REKLAMA
REKLAMA

Historia

Białołęka wielu kultur. "Ślady historii powoli się zacierają"

Lapidarium ewangelickie (olenderskie) przy Ruskowym Brodzie.
źródło: Urząd Dzielnicy


REKLAMA

Białołęka wielu kultur. "Ślady historii powoli się zacierają"

Białołęka była przed wojną wielokulturowa. Mieszkali tu Żydzi, Niemcy, wcześniej Holendrzy. Warto dbać o ostatnie ślady koegzystencji wielu kultur.

REKLAMA

Holendrzy

Do dziś zdarza się na zaniedbanych cmentarzach oglądać nagrobki holenderskich protestantów - menonitów, którzy byli zresztą jednymi z pierwszych osadników na tych terenach. Przybyli tutaj w XVII wieku, uciekając przed prześladowaniami kontrreformacji. Świetnie znali się na melioracji, więc mieszkali często na terenach podmokłych i tutaj, m.in. w rejonie Kępy Tarchomińskiej, mieli swoją osadę. To specjaliści, którzy wiedzieli jak budować w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki. Trochę inaczej niż my. My na terenach podmokłych budujemy teraz osiedla, podczas gdy oni wiedzieli, że jeśli zakładać osadę, to lepiej zrobić to na wzniesieniu, a nie - terenie zalewowym. Dzięki nim osuszono okoliczne grunty i kontrolowano rozlewiska rzek.

Niemcy

W XIX wieku wśród kolonistów zaczęli przeważać Niemcy, z których większość stanowili protestanci. Ich również lokowano wzdłuż Wisły, na linii dzisiejszego Kanału Bródnowskiego i Żerańskiego. Wśród społeczności kolonistów byli reprezentanci wielu zawodów i rzemiosł, dzięki czemu każda osada była samowystarczalna. Chociaż byli innej narodowości, wiary i używali innego języka, często asymilowali się z polską ludnością. Świadczą o tym istniejące do dziś polskojęzyczne nagrobki na starych cmentarzach np: w Brzezinach lub spolszczona pisownia niektórych nazwisk.

Niemcy przez prawie sto lat meliorowali podmokłe tereny. Mieszkali w folwarkach. Budowali domy stawiane prostopadle do drogi z oknami wychodzącymi na południe. Do dziś ich budowle można na Białołęce odnaleźć, choć jest ich już coraz mniej. Po II wojnie światowej białołęccy Niemcy opuścili swe domy. Zostali wysiedleni najpierw do Wielkopolski, potem w głąb Niemiec. Pozostawili groby na pięciu pozostałych jeszcze na Białołęce ewangelickich cmentarzach. Po wojnie rozgrabionych, zaniedbanych, dziś porośniętych krzakami i mchem. Część z nich udało się uporządkować, inne skazane są już chyba na wieczne zapomnienie.

Żydzi

Osadnictwo żydowskie na terenach dzisiejszej Białołęki rozwijało się falami od XIX wieku. Przed wojną były tutaj dwie synagogi. Jedna przy Modlińskiej 35, druga przy dzisiejszej ulicy Klasyków. Wiele było żydowskich sklepów, zwłaszcza wzdłuż traktu Modlińskiego. Podczas wojny cała białołęcka społeczność żydowska przestała istnieć.

Siostry franciszkanki Rodziny Maryi z Płud uratowały podczas wojny kilkaset żydowskich dzieci. Przy stacji kolejowej Niemcy regularnie rozstrzeliwali Żydów z getta. W Płudach chciał się schronić uciekinier z powstania w getcie, 19-letni Jurek Błones - jeden z dowódców Żydowskiej Organizacji Bojowej. Niestety, gospodarz, który obiecał go ukryć, wydał go hitlerowcom. Jurek był obwożony po okolicznych wsiach i ostatecznie rozstrzelany.

Dziś zatem tej dawnej multietnicznej, wielokulturowej Białołęki już nie ma. Ślady po niej się zacierają i niszczeją.

A dziś?

Coraz więcej naszych sąsiadów i kolegów ze szkoły naszych dzieci to Ukraińcy albo Wietnamczycy. Świat się zmienia i wiadomo, że będzie ich jeszcze więcej. Jak bardzo wielokulturowa będzie Białołęka za 50 lat?

(wk)


  • Poleć
  • Udostępnij
  • Polub Tu Białołęka

Białołęka wielu kultur. "Ślady historii powoli się zacierają"

Relikty cmentarza ewangelickiego
źródło: Wirtualne Muzeum Białołęki


Białołęka wielu kultur. "Ślady historii powoli się zacierają"

