, przewodniczył Wydziałowi Tanich Kuchni w Warszawskim Towarzystwie Dobroczynności. On, carski generał wsparł z prywatnych pieniędzy odbudowę kolumny Zygmunta, na cokole którego znajdował się napis o rozgromieniu przez króla polskiego wojsk rosyjskich pod Smoleńskiem w roku 1611. Gdy zawiodła pogłębiarka do oczyszczania dna Wisły przy czerpni do filtrów - której zakupu był zwolennikiem - to oddał kilkanaście tysięcy rubli do kasy miasta - notabene z pieniędzy przeznaczonych na posag córek. Które w raz z matką szczerze go za te "szastanie" ich pieniędzmi nienawidziły.
23.08.2018 22:02 #Księżycowy
To jest racja to jest prawdziwy Prezydent Warszawy, prawdziwy gospodarz i człowiek ,który dla stolicy zrobił naprawdę wiele mimo, że Rosjanin - ogromny szacun ....
Osobiście uważam, że prawdziwych Prezydentów Warszawy było tylko dwóch: właśnie Starynkiewicz
i Prezydent Mościcki, ale oczywiście to jest tylko moje prywatne zdanie.
27.08.2018 01:20 #Macio
No chyba Starzyński jednak, a nie Mościcki.

  Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych (tj. adresu IP, który zapisze się automatycznie) przez Echo Media Plus sp. z o.o. z siedzibą w Legionowie, ul. Wspólna 3.
Niniejsza zgoda jest warunkiem koniecznym do skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Dane osobowe są przetwarzane w sposób zapewniający ich bezpieczeństwo i poufność. Z Inspektorem Ochrony Danych można kontaktować się mailowo pod adresem poczty elektronicznej: rodo@gazetaecho.pl.
Dane osobowe są przetwarzane wyłącznie w zakresie celu ich podania, tj. skomentowania artykułu i/lub opublikowania posta na forum portalu tustolica.pl.
W tym wypadku nie jest możliwe wycofanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu IP.
Mają Państwo prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w zakresie naruszenia prawa do ochrony danych osobowych lub innych praw przyznanych na mocy RODO.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 


REKLAMA

 



REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Dom sprzedam
 OKAZJA! Dom bezpośrednio 180 m2. Dobczyn ok. 7 km od Wołomina. Ok 300 m do stacji PKP, 30 min do Warszawy Wileńskiej. Dom do zamieszkania, hipoteka bez obciążeń, jedyny właściciel, 2220 zł/m2. tel. 535-50-170, 503-768- 158.

Sprzedam samochód
 Sprzedam Suzuki Grand Vittara 3-drzwiowa, 1-szy właściciel, rocznik 2012, przebieg 53 tys. km tel. 502-602-863

Kursy, szkolenia
 Startujemy z nowymi grupami tanecznymi w Centrum Tańca Blanka Winiarska - Łomianki. Zapraszamy Juniorów w wieku 10-15 lat na zajęcia z STREET DANCE. Różnorodność technik i styli tego tańca daje możliwość wielopłaszczyznowego rozwoju. W ciągu zajęć prowadzone są ćwiczenia rozciągające, ćwiczenia rozwijające muzykalność i ciekawe choreografie. Instruktor zwraca uwagę na technikę i koordynacje ruchową dziecka oraz uczy jak współpracować ze sobą w grupie. Zapraszamy w każdą środę o godz. 16:15 ul. Staszica 2 (budynek ICDS), Łomianki Zapisz się już dziś ! Liczba miejsc w grupie ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń. Do zobaczenia na parkiecie !

Lokal użytkowy do wynajęcia
 Pilna oferta pożyczki bez protokołu Czy potrzebujesz pożyczki, aby szybko rozwiązać swoje problemy? Jestem dostępny, aby ci pomóc. Rzeczywiście, oferuję wszystkim ludziom poważne i bez pożyczek protokolarnych od 5 000 do 10 000 000 z roczną stopą oprocentowania równą 2%. Kontakt: rosedupenn@gmail.com


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Wyprzedaż Wakacyjna -70%
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
REKLAMA
REKLAMA