Synagoga przy Modlińskiej. Lata 30.
źródło: Żydowski Instytut Historyczny








26.05.2017 16:03 maciejl
Niemcy nie mieszkali w folwarkach. Folwark był gospodarstwem pańszczyźnianym. Niemcy byli kolonistami i mieszkali w koloniach. Kolonia był to rodzaj wioski w której mieszkańcy dzierżawili od właściciela gruntu gospodarstwo na okres 40 lub 50 lat. Wszyscy koloniści solidarnie odpowiadali za czynsze dzierżawne - jeśli jeden z nich nie zapłacił czynszu płacili za niego pozostali. Kolonista mógł sprzedać grunt (prawo dzierżawy) tylko pod warunkiem, że pozostali koloniści zgodzili się na nowego właściciela i podpisali konsens.
Po raz pierwszy Niemcy zostali z tych terenów wysiedleni w 1915 roku do Nadwołża przez władze rosyjskie obawiające się w czasie wojny sabotażu i szpiegostwa. Wielu z nich nie powróciło już na te tereny, ale pojechało do Niemiec lub Ameryki.
Daty podpisania umów z kolonistami na terenie dzisiejszej Białołęki przez Potockich (właścicieli dóbr nieporęckich): Augustów (obecnie Warszawa
26.05.2017 16:05 maciejl
Daty podpisania umów z kolonistami na terenie dzisiejszej Białołęki przez Potockich (właścicieli dóbr nieporęckich): Augóstów 11 maja 1824 roku, Grodzisk 18 kwietnia 1832, Augutówek 18 marca 1833 , Olesin 18 lispca (1 sierpnia) 1843 r.
Choszczówka została założona ok. 1788r w dobrach Jabłonny.

W każdej kolonii koloniści gwarantowali sobie miejsce na szkołę i cmentarz.

komentarz: 


Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać pogrubienie i wpisz [b].
Na końcu pogrubienia wpisz [/b].
Ustaw kursor w miejscu, gdzie ma się zaczynać kursywa i wpisz [i].
Na końcu kursywy wpisz [/i].
 Kliknij na ikonkę, która chcesz wstawić w treści w miejscu kursora: 
adres url:
tytuł: 
adres e-mail:
tytuł: 

Jak chcesz autoryzować ten wpis?



nick: 
hasło: 
powtórz hasło: 
e-mail: 
data urodzenia: 
płeć: 



REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA


więcej
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ogłoszenia drobne

Nieruchomości zamienię
 Mieszkanie zadłużone własnościowe lub lokatorskie odkupię lub dam na zamianę jedno z moich mieszkań 1 i 2 pokojowych. Jestem zainteresowany odkupieniem domu do remontu, nieruchomości z komornikiem, z lokatorami. Dostałeś w spadku część nieruchomości? Należy Ci się zachowek? Nie przegap go - odkupię spadek, udział w mieszkaniu, domu, kamienicy, działce. Nie jestem pośrednikiem. Tel 733+995+999, zamieniamy@gmail.com *Za mieszkania kwaterunkowe dziękuję.

Dom i ogród
 Oferuję zbiorniki betonowe ekologiczne z przeznaczeniem na: - szambo, - szambo ekologiczne -ścieki, -gnojówkę, -gnojownicę, -deszczówkę, -ziemianki itp. Zbiorniki o wielkości 2,4,6,8,10,12,13 tysięcy litrów. Sprzedajemy szamba kompletne z KOMINKIEM, PŁYTĄ I WŁAZEM BETONOWYM. Każdy zbiornik poddajemy kontroli jakości i próbie szczelności zbiornika. Zbiorniki posiadają Certyfikat EU oraz atesty potrzebne do odbioru szamba na terenie Polski i w krajach Unii Europejskiej. Zbiorniki są monolityczne to znaczy odlewane w całości z betonu klasy B-25, B-30. Maksymalny czas montażu standardowego zbiornika do 30 minut. ZAPEWNIAMY TRANSPORT ORAZ MONTAŻ. Szamba od producenta. Szamba od 4 do 12 tysięcy litrów. PŁYTY NAJAZDOWE PRZEJEZDNE DLA CIĘŻARÓWEK! ZADZWOŃ LUB WYŚLIJ SMSA O TREŚCI KONTAKT ODDZWONIĘ. Zbiorniki posiadają 5-letnią gwarancję. Tel. 660 513 599 Radosław szamba.x.betonowe@gmail.com W sprawie ceny proszę o kontakt

Nauka
 Nauka keyboard fortepian 502-935-459 nauczycielka

2-pokojowe sprzedam
 Jasne,rozkładowe,ciche mieszkanie / 49,6m2, wys.2,75m / na 4 piętrze w bloku 4 piętrowym /brak windy/. Lokal jest dwustronny. W skład wchodzą dwa pokoje,widna kuchnia,łazienka. Na podłodze dębowy parkiet, okna PCV. Do mieszkania przynależy piwnica. Budynek z cegły z 1955 roku ogrodzony a wejście na teren wewnętrzny "patio"zabezpiecza brama /domofon/. Budynek ocieplony,po remoncie dachu. Klatka schodowa po remoncie-wymienione okna i drzwi wejściowe.W najbliższej okolicy przychodnia, szkoła,przedszkole.sklepy, dworzec PKP,PKS. Mieszkanie posiada odrębną własność KW. Mieszkanie do generalnego remontu. Cena do negocjacji. SPRZEDAŻ TYLKO BEZPOŚREDNIO!!!!


TU dodaj swoje ogłoszenie
ZA DARMO w necie
ZA GROSZE w gazetach lokalnych
REKLAMA
REKLAMA

Najnowsze wydanie

© WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszego serwisu do indywidualnych zachowań użytkowni­ków. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. Ustawienia dotyczące cookies można zmienić w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
regeneracja wtryskiwaczy warszawa   •   regeneracja wtrysków mazowieckie